Resultaten leerlingvragenlijst derde leerjaar (juni 2014)
Monitoring vernieuwde examenprogramma aardrijkskunde vmbo
November 2014
Han Noordink Frederik Oorschot Elvira Folmer
2
Inleiding
De leerlingvragenlijst is afgenomen in juni 2014 en ingevuld door 596 leerlingen, verdeeld over 28 klassen en 21 scholen. Zie tabel 1 voor enkele achtergrondgegevens van deze groep leerlingen.
Tabel 1: Achtergrondgegevens deelnemende leerlingen (% en aantal; N=596)
Jongens* 56% 328
Meisjes 44% 261
Leerwegen*** Sectoren**
Basisberoepsgericht – bb 1,5% 9 Economie 36 % 207
Kader beroepsgericht – kb 1,4 % 8 Zorg en welzijn 27 % 158
Gemengd – gl 10 % 60 Techniek 15 % 87
Theoretisch – tl 87 % 507 Landbouw 4 % 23
Anders/combinatie 18 % 103
Toelichting tabel 1:
* Totale leerlingpopulatie in het vmbo, leerjaren 3-4: 52% jongens en 48% meisjes (CBS, april 2014)
** Aardrijkskunde is een vak dat vooral gegeven wordt in de sectoren Economie en Zorg en welzijn.
Dit zien we ook terug in de respons op onze enquête.
*** Binnen de bovenbouw van het vmbo (alle leerwegen tezamen) kiest 18 % van de leerlingen aardrijkskunde (2013). De verschillen tussen de leerwegen zijn groot: ongeveer 2 % van de leerlingen in bb en kb legt examen af in het vak aardrijkskunde. In vmbo-gl is dit 15%. In vmbo-tl is dit 35% (cijfers onderwijsinspectie, examenjaar 2013).
Van alle leerlingen in het vmbo die examen afleggen in aardrijkskunde (in totaal 18.240) volgde 89%
(16.304) de theoretische leerweg. Ruim 5% (978) volgde de gemengde leerweg; 3% (570) volgde de kaderberoepsgerichte leerweg; 2% (388) volgde de basisberoepsgerichte leerweg (cijfers
onderwijsinspectie, examenjaar 2013).
De leerlingdeelname aan de bevraging correspondeert enigszins met de landelijke cijfers wat betreft verdeling over de leerwegen. Het aantal leerlingen in bb en kb dat de vragenlijst heeft ingevuld is (dus) relatief zeer klein.
3 Diagram 1: Wat vind je van aardrijkskunde?
• Twee derde van de leerlingen vindt aardrijkskunde een leuk vak.
• Bijna driekwart vindt aardrijkskunde een interessant vak.
• Een kleine meerderheid vindt aardrijkskunde moeilijk.
• Een derde vindt dat aardrijkskunde meer moeite kost dan andere vakken en dat het meer tijd kost dan andere vakken.
• Een kleine meerderheid vindt aardrijkskunde moeilijker dan vorig jaar.
• Leerlingen zijn verdeeld ten aanzien van de stelling dat aardrijkskunde een leuker vak is dan vorig jaar.
• Een kleine meerderheid vindt aardrijkskunde een belangrijk vak.
• Ongeveer de helft van de leerlingen vindt dat dat aardrijkskunde buiten school te gebruiken is.
4 Diagram 2: Wat vind je van aardrijkskunde? (Vervolg)
• Ongeveer de helft van de leerlingen vindt dat wat je bij aardrijkskunde leert ook buiten schooltijd te gebruiken is.
• Een kleine meerderheid vindt dat aardrijkskunde over mens en natuur gaat.
• Negen op de tien leerlingen vindt dat aardrijkskunde een beeld van de wereld geeft.
• Ongeveer de helft van de leerlingen vindt dat je door aardrijkskunde de wereld beter kent.
• Slechts een kwart voelt zich door aardrijkskunde meer betrokken bij de samenleving.
• Twee derde vindt dat het goed is dat aardrijkskunde ook over de eigen omgeving gaat.
• Ongeveer de helft van de leerlingen vindt dat aardrijkskunde vooral over mensen, dorpen en steden moet gaan.
