Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat · dbnl

13  Download (0)

Full text

(1)

Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

Lourens Feykes Haan

bron

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko.

Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat. Gerard van Keulen, Amsterdam 1719

Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/haan098besc01_01/colofon.php

© 2017 dbnl

(2)

Beschryving van de Straat Davids, Van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

Beschryving van de Zuyd Bay.

DE Zuyd Bay is gemeenelyk de Rendevoe voor de Scheepen om klaar te maaken, om na Huys te trekken. Deese Bay is seer kennelyk aan een Fioert die daar ontrent

½1 myl bezuyden leyt. En mede Z. W. 3. a 4 mylen, van de Z. Bay 3 a 4 Eylantjes leggen daar van het N. O. lyks het grootste is.

Rif van de Zuyd Bay.

Gy kunt tussen deese Eylantjes, by ons het Rif van de S. Bay genaamt, door loope als gy niet anders moogt, maar tusschen de Wal, en de Eylantjes is het noch best door te Seylen, also ’er tusschen de Eylanden verscheyde Blinden legge, hier gaan tusschen de Eylanden door, harde stroomen daar een ieder staat op moet maken, het Lant bezuyden de

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(3)

Z. Bai is ook veel hooger als daar benoorden, zoo dat het daar ook goet is te komen.

Om in de Zuyd Bay te Zeylen.

Die van bezuyden komt, en begeert in Z. Bay te weesen stelt zyn Coerts van het voorgenoemde Rif soo hy daar aan verkent is, N. O. 4 mylen aan, en loopt dan met die Coerts Reght op de Z. Bay aan; voor het Zuyder Gat koomende, laat dan een kleyn Eylantje aan Stuur-Boort, en ook een aan Bak-Boort, dat nevens de Hoek van het groote Eylant leyt, daar mooght gy ook wel tusschen door, en is daar nevens te weten in ’t N. W. ook goede Anker gront en Redelyk leggen. Soo gy in de reghte Bay begeert te wesen, daar de Scheepen gemeenlyk leggen, seylt tusschen die twee voorgenoemde Eylantjes door, N. N. O. aan, dan kryght gy aan Bak-Boort een vlak Eylantje, en aan Stuur-Boort de vaste Wal Seylt soo een Kanon schoot voort, daar moogt gy dan leggen waart u belieft, achter een Eylantje, of anders, gy hebt hier 3 a 4 vadem Santgront, de vaste Wal is in het inkoomen heel stil, gy kunt daar digt by langs Seylen.

Om het N. Gat uyt te Zeylen.

Wilt gy van hier om de Noord, en ’t N. Gat uyt Zeyle, met een Zuydlyke wint, want gy mooght hier binnen door niet laveeren, soo Seylt mids water langs, en schout de hoeken van de Eylanden aan weer zyden, nevens het tweede Gatje leyt een Blinde met hoogh water onder en met laagh water boven is, daar mooght gy aan beyde Zyden om, maar bewesten wort meest beseylt, hier is in ’t Vaarwater met laagh waater niet meer als 8 voeten water, Santgront. Dit voorgenoemde Rifje gepasseert zynde, wykt wat om de

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(4)

Oost na een kleyn Eylantje laat dat aan Stuur-Boort en wykt dan na de Zuyd Wal, so gy de binnen hoek gepasseert zyt en Seylt daar by langs om u te waghten, voor een Blinde die daar ontrent en Cabel langhte van ’t Zuydlyks Eylant van ’t Gat leyt, en loopt dan soo voort N. W. op Zee tusschen de Eylanden door, maar niet te na aan de Noord Wal, die is niet al te schoon. Tusschen dit Noorder Gat, en de Zuyd-Bay zyn noch twee gatjes, die men wel uyt of en kan Seylen, hier benoorden leyt in Zee, een kleyn Eylantje ¼ myl, van de Wal daar meught gy binnen of buyten, om soo gy wilt.

De Zuydkant van dit Eylantje is vuyl.

Om het N. Gat in te Zeylen.

