• No results found

Optioneel: klankgebaren bij Lijn 3 Door: Janneke Nieborg en Femke van der Lecq

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "Optioneel: klankgebaren bij Lijn 3 Door: Janneke Nieborg en Femke van der Lecq"

Copied!
2
0
0

Bezig met laden.... (Bekijk nu de volledige tekst)

Hele tekst

(1)

© Malmberg, ’s-Hertogenbosch blz. 1 van 2

Lijn 3 | Artikel | Het gebruik van klankgebaren Mijn Malmberg

Optioneel: klankgebaren bij Lijn 3

Door: Janneke Nieborg en Femke van der Lecq

HET NUT VAN KLANKGEBAREN

Uit onderzoek (Emkow et al., 2011) blijkt dat de multisensoriële benadering een positief effect heeft op het leren van letters. Met een multisensoriële benadering wordt bedoeld dat meerdere zintuigen tegelijk worden aangesproken. Wanneer klank, vorm en beweging samen gebruikt worden, zijn de hersenen actiever dan wanneer alleen gewerkt wordt met de vorm van de letter. Hoe actiever de hersenen, des te beter het geleerde onthouden wordt.

Een voorbeeld van een multisensoriële benadering in Lijn 3 is de overtrekletter op het digibord. Kinderen ‘maken’ de leesletter, waardoor de vorm beter onthouden wordt.

Het gebruik van klankgebaren is een ander goed voorbeeld van een multisensoriële benadering.

Een klankgebaar kan een kind helpen de klank beter uit te spreken, maar het ondersteunt het kind vooral bij het onthouden van de lettervorm.

Het gebaar zorgt voor een verbinding tussen lettervorm en klank. Het werken met klankgebaren is bij uitstek geschikt voor jonge kinderen. Het leren van letters met gebaren sluit aan bij hun speelsheid en hun bewegingsdrang.

Omdat sommige scholen graag werken met klankgebaren, bieden wij nu als optioneel item bij elk thema van Lijn 3 klankgebaarfilmpjes van de in dat thema te leren letters aan. U vindt deze filmpjes in de digibordsoftware per thema onder de knop ‘Extra’ en allemaal bij

de kinderen kunt laten zien.

VOOR WIE?

De klankgebaren zijn optioneel. U hoeft ze dus niet aan te bieden om goed te kunnen werken

met Lijn 3. Met name voor scholen die werken met de taalmethode Staal, zijn de klankgebaren een goede aanvulling, omdat ze daarbij perfect aansluiten.

Klankgebaren kunnen al in de kleutergroep ingezet worden bij het aanleren van de klanken en de letters. Het is van groot belang om in de hele onderbouw dezelfde gebaren te gebruiken.

Als u ervoor kiest om de klankgebaren in groep 3 te gebruiken, raden we u aan om het klankgebaar altijd te maken wanneer de klank gebruikt wordt of wanneer de klank herkend of geschreven moet worden. Door deze voortdurende herhaling worden het gebaar en de vorm ingeslepen en helpt het de kinderen om de vorm van de letter te herinneren. Wanneer u het klankgebaar uitsluitend aan één of enkele leerlingen aanleert, is het wellicht lastiger om consequent te blijven in het maken van het gebaar. Het is daarom aan te bevelen om de gebaren aan de hele groep aan te bieden.

In groep 4 is het maken van het gebaar nog maar voor een enkel kind noodzakelijk.

De meeste kinderen in groep 4 zullen de lettervormen voldoende geautomatiseerd hebben. Bij de enkele letter die nog niet voldoende is ingeslepen, kan het bijbehorende klankgebaar gebruikt worden.

elkaar onder ‘Leerkracht’. U ziet daar per aangeboden klank een apart filmpje dat u aan

(2)

© Malmberg, ’s-Hertogenbosch blz. 2 van 2

Lijn 3 | Artikel | Lezen doe je met letters Mijn Malmberg

HOE?

Er bestaan verschillende soorten klankgebaren.

Zo zijn er gebaren die met name de klank ondersteunen (Lezen moet je doen, 1994).

Er zijn ook gebaren die de schrijfwijze van de letter ondersteunen (Zo leer je kinderen lezen en spellen, 2004). Lijn 3 kiest voor een alfabet dat de lettervorm ondersteunt, omdat bij het leren lezen de vorm van belang is.

Een klankgebarenalfabet dat het onthouden van de lettervorm wil bewerkstelligen, moet wel nauwkeurig uitgevoerd worden. U doet de gebaren altijd in spiegelbeeld voor met de rechterarm. Zo zien de kinderen het gebaar leesbaar voor zich. De kinderen maken het gebaar zelf altijd met de linkerarm, zodat ze de vorm kunnen ‘afkijken’ en eventueel tegelijkertijd met de rechterhand kunnen schrijven. Gebruik de gebaren altijd, en ook altijd op dezelfde wijze. Controleer ook regelmatig of de kinderen de gebaren zelf kunnen maken.

Bronnen:

• Krikhaar, E. & Dielissen, K. (2011).

Klankgebaren, op een aantrekkelijke manier letters lezen. Uit: Taal lezen primair, jrg.

2011, nr. 1, 21-23.

• Schraven, J. (2009). Zo leer je kinderen lezen en spellen (7e dr.). Zutphen: Stichting TGM.

• De Wit-Gosker, T. en Timmermans, P. (1994).

Lezen moet je doen. Enschede: SLO.

Referenties

GERELATEERDE DOCUMENTEN

In de kopieermap algemeen vindt u de mondelinge toetsen, met daarbij een uitleg hoe u deze afneemt, een normering en aanwijzingen over wat u vervolgens doet met de informatie die

Deze klanken worden weliswaar met meerdere tekens geschreven, maar ze komen altijd voor in deze vaste combinatie.. Hoe gebruikt u

De kinderen behalen minimaal een B-score op de Cito-toets M1 voor het onderdeel fonemisch bewustzijn.. Doelstelling periode 3 - Herkent eindrijm Doelstelling periode 4 - Herkent

Ze kunnen – op hun eigen niveau – woorden maken en in de boom hangen of op de kaart

[r]

Gelukkig zijn niet alle uitheemse planten- soorten invasieve soorten, net zomin als alle levensgemeenschappen even gevoelig zijn voor invasie.. Dit betekent dan dat

Maar alles wat we zien is rela=ef en het absolute is verborgen, kan niet gezien worden, want als we iets zien, is het in drieën verdeeld, de ziener, het geziene en de rela=e.. Ik

dit middel wordt niet aanbevolen tijdens het begin van de zwangerschap en dient niet te worden ingenomen indien u langer dan 3 maanden zwanger bent, aangezien dit ernstige