• Een kleine meerderheid vindt dat aardrijkskunde vooral over de natuur, klimaat en water moet gaan.
• Een kleine meerderheid vindt dat je bij aardrijkskunde je eigen mening kan geven.
-16%
-53%
-76%
-52%
-74%
-22%
-42%
-39%
-52%
-32%
-75%
-45%
-11%
-41%
-53%
84%
47%
23%
48%
26%
78%
58%
61%
48%
68%
25%
55%
89%
59%
47%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Ik denk dat ik een voldoende haal voor aardrijkskunde op mjn eindlijst
Ik wilde graag aardrijkskunde in mijn examenpakket Ik heb aardijksunde gekozen omdat het belangrijk is voor
mijn vervolgopleiding of beroep
Ik heb aardrijkskunde gekozen omdat het een interessant vak is
Aardrijkskunde is vooral een doevak (onderzoekje, project, presentatie, etc.)
Aardrijkskunde is vooral een leervak Bij aardrijkskunde kan ik mijn eigen mening geven Aardrijkskunde moet vooral gaan over de natuur, klimaat
en water
Aardrijkskunde moet vooral gaan over mensen, dorpen en steden
Het is goed dat aardrijkskunde ook over mijn eigen omgeving gaat
Door aardrijkskunde voel ik me meer betrokken bij de samenleving
Door aardrijkskunde begrijp ik de wereld beter Aardrijkskunde geeft je een beeld van de wereld Aardrijkskunde gaat over mens en natuur Wat ik geleerd heb bij aardrijkskunde kan ik buiten
schooltijd ook gebruiken
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
5
• Leerlingen vinden aardrijkskunde vooral een leervak en geen doevak (meer dan drie kwart vindt aardrijkskunde vooral een leervak; driekwart vindt aardrijkskunde niet vooral een doevak).
• Ongeveer de helft van de leerlingen geeft aan dat aardrijkskunde is gekozen omdat het een interessant vak is.
• Driekwart heeft aardrijkskunde niet gekozen omdat het belangrijk is voor de vervolgopleiding of beroep.
• Circa de helft wilde aardrijkskunde graag in het examenpakket.
• Zes op de zeven leerlingen denkt een voldoende te halen voor aardrijkskunde op de eindlijst.
6 Diagram 3: Examenonderwerpen interessant?
• SE-onderwerpen van meest naar minder interessant1:
− Arm en rijk;
− Grenzen en identiteit;
− Bronnen van energie.
• Voor de CE-onderwerpen (Weer en klimaat, Water, Bevolking en ruimte) geldt dat er meer leerlingen zijn die het interessant vinden, dan leerlingen die het minder of niet interessant vinden.
• Casussen (alleen voor gl/tl) van meest naar minder interessant:
− Extreem weer;
− Grote steden (beide onderwerpen worden ongeveer even belangrijk gevonden);
− Identiteit van de eigen regio;
− Arm en rijk in de gezondheidszorg;
− Beleid van energie;
− Watermanagement/beheer van water.
1Let wel: een relatief grote groep leerlingen heeft (nog) geen oordeel over CE-onderwerpen; de meeste docenten behandelen deze leerstof in leerjaar 4.
-34%
-30%
-38%
-63%
-59%
-30%
-33%
-38%
-26%
-46%
-45%
-41%
66%
70%
62%
37%
41%
70%
67%
62%
74%
54%
55%
58%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Identiteit van de (eigen) regio (SE) Grote steden (CE) Arm en rijk in de gezondheidszorg (SE) Watermanagement / beheer van water (CE) Het beleid van energie (SE) Extreem weer (CE) Grenzen en identiteit (SE) Bevolking en ruimte (CE) Arm en Rijk (SE) Water (CE) Bronnen van energie (SE) Weer en klimaat (CE)
(helemaal) niet interessant (heel) interessant
7 Diagram 4: Examenonderwerpen moeilijk?
• Voor alle onderwerpen2 geldt dat het percentage leerlingen het (heel) makkelijk vindt groter is dan het percentage leerlingen dat het (heel) moeilijk vindt. Arm en rijk wordt door een relatief grote groep leerlingen gezien als een (heel) makkelijk onderwerp.
