Start/eindpunt: Natuurpoort Biesbosch MuseumEiland, Hilweg 2, 4251 MT Werkendam, biesboschmuseumeiland.nl.

Hele tekst

(1)

WANDELROUTE door NATIONAAL PARK BRABANTSE BIESBOSCH vanaf Werkendam

Angst voor overstromingen is er in de Biesbosch niet meer. Het land staat al grotendeels onder water. Project Ruimte voor de Rivier heeft de Biesbosch veel waterberging

opgeleverd, maar ook nieuwe, vooral natte natuur. De route voert over graspaden en asfaltweggetjes. Na een zuidwesterstorm kunnen sommige paden onder water staan.

INFORMATIE WANDELROUTE BRABANTSE BIESBOSCH Lengte: 10,5/19 km

Start/eindpunt: Natuurpoort Biesbosch MuseumEiland, Hilweg 2, 4251 MT Werkendam, biesboschmuseumeiland.nl.

Markering: Wandelnetwerk routesinbrabant.nl: gele pijlen op groene ondergrond. In Polder De Hooge Hof nog incompleet.

P: Bij Biesbosch Museumeiland (gratis).

OV: Arriva-bus 620 vanaf Dordrecht CS, halte Brabantse Oever in Werkendam, dan een halfuur lopen naar de startplaats. Of OV-fiets vanaf station Dordrecht CS, dan 11 km fietsen naar de start (met oversteek pont bij Kop Van ’t Land).

Horeca: Bij start in Biesbosch MuseumEiland; na 3,7 km in Het Bolle Bevertje (Spieringsluis 4, Werkendam, bollebevertje.nl).

Tip: Combineer deze route met Biesbosch P4 (route 31) tot twee wandeldagen Biesbosch.

Strategische én leuke overnachtingsplek is Herberg De Kop van het Land (Zeedijk 32, kopvanhetland.nl, reserveer tijdig).

ROUTEBESCHRIJVING WANDELROUTE BRABANTSE BIESBOSCH

A t/m (..) verwijst naar het punt op de route waar je je bevindt > zie hiervoor de ANWB-wandelgids.

[1] t/m [..] verwijst naar een ‘weetje’ > zie onderaan de routebeschrijving.

LA = linksaf; RA = rechtsaf; RD = rechtdoor; ri = richting.

A/START = Bezoekerscentrum/Biesbosch MuseumEiland.

Met je rug naar ingang (hek) bezoekerscentrum/museum [1]: sla LA, de brug over en je komt bij kp85. Sla LA ri kp83 via wandelnetwerk (gele pijl op groene ondergrond), Buitenmuseum De Pannekoek [2] in.

Bij kp83 volg kp81. Via ijzeren loopplanken en LA. Volg steeds hoofdpad ri kp81. Op splitsing bij wespenhotel RA. Volgende splitsing RA ri kp81. Op grasveld met griendhut LA. Eerste

(2)

splitsing LA (pijl ontbreekt) en na 10 m RA, langs scherm en oude eendenkooi, ri kp81. Einde pad overzijde water RA. Einde pad op dijkje staat kp81.

B = Bij kp81 RA ri kp82 (staat links op paaltje). Bij kp82 LA (van wandelnetwerk af). Steek weg over, sla smal pad in en bij slagboom RD, verderop ri kp15. Bij kunstwerk van staaldraad [3]

LA, ri kp15.

C = Op driesprong met kp15 RA ri kp11, op dijkje tussen water door (let op de glijsporen van bevers).

Variant bij hoge waterstand: bij kp15 LA ri kp16. Na 20 m kies op Y-splitsing rechter pad. Na 550 m bij hek/overstap RD weg oversteken, dijkje op en RA (ri kp11), vervolg bij D.

Na 580 m door hekje, begrazingsgebied in, en LA ri kp11. Steek weg (Hilweg) over en sla RA over grasdijk. Ter hoogte van het parkeerterrein (rechts) staat kp11.