Wilt gy het N. Gat in Zeylen, komende van benoorden soo myd de Noord-Wal, en Seylt by het Zuyd Eylant in en daar digt by langs, soo laat gy de Blinde aan Bak-Boort en hout soo u Koerts tot dight aan een Eylantje, dan hebt gy het Gat na de Zuyd Bay open, en Seylt dan beoosten of bewesten, het voorgenoemde Rifje om, en dat gepasseert kunt gy setten waar het u belieft, de twee buyten Eylanden, van ’t N. Gat zyn Ront en het Zuyd-Eylant is steil en schoon, maar de binnen hoek is vlak, en moet gy schouwen.

Rommelpot.

Van de Z. Bay tot de Rommelpot, is de Koerts N. N. O. wel zoo Oostlyk 4 mylen, deese Rommelpot is een Fioert die Landtwaart in loopt, en de eerste Fioert benoorden de Zuydbay, voort ist Noord op, al gebroken lant, met groote Fioerten, en meenighte van Eylanden.

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(5)

Wilde Eylant.

Van de Rommelpot tot Rif kol, is de Koerts N. ten O. 8 mylen, hier tusschen beyden leyt een Eylantje, ontrent 2 mylen in Zee, en wort by ons het Wildemans Eylant genoemt, en verdeelt hem aan tween als gy ’er by zyt, met twee huysjes daar op.

Rif kol.

Dit is een kennelyk Eylant en leyt Redelyk Ront, en is daar ontrent al het hoogste Eylant, en is seer wel te kennen voor die hem eens heeft gesien, en legt digt aan de Zeekant. van de Zuydbay tot Rif kol legge verscheydene Banken 3, 4, 5. a 6 mylen buyten de Wal, en is op sommige Plaatsen 5 10 15 vadem water.

Rifje.

Van Rif kol tot de Noord-Bays Fioert, is de Koerts N. ten O. 8 mylen Noorden, wel soo Oostlyk van Rif kol en N. O. van de Roohoek leyt een Rif dat heel vuyl is, maar gy moogt daar sonder schroomen wel binnen door Zeyle. Regt voor de N. Bays Fioert, legge 3 Eylande ¼ myl buyten de Wal, daar van het een hem aan twee verdeelt.

Noord Bay.

Dan siet gy een Klip regt de Fioert in, by ons de Boots Klamp genoemt, loopt daar op aan O. ten N. ontrent 1½ myl, en wykt dan om Stuur-Boort om een vlakke hoek, daar gy dan een Eylantje siet, set het daar by op 5 a 6 vadem water, van Rif kol buyten de Eylanden om, is de Koerts Noorden 9 a 10 mylen, als gy de Eylanden gepas-

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(6)

seert syt, Seylt N. N. O. dan leyt Disko benoorden, van u en meugt het gemakkelijk sien, gy kunt van de N. Bays Fioert, ook op verscheyde Plaatsen, binnen de

Westelykste Eylanden, daar de Koerts is N. O. ten N. 1½ myl, en seylt dan N. O. dan laat gy de voorgenoemde Eylanden aan Bak-Boort, hier tusschen de Klippen door weesende, krygt gy weer open zee.

Bonken en Jesse Bay.

De Koerts van de voorgenoemde Eylanden tot Bonke Bay is, O. N. O. 4 mylen wilt gy in Bonke of Jesse Bay weesen, soo Seylt de buytenste Fioert door, by de

Stuurboorts Wal langs, gy passeert dan twee Groene Eylantjes, laat die aan Bak-Boort, gy kunt de Stuur-Boorts Wal houdende de Bay niet mis, het eerste Gat is heel nau, maar het ander is Ruym genoeg, hier kunt gy het setten op 6 a 7 vadem, een Kanon schoot Oostelyker is Jesse Bay meede aan die Wal om de hoek heen. Hier is 14 a 15 vadem water, hier binnen door, kunt gy noch twee Fioerten door Seyle, om in deese Bayen te koomen.

Col.

