M I N I B O O K 5 OEFENINGEN VOOR MEER ZEN IN DE KLAS O N L I N E Y O G A J U F I N D E K L A S. N L

Hele tekst

(1)

5 OEFENINGEN

VOOR MEER ZEN IN DE KLAS

M I N I B O O K

O N L I N E Y O G A J U F I N D E K L A S . N L

(2)

ALS ELK 8-JARIGE TER WERELD

GELEERD WORDT OM TE MEDITEREN, ZULLEN WE HET GEWELD VAN DE

WERELD BINNEN EEN GENERATIE ELIMINEREN.

DALAI LAMA

PAGINA 2

(3)

A A N D A C H T S S P I E R T R A I N E N

Naast gedachten die we hebben, nemen we elke seconde wel 4,2 miljoen prikkels waar; visuele, auditieve en andere zintuiglijke indrukken. Wanneer je die prikkels niet goed verwerkt, slaat je

lichaam dit op. Dit vormt dan uiteindelijk een ballast voor je lichaam en geest.

En die prikkels is iets waar de kinderen van nu continu mee worden geconfronteerd. En dit zal blijven toenemen. We groeien nu eenmaal op in de tijd van de smartphone en social media.

De verslaving aan nieuwe prikkels, zijn funest voor je concentratie.

Want wanneer je ‘kostbare’ aandacht steeds wordt afgepakt, wordt de toegangspoort tot je werkgeheugen, nodig voor je opperste

concentratie, keer op keer geblokkeerd.

Het gevolg voor leerlingen is dat zij zich steeds minder goed kunnen concentreren. Het kost ze moeite om hun aandacht ‘er bij te houden’

omdat die focus steeds naar buiten gericht is. En het gevolg hiervan voor jou is dat het jou bakken met energie kost om de lesstof goed over te brengen.

Waarom is het trainen van die aandachtsspier dan zo belangrijk?

Door bewust gerichte aandacht te oefenen, verbeteren kinderen hun concentratie en hun geheugen. En kinderen leren beter omgaan met stress en prikkels, door dat ze vanuit hun hoofd contact maken met hun lijf. Ze herkennen zo ook beter hun eigen gevoel; dat ze moe zijn of zich onrustig voelen, verdrietig of boos bijvoorbeeld.

PAGINA 3

(4)

Bij het trainen van deze aandachtsspier kunnen alle zintuigen worden ingezet; zien, luisteren, ruiken, proeven en voelen. De kunst zit 'm in het focussen op één van die zintuigen. Heel doelgericht en gefocust.

Doordat je bijaanvang van de oefeningen korte stille momenten creëert en de focus naar de ademhaling brengt, zakken kinderen vanuit hun hoofd in hun lijf. Er komt verstilling en hierdoor

wordt een andere wijsheid, anders dan de intellectuele wijsheid aangeraakt. Dit innerlijk weten helpt ze vertrouwen op hun

eigen kunnen, hun unieke talenten en intuïtie.

Als voorbereiding op de oefening - of als zen moment op zich - kan het prettig zijn om vast de aandacht naar het lichaam te brengen. De meest effectieve manier hiervoor is de ademhaling.

Je kunt dit volgende voorbeeld script gemakkelijk als leidraad gebruiken. Spreek het rustig uit en neem korte pauzes.

En doe vooral ook zelf mee (voor zover dat gaat). Zeker in het begin kan het nog spannend zijn om bijvoorbeeld de ogen te sluiten als de kinderen dit soort oefeningen voor het eerst doen.

Script om de aandacht naar het lijf te brengen

Voel hoe je zit op je stoel. Zet je voeten naast elkaar plat op de grond, sluit rustig je ogen en wees maar stil. Adem diep in en zucht maar uit, met geluid: Hèèèè, hèèèè... (herhaal 3x).

Ga dan met je aandacht naar je voeten. Voel de zijkant van je voet, je hiel en je tenen. Voel of je voeten warm zijn of koud.

Breng dan je handen naar je buik, bij je navel. Voel of je

handen over elkaar heen liggen of los van elkaar. Voel de stof van je kleding. Misschien kun je zelfs voelen of je buik

langzaam beweegt wanneer je in en uit ademt. (korte pauze) Open dan weer langzaam je ogen.

Hierna volgen 5 oefeningen aan de hand van de zintuigen die je met je klas kunt doen om de aandachsspier te trainen.

Veel plezier!

Kim

PAGINA 4

V O O R B E R E I D I N G

(5)

PAGINA 5 5

1 - A A N D A C H T I G K I J K E N

Maak op je digibord of op een A4 een compilatie met 12 of meer verschillende plaatjes. Laat jouw klas er ongeveer 30 seconden naar kijken. Dek het dan af.

Laat de kinderen vervolgens onthouden, individueel of in tweetallen opschrijven wat ze hebben gezien. Daarna deel je klassikaal de

antwoorden.

Variant: plaats verschillende objecten op een schaal en laat de

kinderen goed de schaal bestuderen. Dek de schaal af en neem een of twee voorwerpen weg. Laat de kinderen raden welke voorwerpen

missen.

Variant: neem een object, een knuffel of een stuk speelgoed en laat de kinderen deze aandachtig bestuderen. Dek het dan af en vraag dan naar details. Welke kleur heeft het strikje van de beer?

Dit is een oefening die je zelf redelijk eenvoudig kunt uitvoeren en desgewenst kunt aanpassen aan het niveau van de groep.