• Voor de casussen3 (alleen gl/tl) geldt dat veel leerlingen er (nog) geen oordeel over hebben. De SE- casussen zijn vaak al wel behandeld in het derde leerjaar. De volgende SE-casussen worden door relatief veel leerlingen als (heel) makkelijk beoordeeld: Arm en rijk in de gezondheidszorg, en Identiteit van de (eigen) regio. Het beleid van energie wordt daarentegen relatief vaak als (heel) moeilijk getypeerd.
2Examenonderwerpen zijn: Weer en klimaat; Bronnen van energie; Water; Arm en rijk; Bevolking en ruimte; Grenzen en identiteit.
3 Examencasussen zijn: Extreem weer; Energiebeleid; Watermanagement; Arm en rijk in de gezondheidszorg; Bevolking en ruimte in grootstedelijke gebieden; Regionale identiteit.
-36%
-34%
-37%
-57%
-56%
-45%
-41%
-45%
-31%
-43%
-45%
-41%
64%
66%
63%
43%
44%
55%
59%
55%
69%
57%
55%
59%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Identiteit van de (eigen) regio (SE) Grote steden (CE) Arm en rijk in de gezondheidszorg (SE) Watermanagement / beheer van water (CE) Het beleid van energie (SE) Extreem weer (CE) Grenzen en identiteit (SE) Bevolking en ruimte (CE) Arm en Rijk (SE) Water (CE) Bronnen van energie (SE) Weer en klimaat (CE)
(heel) moeilijk (heel) makkelijk
8 Diagram 5: Wat doe je bij aardrijkskunde?
• Ruim zestig procent heeft nooit een onderzoekje binnen school uitgevoerd. Ruim twintig procent een keer.
• Iets meer dan de helft heeft nooit een onderzoekje buiten de school uitgevoerd. Ruim een kwart een keer.
• Zes op de tien leerlingen werken soms of regelmatig in groepjes. Een kwart van de leerlingen nooit.
• Driekwart van de leerlingen werken soms of regelmatig in tweetallen.
• Bijna alle leerlingen gebruiken soms (een derde) tot regelmatig (ca. zestig procent) de atlas.
• Iets minder dan de helft geeft aan dat wandkaarten nooit gebruikt worden. Bij een op de acht gebeurt het regelmatig; bij een op de drie soms.
-12%
-17%
-18%
-22%
-21%
-15%
-14%
-4%
-12%
-17%
-29%
-22%
-67%
-52%
-64%
-40%
-48%
-30%
-42%
-3%
-11%
-24%
-53%
-61%
16%
27%
13%
30%
24%
36%
30%
34%
42%
42%
17%
15%
4%
5%
5%
8%
7%
19%
13%
59%
34%
17%
2%
3%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Ik heb in de lessen al geoefend met examenvragen voor het centraal examen
Ik heb in de lessen al geoefend met examenvragen voor de schoolexamentoetsen
Zelf een presentatie geven Kaarten op de computer gebruiken Luchtfoto's of satellietbeelden gebruiken Kaarten via digibord gebruiken Wandkaarten gebruiken De atlas gebruiken Werken in tweetallen Werken in groepjes Een onderzoekje buiten school uitvoeren Een onderzoekje binnen school uitvoeren
1 keer nooit soms regelmatig
9
• Kaarten via het digibord worden iets vaker gebruikt dan wandkaarten. Ruim een derde geeft aan dat dit soms gebeurt. Zo'n dertig procent geeft aan dat dit nooit gebeurt.
• Bijna de helft van de leerlingen heeft nooit luchtfoto's of satellietbeelden gebruikt.
• Veertig procent heeft nooit kaarten op de computer (bijvoorbeeld Google Maps) gebruikt.
• Bijna twee derde heeft nooit een presentatie gegeven. Bijna een op de vijf heeft dit een keer gedaan.
• Ongeveer de helft heeft nog nooit geoefend met examenvragen voor schoolexamentoetsen.
• Twee derde heeft nog nooit geoefend met examenvragen voor het centraal examen.