Hier van deese Bayen N. W. ten N. ¼ myl, leyt een seer kenbaar Eylant en wort by ons Col genoemt, vertoont hem meest Ront. Aan de S. W. Zyde leyt en Blinde onder water. ¼ myl, daar beoosten leyt Bonke Lant, en ist hoogste Lant hier ontrent.

Moort Bay.

Van Bonke Bay tot de Moort Bay binnen de Klippen door, is de Koerts Oost 1½ myl, hier ist al gebroken Lant, en vol

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(7)

Eylanden, de Moort Bay leyt tusschen twee Eylanden voor Zee, gy kunt van binnen en van buyten daar in Seyle, maar van uyt Zee is het beste, alsoo aan de binnen kant blinden legge, hier ist 3 a 4 vadem diep.

Aene Bay.

Van de Moort Bay tot Aene Bay is de Koerts S. O. 1½ myl, men Seylt dan tusschen de buyten Eylanden door, en komt van binnen in. Deese Bay leyt tusschen twee Eylanden, aan de Noord Wal, men moet hier aan beyde kanten met touw vast maake, alsoo hier slegte Anker gront is, en heel diep. Wilt gy na buyten uyt Seyle, soo loopt by de Stuur-Boorts Wal uyt, na een Eylantje dat Redelijk Ront en hoog is, laat dat aan Bak-Boort. Daar buyten weesende, stelt u Koerts waar gy begeert. Buyten de Bak-Boorts hoek, tusschen de Eylantjes, legge eenige blinden, soo gy dat door Seylt, moet gy daar wel op verdagt weese.

Vlakke Groene Eylanden.

De Koerts van Aene Bay tot de Groene Eylanden, is N. O. ten O. 3 mylen, deese Eylanden sijn 5 a 6 in ’t getal, daar kunt gy tusschen door Seyle, aan de Oosthoek van het S. O. lijks Eylant leyt een kleyn Eylantje, daar by en tusschen door, is het heel vuyl en droog, in deese Eylanden syn nog geen Havens of Bayen bekent.

Wilde Bay.

Van het S. O. lijks Eylant tot de Wilde Bay, is de Koerts S. O. ten O. 3 mylen, deese Bay leyt wel 1½ myl in een Fioert op, is best te kennen aan een hoog lang Eylant, dat aan de Zuydkant van deese Fioert leyt, laat dat Eylant aan Stuur-Boort en Seylt de Fioert O. ten S. en O. S. O. in, by

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(8)

de Bak-Boorts Wal langs, maar komt die Wal voor eerst niet te na, alsoo der by een Vlakke hoek, een blinde, onder water leyt, ontrent 2 Kabel langten, van de Wal. Seylt dan voort inwaart, soo lang gy aan Stuur-Boort een vaste Wal krijgt met een steyle vogel klip. Seylt daar na toe, en wijkt daar aan de binnen kant, daar kunt gy het setten soo diep als gy wilt op steekgront, deese Fioert moogt gy sonder schroom mids waters uyt of in Zeyle.

Spiering Bay.

Van deese Bay moogt gy Seyle na de Spiering Bay, binnen de buyten Klippen door, en laat dat voorgenoemde groot Eylant, in ’t uyt Seylen aan Stuur-Boort en Seylt in

’t S. W. op, soo lang gy een vlak Eylant krygt, wijkt daar by in, en dan weer Oost op, gy kunt hier setten waar het u belieft, het is hier over al steekgront, en is een groote wijde Bay, bekwaam om een heele Vloot Scheepen te bergen.

Sant Bay.

Van de buyten hoek van de wilde Bays Fioert, tot de Sant Bay is de Koerts N. N. o.

3 mylen, dit is een Sant Bogt en een schoone Gront, digt aan de S. kant leyt en Eylant vry hoog, daar is aan de binnen kant ook Anker Gront, tusschen de voorgenoemde Bay, en de Sant Bay syn nog twee Bayen bekent, de eene digt benoorden de hoek van de Fioert, en de andere tusschen beyden.

Ys Fioert.