Je zult zien, dat na verloop van tijd en herhaling, ze steeds meer objecten zullen gaan onthouden en dat de concentratie toeneemt.

2 - A A N D A C H T I G L U I S T E R E N

Een mooie oefening, wat wel voorbereiding vraagt, is samen naar verschillende muziekstijlen luisteren.

Maak een afspeellijst klaar met om en om, een vrolijk, rustig, druk en dan weer een droevig liedje. Je wisselt de stemming en de

muziekstijlen (klassiek, hip hop, jazz, pop, dance etc.) dus steeds af. 

Laat de kinderen dan vertellen welke emotie het steeds ervaart

wanneer ze naar de verschillende liedjes luisteren. Dus de nadruk ligt op wat de muziek met ze doet. Dat is iets anders dan of ze het mooi of lelijk vinden.

Zo kun je zelfs met de klas je eigen spotify afspeellijsten maken en inzetten voor een 'stop-dans' of juist met rustige muziek ter

bevordering van de concentratie.

Variatie: zet eens rustige muziek op bij binnenkomts in de ochtend en kijk wat het effect is op de groep.

(6)

Verzamel verschillende dingen die sterk ruiken (uit de klas of vanuit huis). Denk hierbij bijvoorbeeld aan een bloem, mandarijn, pindakaas, pepermunt, melk of een lucifer. 

Je kunt dit in kleinere groepjes doen aan een tafel en dan de kinderen de ogen laten sluiten, zodat ze zich echt alleen concentreren op de geur.

Het gaat er hierbij om dat ze gaan omschrijven wat deze geur met ze doet. Wat hun gevoel erbij is. Maakt het ze vrolijk of misselijk, ruikt het naar 'iets uit de tuin' of naar 'een dier' of lijkt het ze lekker om te eten?

PAGINA 6

3 - AANDACHTIG RUIKEN

4 - AANDACHTIG PROEVEN

Een redelijk bekende oefening, maar het blijft zo leuk om met de klas te doen. Je kunt hier echt die aandachtspier (en geduld) trainen door eten met aandacht regelmatig in te zetten tijdens het fruit moment bijvoorbeeld.

Het is handig om de oefening eerst een aantal keer te doen met een zelfde stuk (gedroogd) fruit (rozijn of mandarijn zijn erg geschikt hiervoor). Na afloop kunnen ze dan de ervaring delen.

Voor deze oefening gebruik je naast je smaakzintuig bijna alle zintuigen.

(7)

Voor dit voorbeeld gebruiken we een mandarijn.

Laat de kinderen eerst eens met nieuwsgierigheid onderzoeken welke kleuren oranje er allemaal te zien zijn. Is de mandarijn helemaal

glad? Hoeveel puntjes heeft de schil? Kun je de geur omschrijven die je ruikt? Wat gebeurt er als je er zachtjes in knijpt? Krijgen ze al trek in de mandarijn?

Wanneer de buitenkant is gezien, geroken, gevoeld en gehoord, kun je over gaan tot het pellen van de mandarijn.

Heeft de mandarijn een dikke of dunne schil? Komt er vocht uit de schil?

Hoeveel partjes heeft de mandarijn? Zijn ze allemaal even groot?

Zitten er pitjes in of niet? Zijn de partjes ruw of glad? Ruikt de buitenkant van de schil het zelfde als de binnenkant?

Dan pas komt het eten aan bod. Laat ze een partje op hun tong leggen, maar er nog niet in bijten. Misschien merken ze het gewicht van het partje op hun tong

Beweeg het partje door de mond. Van links naar rechts, van voor naar achter. Wat voelen ze? Proeven ze een bepaalde smaak?

Kauw op de mandarijn en merk op wat er allemaal gebeurt.

Verandert de textuur van de mandarijn? Op welke plek in je mond of op je tong proef je de mandarijn het beste?

Geniet van de smaak.

PAGINA 7

(8)

PAGINA 8

5 - AANDACHTIG VOELEN

Ze gaan met deze oefening hun eigen hand opnieuw ontdekken. Alsof ze nog nooit eerder een hand hebben gezien of gevoeld. Laat de kinderen rustig zitten op hun stoel en hun voeten stevig op de grond zetten. Laat ze hun handen een aantal keer openen en sluiten. Dat brengt de aandacht naar hun lijf.

De bewegingen zijn eerst stevig, dan zachter (2 rondes);

- wrijf de handen tegen elkaar - masseer tussen de vingertoppen - wrijf over de rug van de had - masseer elke vinger afzonderlijk

Betrek ze erbij. Wat kunnen ze nog meer met hun handen doen?

Ga vervolgens verder met zachte strelingen over de hand en vingers.

Je kunt afsluiten door met de duim en wijsvinger om de pols heen te klemmen en stevig draaiende bewegingen te maken. Doe dit met beide handen. En praat rustig na over hun bevindingen.

Je vindt ook deze oefening in de bijgesloten video die je in de klas kunt inzetten of zelf kunt bekijken ter inspiratie.

Variant: Laat de kinderen elkaars handen ontdekken. Maak tweetallen in de klas en laat de kinderen deze oefening om de beurt bij elkaar doen.

Of maak drietallen en laat het middelste kind de handen van de twee andere kinderen tegelijk voelen en onderzoeken. Wat zijn de verschillen?

Welke hand is groter, ruwer, dikker, heeft langere vingers enzovoort. En dan ruilen ze van plek.

Afbeelding

Updating...

Referenties

Updating...

Gerelateerde onderwerpen :