10 Diagram 6: Voorbereiding op het examen
• Zestig procent van de leerlingen geeft aan dat ze weten welk soort vragen ze kunnen verwachten bij een schoolexamentoets.
• Vier op de vijf leerlingen geven aan dat de docent hen goed voorbereidt op de schoolexamentoetsen.
-22%
-40%
78%
60%
-60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
De docent bereidt mij goed voor op de schoolexamentoetsen Ik weet bij een schoolexamentoets welk soort vragen ik kan
verwachten
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
11 Significante verschillen tussen jongens en meisjes
Diagram 7: Wat vind je van aardrijkskunde?
• Meisjes vinden aardrijkskunde iets vaker een moeilijk vak. Ze geven vaker aan dat het vak ze meer moeite kost dan andere vakken en meer tijd kost dan andere vakken.
-73%
-54%
-72%
-55%
-48%
-35%
27%
46%
28%
45%
52%
66%
-100% -50% 0% 50% 100%
Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes
Aardrijskunde kost mij meer tijd dan andere vakkenAardrijkskunde kost me meer moeite dan andere vakkenAardrijksunde is een moeilijk vak
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
12 Diagram 8: Wat vind je van aardrijkskunde? (Vervolg)
• Jongens geven iets vaker aan dat ze aardrijkskunde hebben gekozen omdat het een interessant vak is en ze geven ook vaker aan dat ze aardrijkskunde graag in het examenpakket wilden. Dit kan wellicht verklaard worden uit het feit dat jongens relatief meer in de sector Economie zitten en er daar bewuster voor kiezen; meisjes zitten naar verhouding meer in de sector Zorg en welzijn en aardrijkskunde zit hier al vaker 'standaard' in het pakket.
• Bijna alle leerlingen verwachten een voldoende te halen voor aardrijkskunde op de eindlijst. Jongens hebben dat gevoel wat vaker.
-12%
-21%
-49%
-58%
-47%
-58%
88%
79%
51%
42%
53%
42%
-100% -50% 0% 50% 100%
Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes
Ik denk dat ik een voldoende haal voor aardrijkskunde op mijn eindlijstIk wilde aardrijkskunde graag in mijn examenpakketIk heb aardrijkskunde gekozen omdat het een interessant vak is
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
13 Diagram 9: Examenonderwerpen interessant?
• Jongens vinden de volgende onderwerpen iets vaker interessant: Weer en klimaat, en Bronnen van energie. Watermanagement als casus vinden de leerlingen niet zo interessant; jongens vinden het onderwerp echter vaker interessant dan meisjes
• Meisjes vinden, ten opzichte van jongens, het onderwerp Arm en rijk en de casussen Arm en rijk in de gezondheidszorg, en Identiteit van de eigen regio vaker interessant.
-38%
-28%
-49%
-21%
-57%
-72%
-30%
-21%
-36%
-57%
-38%
-48%
62%
72%
51%
79%
43%
28%
70%
79%
64%
44%
62%
52%
-100% -50% 0% 50% 100%
Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes Jongens Meisjes
Identiteit van de (eigen) regio (SE) Arm en rijk in de gezondheidszorg (SE) Watermanagement / het beheer van water (CE)Arm en rijk (SE)Bronnen van energie (SE)Weer en klimaat (CE)
(helemaal) niet interessant (heel) interessant
14 Diagram 10: Examenonderwerpen moeilijk?
• Meisjes hebben wat vaker moeite met het onderwerp Bronnen van energie en de casus Energiebeleid.
-52%
-64%
-38%
-55%
48%
36%
62%
45%
-100% -50% 0% 50% 100%
Jongens Meisjes Jongens Meisjes
Het beleid van energie (SE)Bronnen van energie (SE)
(heel) moeilijk (heel) makkelijk
15 Diagram 11: Wat doe je bij aardrijkskunde / Voorbereiding op het examen
• Meisjes geven iets vaker dan jongens aan dat ze kaarten via een digibord gebruiken, en nooit of een keer geoefend hebben met centraal examenvragen.