Een half mijl benoorden de Sant Bay, een Fioert, die altijt vol Ys is, met vreeselijke hooge Ysbergen, maar waar die van daan koome, is tot nog toe onbekent, deese Fioert wort de Ys Fioert genaamt.

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(9)

Makelikout.

Een half myl benoorden de Ys Fioert leyt en Bay genaamt Makelikout, daar voor digt aan de Wal legge drie Eylantjes daar aan ist best te kennen, loopt tusschen de Suydpunt en de Eylantjes door, tot in de Bay, en hebt daar 4 a 5 vadem steekgront en legt hier beschut voor alle winden.

Een myl daar benoorden leyt ook een Bay, en is Ruym en wijt, gy moet van bezuyden inkoome, dees Bay leyt lang digt van Bay Ys.

Roo Bay.

Een half myl daar benoorden leyt de Roo Bay, uyt de zuyd komende kont gy hem niet mis Seyle, by de Wal langs die hier Redelijk schoon is, soo lang dat gy een hoek krygt, en gelijkt een Eylant. Die hoek gepasseert, set gy het Nauwe Gatje op, en loopt daar in, digt by de Suyd Wal langs, also de Oost Wal droog is, en twee blinden legge, hier binnen meugt gy ’t setten na u begeeren, gy kunt ook beoosten uyt en in Seyle soo het open is van ’t Bay Ys. En is daar ruim en wijt, in het voorgenoemde Nauwe Gatje is niet meer als 8 a 9 voeten water met laag water.

Van de Roo Bay tot de swarte vogel Bay is de Koerts N. ten W. 4 mylen, deese Bay is best te kennen, alsoo het bezuyden vast Lant is, en een groote Kanon schoot daar bezuyden, hebt gy een steyle hooge Klip, en seylt wat bet om de Noord, daar krijgt gy 2 a 3 eilantjes seilt dan innewaart laat die Eilantjes aan Stuur-Boort, en drayt aan de Bak-Boort punt in, en set het neer by 2 wilde huysjes.

Way-Gat.

Van de swarte vogel Bay tot door het Way-Gat, is de

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(10)

Koerts N. N. W. 2 mijl, en dan N. W. ten N. en loopt met die Koerts het Waigat regt door, in ’t Waigat ist ontrent 3 mijlen wijt, en Diko kant op de meeste Plaatsen, en Vlakke voet Strant, met hooge Lant ja het hoogste dat tot nog toe in de Straat Davids is bekent, de Stuur-Boorts Kust is afgebrooken Lant, met groote Fioerten aan de Noordkant, voor het Waigat leyt in Zee en groote Eilant hoog en aan de Oost kant daar digt aan, nog een kleyntje. Hier door het Waigat, gaen sterke stroomen, en meest om de Noord.

Disko Reede.

Om nu te Seylen van de Roode Bay na Disko Reede, seylt N. W. ten W. 5 mylen.

Disko Reede is een vlakke Strant, en een opgaande gront, een Kanon schoot van de Wal leyt een Rifje, set het daar binnen op 9 a 10 vadem steekgront, Disko Reede is best te kennen, aan de soo genoemde Schans, en is of het een Wal is die van menschen is gemaakt, hier is ook in ’t Lant nevens de Reede een Berg, met drie heuvelen, daar aan ist ook goet te kennen, hier aan Lant is ook smits kool te bekomen die heel goet is van brant, en wel een heele dag vuer kan houde.

Liefde Bai.

Van Disko Reede tot de Liefde Bai is de Koerts langs het Lant, west 6 a 7 mylen, de Liefde Bai is seer wel te kennen, alsoo aan heel Disko geen buyten Eilanden legge als hier, en by de Fortuyn Bai. Komt gy van beoosten, en wilt in de Liefde Bai weese, loopt de buyten hoek of uythoek voor by, aan de binnen kant is de hoek vuyl en moet gy myden, dan siet gy een Eilant laat dat aan Stuur-Boort, en draayt daar by om dan krijgt gy nog en kleyn Eilantje, laat dat aan Bak-Boort en hout de Stuer-boorts wal, om een blin-

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(11)

de te schouwen, die de Bak-boorts wal naast leyt, loopt so regt in tot dat gy aan de Stuerboorts wal een hoekje krijgt, dat gepasseert draayt daar by om, daar leyt de Bai voor u open en kunt het setten op 5, 6, a 7 vadem steekgront, beschut leggende, voor alle winden, tusschen Disko Reede, en de Liefde Bai, onthout zig de meeste Walvis.