D = Bij kp11 RD ri kp10, daarna LA ri kp93, via berm langs asfaltweg. Hou rechts aan langs haven, verderop via Spieringsluis. Overzijde sluis RA ri kp93, fietspad achterlangs Restaurant Het Bolle Bevertje. Na 330 m kom je bij kp93.

E = Bij kp93 LA ri kp94, via fietspad, Jantjesplaat [4]. Bij kp94 RA ri kp95, langs kopse kant parkeerterrein en dan LA ri kp95, graspad gebied Jantjesplaat in, met de Deenplaatweg als 'ruggengraat'.

Op splitsing bij water RA, ri kp95. Bij kp95 RD ri kp80. Op verharde weg met kp80 RA ri kp50.

Na 40 m kom je op asfaltweg (Deeneplaatweg).

F =

Steek schuin links Deeneplaatweg over en vervolg pad ri kp50, afbuigend langs oever Nieuwe Merwede. Nu door Jantjesplaat buitendijks [5]. Na 1,1 km pad komt weer uit op

Deeneplaatweg, met aan overzijde kp50.

G

Bij kp50 keuze:

> korte route (10,5 km): lees verder bij i.

> lange route (19 km) met extra lus door polder Hooge Hof [6]: ga RA, na 1,4 km bereik je kp60.

H =

Bij kp60 LA ri kp58, begrazingsgebied in. Na 850 m (kp58 kan ontbreken) LA trap af, dan via metalen vlonderburg het water over. Overzijde (kp57 kan ontbreken) RA. Je volgt de contouren van polder Hooge Hof, dicht langs het water [7].

Na 950 m bij kp56 RD ri kp13.Bij kp13 RD ri kp57. Na 600 m vervolg pad linksom. Na 450 m RA, via metalen vlonder het water over. Overzijde RA en keer via dijkje terug naar asfaltweg met kp60. Bij kp60 RD ri kp50, De Hilweg. Na 1,4 km kom je bij kp50 (oranje bordje 'De Biesbosch' in berm).

i =

(3)

Bij kp50 volg kp98. Bij kp98 schuin rechts ri kp62. Water over, verderop achterlangs huis (de Jantjeskeet). Bij kp62 RD ri kp94. Eerstvolgende splitsing LA (van wandelnetwerk af) grasdijk via water, twee vlonderbruggen over [8]. Bij kp95 RA ri kp94. Eind water schuin links ri parkeerterrein. Volg kp94 en dan kp93, via fietspad Jantjesplaat, vervolgens kp10 en kp11.

J =

Bij kp11 RD ri kp16. Let op: na 300 m LA dijkje af, weg oversteken, overstap/hek door en RA, graspad parallel aan de weg. Na 550 m bij kp15 RA, graspaadje. Komt uit op de weg met boven op de dijk kp16. Volg kp81, dan kp82. Bij kp82 RA ri kp83. Sla aan het begin van het grasveldje met griendhut [9] LA, steenpad. Op splitsing LA.

Bij kp83 LA ri kp85. Eind steenpad, trap op en bij kp85 RA ri kp17. Brug over en je bent weer terug bij P/Biesbosch MuseumEiland.

(4)

WEETJES WANDELROUTE BRABANTSE BIESBOSCH

[1] Biesbosch MuseumEiland

Het museum vertelt het verhaal van de Biesbosch. Ooit was het een polder, totdat de Sint- Elisabethsvloed (1421) toesloeg. Zestien dorpen werden weggevaagd, de polder werd een binnenzee. Door aangevoerd slib ontstonden zandplaten, die later begroeid raakten met biezen. Uiteindelijk werden de zandplaten ingepolderd en werden er wilgenakkers op aangelegd. Hoe dát eruit zag, zie je verderop, in Buitenmuseum De Pannekoek.