-76%
-85%
-48%
-40%
25%
15%
52%
60%
-100% -50% 0% 50% 100%
Jongens Meisjes Jongens Meisjes
Ik heb in de lessen al geoefend met examenvragen voor het centraal examenKaarten via een digibord gebruiken
Nooit of 1 keer Soms of regelmatig
16 Significante verschillen tussen sectoren
Diagram 12: Wat vind je van aardrijkskunde?
• Leerlingen in de sector Landbouw vinden aardrijkskunde naar verhouding iets minder vaak een leuk en interessant vak (50%). In de overige sectoren vindt circa 70% het een leuk vak en circa 75% het een interessant vak. Het meest positief zijn de leerlingen in de sector Economie.
• De meeste leerlingen vinden dat aardrijkskunde niet meer moeite kost dan andere vakken. Dat vinden leerlingen Techniek vaker dan de leerlingen in Zorg en welzijn.
• De leerlingen Zorg en welzijn en Economie vinden aardrijkskunde iets vaker een belangrijk vak dan de leerlingen Techniek en Landbouw.
-57%
-46%
-36%
-31%
-50%
-54%
-68%
-70%
-59%
-78%
-37%
-50%
-21%
-24%
-26%
-48%
-50%
-25%
-29%
-33%
43%
55%
64%
69%
50%
46%
32%
30%
41%
22%
63%
50%
79%
76%
74%
52%
50%
75%
71%
67%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
Aardrijkskunde is een belangrijk vakAardrijkskunde kost me meer moeite dan andere vakkenAardrijksunde is een interessant vakAardrijkskunde is een leuk vak
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
17 Diagram 13: Wat vind je van aardrijkskunde? (Vervolg)
• De leerlingen Economie vinden het vaakst dat ze door aardrijkskunde de wereld beter begrijpen, gevolgd door de leerlingen Techniek en Zorg en welzijn. De leerlingen Landbouw vinden dit minder vaak.
• Leerlingen Landbouw vinden, in tegenstelling tot de andere sectoren, in meerderheid dat aardrijkskunde niet moet gaan over mensen, dorpen en steden.
• Leerlingen Economie geven, in vergelijking met de andere sectoren, het vaakst aan dat ze aardrijkskunde gekozen hebben omdat het een interessant vak is en dat ze het graag in hun examenpakket wilden hebben.
• Leerlingen Techniek en Landbouw geven het minst vaak aan dat ze aardrijkskunde graag in het examenpakket wilden. Bij Economie en Zorg en welzijn zijn de meningen verdeeld.
-59%
-68%
-45%
-48%
-68%
-64%
-64%
-44%
-51%
-55%
-47%
-73%
-47%
-54%
-60%
-55%
-57%
-36%
-49%
-44%
41%
32%
55%
52%
32%
36%
36%
56%
49%
45%
53%
27%
53%
46%
40%
45%
44%
64%
51%
56%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
ik wilde aardrijkskunde graag in mijn examenpakket Ik heb aardrijkskunde gekozen omdat het een interessant vak is Aardrijkskunde moet gaan over mensen, dorpen en stedenDoor aardrijkskunde begrijp ik de wereld beter
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
18 Diagram 14: Examenonderwerpen interessant?
• De verschillen in interesse voor de afzonderlijke onderwerpen zijn niet zo groot. Bronnen van energie wordt het meest in de sector Techniek als interessant bestempeld (in Zorg en welzijn het minst).
Bevolking en ruimte wordt vaker in de sector Economie als interessant beoordeeld (in Zorg en welzijn het minst vaak). Grote steden wordt in alle sectoren vooral als interessant gezien, het sterkst in de sector Economie.
-36%
-42%
-20%
-34%
-39%
-42%
-39%
-28%
-47%
-44%
-52%
-33%
-44%
-51%
-27%
64%
58%
80%
66%
61%
59%
62%
72%
53%
56%
48%
67%
56%
49%
73%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
Grote steden (CE)Bevolking en ruimte (CE)Bronnen van energie (SE)
(helemaal) niet interessant (heel) interessant
19 Diagram 15: Examenonderwerpen moeilijk?
• Leerlingen Economie hebben (in relatie tot de andere sectoren) het minst moeite met het onderwerpen Bevolking en ruimte, en de casus Grote steden.