Fortuyn Bai.

Van de Liefde Bai tot de Fortuyn Bai is de Koers w. ten N. een kleyn myl, en is ook een uythoek, loopt op de buyten hoek aan, laat die aan Bak-boort en draayt so dwars in de wal, maar gy moet eerst de Noord wal houden, om een blinde te mijden die aan de Suidwal leyt, die gepasseert draayt om de Oost, daar siet gy de Bai open, en is over al steekgront en heel goet leggen.

Begeert gy van de Fortuin Bai om de Noord te weesen, seylt het vorige Gat weer uyt. Het wester Gat is met vuylen. Soo gy buyten zyt, daar leyt nevens de N. w. hoek van ’t Gat, een Rifje dat is aan de Oostzyde heel vlak, gy meugt als gy niet anders kent, wel binnen het Rifje door, seylt dan N. w. 4. mylen, daar krygt gy een vlakke hoek, begeert gy daar in ’t Lant te weesen, soo draayt na de Noord wal, en passeert dan een vlak kleyn Eilantje, dat gy schouwen moet, dan siet gy een Fioert regt open, seylt dan S. O. ten O. aan en set het aan de Stuerboorts wal op 9, a 10 vadem steek-gront. Deese Fioert is in ’t inkoomen heel schoon en sonder vuylen.

Van de voorgenoemde vlakke hoek is de Koers N. w. ten N. 4 mylen, dan N. 2½ mylen hier tusschen beyden is een Bogt, en seer goede Anker gront, om deese hoek draayt de Kust N. N. O. te met Oostelijker tot het N. O. ten O. toe, en komt met de Koers dan weer van buyten, voor het waigat. Hier aan de N. w. syde van Disko loope ook eenige Fioerten, in ’t Lant op het Lant benoorden is nog onbekent, en tot nog toe onbevaren.

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(12)

Koers en veerheden van de Suyd Bay tot aan Disko, als meede van Bonke Bay tot in de Zuyd Oost Bogt.

De Kust loopt hier te met Noorden, en dan N. N. O. tot het N. O. ten Noorden.

mijlen Koerts

En draayt dan weer het waigat in.

3 n.

Van bonke bai tot de honde eilanden.

n.

Van het honde eilant tot het walvis eilant.

4 n. t. w.

van het walvis eilant tot de Liefde bai.

8 z. w. t. w.

van het walvis eilant tot Disko Reede.

11 n. o.

van bonke bai tot Disko Reede.

11 z. Z.O.

van Disko Reede tot de wilde bai.

17 o. z. o.

van het walvis eilant tot de wilde bai.

n. o. t. o.

van bonke bai tot de Roo bai.

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

(13)

Deese Koerts syn gestelt op twee streken miswysing, alsoo men hier ordenari twee streeken Rekent, te weten noord westering, als ook van staaten hoek tot om de noord.

In de zuid bai maakt volle Zee n. w. en Z.O. maan, als ook op de meeste Plaats, in de Z.O. Bogt. aan de noordkant, van ’t waigat een zuid en noord maan.

min.

gr.

10 67

De zuid bai leyt op.

56 67

Rif kol.

27 68

noord bais Fioert.

10 69

Disko Reede.

20 71

Het eilant aan de noord kant van ’t waigat.

EYNDE.

Lourens Feykes Haan, Beschryving van de Straat Davids, van de Zuydbay, tot om het Eyland Disko. Als meede van de Z.O. bogt tot door het Waygat

Figure

Updating...

References

Related subjects :