[2] Buitenmuseum De Pannekoek

Wilg na wilg, rij na rij. Op dit natte land van rivierslib, dicht langs het water, gedijen biezen, riet en wilgen. Rietsnijders en griendwerkers verdienden er hun geld mee. Het was hard werken, zes dagen per week, tien uur per dag, voornamelijk in de winter. Van de twijgen en takken van de wilgen werden manden, stoelpoten en hoepels voor vaten gemaakt. Het rijshout werd verwerkt in zinkstukken, grote matten die werden gebruikt voor de aanleg of versteviging van dijken. De arbeiders overnachtten in griendhutten, maar niet bij hoog water. Dan vluchtten ze in bootjes naar veiliger plekken.

[3] Blik op de polder

Een soort megaverrekijker is het, die je bijna dwingt polder Oude Hardenhoek onder ogen te zien. Die staat nu onder water. Project Ruimte voor de Rivier heeft van de Biesbosch een doorvoerluik van overtollig water gemaakt. Polder de Noordwaard (met polder Oude Hardenhoek) werd afgegraven en via een opening in de dijk met de Merwede verbonden.

Dat leverde negenduizend voetbalden nieuwe Ruimte voor de Rivier op.

[4] Jantjesplaat binnendijks

Ook de polder van Jantje moest eraan geloven: ooit teruggewonnen op het water dat tijdens de Sint-Elisabethsvloed over het land kolkte, nu toch weer ónder water. Althans deels, en alleen bij hoge waterstanden. Jantjesplaat wordt doorsneden door een dijk, de

Deeneplaatweg. De paadjes binnendijks zijn van gras en lekker beschut, met sporen van reeën.

[5] Jantjespad buitendijks

Dit is andere koek. Wat een wildernis aan wilgen hier, met de wortels in gitzwart water. Dit 'wilgenvloedbos' is een restant van een oude wilgenakker. Langs het pad groeit

reuzenbereklauw (giftig!) en de zeldzame spindotter. Oppassen voor het rondspringende zaad van de soms manshoge springbalsemien. Een zaadje in je kleding en opeens staat je tuin vol met deze exoot uit de Himalaya.

[6] Nieuwe natuur

Polder Hooge Hof kreeg jaren terug een nieuwe bestemming: door het af te graven veranderde het in wetland. Er leven lepelaars, grote zilverreigers, ijsvogels, maar ook blauwborsten, Cetti’s zangers en nachtegalen om maar wat leden van het luidruchtige koor te noemen dat hier in het voorjaar 'optreedt'.

(5)

[7] Als je geluk hebt ...

... kun je de visarend bezig zien aan een spectaculaire duikvlucht. In augustus en september trekt hij naar het warme zuiden, maar blijft in de Biesbosch nog een tijdje 'pleisteren', rusten en eten. Als je nog meer geluk hebt flaneert zelfs de zeearend langs, jagend op

zoetwatervissen of met een gans als prooi in zijn bek. In 2021 bouwde een paartje hun nest in de bossen tegenover Biesbosch MuseumEiland. Helaas stortte het nest met een diameter van 2,5 meter uit de boom en overleefden de eieren de val niet.

[8] Lekkernij: beverstaart

De bever is de beroemdste inwoner van de Biesbosch. De vijf proefparen die in 1988 zijn uitgezet, hebben hun best gedaan: er zijn nu zo'n honderdvijftig bevers en vijftig burchten in de Brabantse Biesbosch. Hij wordt gekoesterd, maar zo'n twee eeuwen terug werd het dier gevangen om het bont of om de (heerlijke) staart. Het bevergeil, het vocht waarmee ze hun territorium afbakenen, werd gebruikt als medicijn tegen hoofdpijn en als geurstof in parfums of gerechten.

[9] Grienduilen

De griendwerkers sliepen in armoedige vochtige hutten vlak bij de werkplek. Als het tij gunstig was, roeiden ze naar hun werk, vaak ook midden in de nacht. Grienduilen werden ze daarom wel genoemd. Het getij én het griendwerk verdwenen toen in 1971 de

Haringvlietdam klaar was.

Afbeelding

Updating...

Gerelateerde onderwerpen :