• Leerlingen Zorg en welzijn en Economie hebben het minst moeite met het onderwerp Arm en rijk in de gezondheidszorg.
• Leerlingen Landbouw hebben (in relatie tot de andere sectoren) het meest moeite met de onderwerpen Bevolking en ruimte en de casussen Arm en rijk in de gezondheidszorg en Grote steden.
-32%
-60%
-23%
-36%
-49%
-41%
-73%
-33%
-28%
-51%
-36%
-69%
-39%
-52%
-52%
68%
40%
77%
64%
51%
59%
27%
67%
72%
49%
64%
31%
61%
49%
48%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
Grote steden (CE)Arm en rijk in de gezondheidszorg (SE)Bevoling en ruimte (CE)
(heel) moeilijk (heel) makkelijk
20 Diagram 16: Wat doe je bij aardrijkskunde?
• Leerlingen in alle sectoren geven aan dat ze nooit of een keer een onderzoekje buiten de school uitvoeren. In de sector Economie gebeurt dit nog het vaakst: een kwart geeft aan dat het soms of regelmatig plaatsvindt.
• In de sectoren Zorg en welzijn en Economie wordt vaker in groepjes gewerkt dan in de sectoren Landbouw en Techniek.
-47%
-55%
-39%
-30%
-58%
-92%
-91%
-75%
-83%
-83%
54%
46%
61%
70%
42%
8%
9%
25%
17%
17%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
Werken in groepjesEen onderzoekje buiten school uitvoeren
Nooit of 1 keer Soms of regelmatig
21 Diagram 17: Voorbereiding op het examen
• Ruim 60% van de leerlingen Economie, Techniek, en Zorg en welzijn is van mening dat ze weten welke soort vragen ze bij een schoolexamentoets kunnen verwachten. Het merendeel van de leerlingen Landbouw weet dit niet.
-49%
-59%
-31%
-40%
-39%
51%
41%
69%
60%
61%
-100% -50% 0% 50% 100%
Anders Landbouw Economie Zorg en Welzijn Techniek
Ik weet bij een schoolexamentoets welk soort vragen ik kan verwachten
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
22 Significante verschillen tussen leerwegen
Diagram 18: Wat vind je van aardrijkskunde?
• Tl-leerlingen vinden aardrijkskunde het vaakst een leuk vak.
• Tl-leerlingen vinden aardrijkskunde ook relatief vaak een interessant vak. Alleen kb-leerlingen zijn hier naar verhouding nog iets positiever.
-24%
-43%
-13%
-56%
-31%
-43%
-63%
-56%
76%
57%
88%
44%
69%
57%
38%
44%
-100% -50% 0% 50% 100%
TL GL KB BB TL GL KB BB
Aardrijkskunde is een interessant vakAardrijkskunde is een leuk vak
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
23 Diagram 19: Wat vind je van aardrijkskunde? (Vervolg)
• Kb- en bb-leerlingen vinden in meerderheid niet dat ze door aardrijkskunde de wereld beter begrijpen.
Ruim de helft van de gl- en tl-leerlingen vindt dat wel.
• Ongeveer de helt van de tl-leerlingen heeft aardrijkskunde gekozen omdat het een interessant vak is dat ze graag in hun examenpakket wilden. Bij de andere leerwegen gaat het om een minderheid van de leerlingen.
-51%
-68%
-75%
-78%
-49%
-64%
-86%
-89%
-29%
-50%
-50%
-33%
-44%
-42%
-88%
-67%
49%
32%
25%
22%
51%
36%
14%
11%
71%
50%
50%
67%
56%
58%
13%
33%
-100% -50% 0% 50% 100%
TL GL KB BB TL GL KB BB TL GL KB BB TL GL KB BB
Ik wilde aardrijkskunde graag in mijn examenpakket Ik heb aardrijkskunde gekozen omdat het een interessant vak is het is goed dat aardrijkskunde ook over mijn eigen omgeving gaatDoor aardrijkskunde begrijp ik de wereld beter
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
24 Diagram 20: Examenonderwerpen moeilijk?
• Relatief veel bb-leerlingen vinden de onderwerpen Bevolking en ruimte en Grenzen en identiteit (heel) moeilijk. De meeste leerlingen in de overige leerwegen vinden deze onderwerpen (heel) makkelijk.
-40%
-42%
-86%
-46%
-42%
-13%
-88%
60%
58%
100%
14%
54%
58%
88%
13%
-100% -50% 0% 50% 100%
TL GL KB BB TL GL KB BB
Grenzen en identiteit (SE)Bevolking en ruimte (CE)
(heel) moeilijk (heel) makkelijk
25 Diagram 21: Wat doe je bij aardrijkskunde?
• Een relatief kleine groep tl-leerlingen is van mening dat er soms of regelmatig in groepjes wordt gewerkt.
• Relatief veel tl-leerlingen werken soms of regelmatig met kaarten via het digibord.
• Voor alle leerwegen geldt dat een meerderheid aangeeft dat er nooit of een keer gewerkt wordt met luchtfoto's of satellietbeelden, en met kaarten op de computer. In de tl gebeurt dit nog het meest.
-59%
-81%
-88%
-67%
-67%
-81%
-100%
-78%
-42%
-62%
-63%
-67%
-26%
-14%
-45%
-21%
-29%
-11%
41%
19%
13%
33%
33%
19%
22%
58%
38%
38%
33%
74%
86%
100%
100%
56%
79%
71%
89%
-100% -50% 0% 50% 100%
TL GL KB BB TL GL KB BB TL GL KB BB TL GL KB BB TL GL KB BB
Kaarten op de computer gebruiken (bijvoorbeeld google maps) Luchtfoto's of satellietbeelden gebruikenKaarten via het digibord gebruikenWerken in tweetallenWerken in groepjes
Nooit of 1 keer Soms of regelmatig
26 Significante verschillen tussen goede en slechte leerlingen
Diagram 22: Wat vind je van aardrijkskunde?
• De betere leerlingen vinden aardrijkskunde vaker een leuk, interessant en belangrijk vak. Ze hebben het vaker gekozen omdat het een interessant vak is en wilden het vaker graag in hun examenpakket.
Verder geven ze vaker aan dat wat bij aardrijkskunde geleerd is ook buiten schooltijd te gebruiken is.
• De minder goede leerlingen vinden aardrijkskunde vaker een moeilijker vak, dat meer moeite en tijd kost dan andere vakken en dat moeilijker is dan vorig jaar.
-60%
-57%
-39%
-49%
-38%
-33%
-69%
-48%
-39%
-27%
-43%
-57%
-40%
-69%
-80%
-38%
-68%
-82%
-21%
-42%
-63%
-41%
-23%
-17%
-54%
-27%
-17%
40%
43%
61%
51%
62%
67%
31%
52%
61%
74%
57%
43%
60%
31%
20%
62%
32%
18%
79%
58%
37%
59%
77%
83%
46%
73%
83%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7)
Wat ik geleerd heb bij aardrijksku nde kan ik buiten schooltijd ook gebruiken Aardrijksku nde is een belangrijk vak Aardrijksku nde is dit jaar leuker dan vorig jaar Aardrijksku nde is dit jaar moeilijker dan vorig jaar Aardrijksku ne kost me meer tijd dan andere vakken Aardrijksku nde kost me meer moeite dan andere vakken Aardrijksku nde is een moeilijk vak Aardrijksku nde is een interessant vak Aardrijksku nde is een leuk vak
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
27 Diagram 23: Wat vind je van aardrijkskunde? (Vervolg)
• Betere leerlingen vinden dat ze door aardrijkskunde de wereld beter begrijpen. Ze voelen zich ook meer betrokken bij de samenleving (al is dit ook bij de betere leerlingen een minderheid).
• Betere leerlingen vinden het vaker goed dat aardrijkskunde ook over de eigen omgeving gaat, en dat ze bij aardrijkskunde een eigen mening kunnen geven.
• Betere leerlingen hebben aardrijkskunde vaker gekozen omdat het een interessant vak is, en wilden het vak over het algemeen graag in hun examenpakket.
• Van de leerlingen die nu onvoldoende staan denken twee op de drie leerlingen dat ze (alsnog) een voldoende halen voor het vak op de eindlijst.
-35%
-12%
-6%
-69%
-55%
-35%
-63%
-53%
-39%
-67%
-79%
-73%
-50%
-42%
-33%
-38%
-33%
-21%
-77%
-77%
-66%
-59%
-44%
-33%
65%
88%
94%
31%
45%
65%
37%
47%
61%
33%
21%
28%
50%
58%
67%
62%
68%
79%
23%
23%
34%
41%
56%
67%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7)
Ik denk dat ik een voldoende haal voor aardrijkskund e op mijn eindlijst Ik wilde aardrijkskund e graag in mijn examenpakk et Ik heb aardrijkskund e gekozen omdat het een interessant vak is Aardrijkskun de is vooral een doevak Bij aardrijkskund e kan ik mijn eigen mening geven Het is goed dat aardrijkskund e ook over mijn eigen omgeving gaat Door aardrijkskund e voel ik me meer betrokken bij de samenleving Door aardrijkskund e begrijp ik de wereld beter
(helemaal) mee oneens (helemaal) mee eens
28 Diagram 24: Examenonderwerpen interessant?
• De betere leerlingen vinden (bijna altijd) vaker de verschillende onderwerpen interessant.
• Het verschil in interesse tussen goede en minder goede leerlingen is het sterkst bij het onderwerp Bevolking en ruimte.
-44%
-31%
-28%
-41%
-27%
-25%
-49%
-36%
-30%
-70%
-56%
-49%
-55%
-39%
-22%
-39%
-22%
-18%
-59%
-40%
-40%
-53%
-44%
-35%
-53%
-38%
-40%
56%
69%
72%
59%
74%
75%
52%
64%
70%
31%
44%
52%
46%
61%
78%
61%
78%
82%
41%
60%
60%
47%
56%
65%
47%
62%
60%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7)
Identiteit van de (eigen) regio (SE)Grote steden (CE) Arm en rijk in de gezondheid szorg (SE) Het beleid van energie (SE) Bevolking en ruimte (CE)Arm en rijk (SE)Water (CE) Bronnen van energie (SE)Weer en klimaat (CE)
(helemaal) niet interessant (heel) interessant
29 Diagram 25: Examenonderwerpen moeilijk?
• Minder goede leerlingen vinden vaker de afzonderlijke onderwerpen moeilijk. Het meest duidelijk is dit aan de orde bij de onderwerpen Bevolking en ruimte, Arm en rijk, Grenzen en identiteit, en bij de casus Arm en rijk in de gezondheidszorg.
-52%
-34%
-20%
-48%
-30%
-20%
-56%
-38%
-18%
-71%
-55%
-40%
-61%
-41%
-32%
-58%
-42%
-21%
-69%
-43%
-23%
-53%
-28%
-14%
-57%
-42%
-31%
-63%
-45%
-30%
-56%
-36%
-31%
48%
66%
80%
52%
70%
80%
44%
62%
83%
29%
45%
60%
39%
59%
68%
42%
58%
79%
32%
57%
77%
47%
72%
86%
43%
58%
70%
37%
55%
70%
44%
64%
69%
-100% -80% -60% -40% -20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%
Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7) Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7)
Identiteit van de (eigen) regio (SE)
Grote steden (CE)
Arm en rijk in de gezondhe idszorg (SE) Het beleid van energie (SE)Extreem weer (CE)
Grenzen en identiteit (SE)
Bevolking en ruimte (CE)Arm en rijk (SE)Water (CE)
Bronnen van energie (SE)
Weer en klimaat (CE)
(heel) moeilijk (heel) makkelijk
30 Diagram 26: Wat doe je bij aardrijkskunde?
• Betere leerlingen geven iets vaker aan dat ze soms of regelmatig een presentatie geven.
-83%
-88%
-74%
18%
12%
26%
-100% -50% 0% 50% 100%
Onvoldoende (<6) Voldoende (6/7) Goed (>7)
Zelf een presentatie geven
Nooit of 1 keer Soms of regelmatig