Webinar Jong en Reuma bewegen

Hele tekst

(1)

Webinar Jong en Reuma bewegen

Marlies Kaerts, kinesitherapeut, UZ Leuven/KU Leuven

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 1

(2)

Verloop van de avond

 Belang van bewegen met een reumatische aandoening

 Jong en reuma werkgroep delen hun beweegervaringen

 Ervaringen vanuit de hele groep

 Beweegmoment

 Tips en besluit

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 2

(3)

Fysieke activiteit

Definitie: “Fysieke activiteit is elke beweging van het lichaam die meer energie verbruikt dan het lichaam in rustmodus. Dit omvat lichaamsbeweging en sport, maar ook fysieke activiteiten die deel uitmaken van het dagelijks leven.”

Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): Richtlijnen voor fysieke activiteit voor algemene bevolking

EULAR (Europese Liga tegen Reuma): Richtlijnen voor fysieke activiteit voor mensen met reumatische aandoeningen

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022

Rausch Osthoff et al. 2018

3

(4)

Realiteit: Fysieke activiteit met reuma

 Minder t.o.v. algemene bevolking

 Minder dan de aanbevolen fysieke activiteit richtlijnen (EULAR)

Opmerkelijk: minder hoog-intense activiteiten

 Voorbeeld: bij patiënten met axiale spondyloartritis (ax-SpA)

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022

4

Matig + (zeer) hoog intense fysieke activiteit (aantal uren /dag)

Ax-SpA patiënten

Gezonde controles

Hoog-intens fysieke activiteit (min/dag)

Ax-SpA

patiënten Gezonde controles

Swinnen et al. 2014

Hernández-Hernández et al. 2014

de Groot et al. 2008

(5)

Hindernissen fysieke activiteit

 Ziekte-gerelateerd:

 Kennis: aandoening, veilig bewegen

 ANGST voor opstoten en/of beschadiging

 Symptomen: pijn, vermoeidheid, stijfheid, verminderde mobiliteit

 Bijkomende aandoeningen

 Accommodatie niet geschikt voor patiënten

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 5

Veldhuijzen van Zanten et al. 2015 Rasmussen et al. 2020

Rausch Osthoff et al. 2018

(6)

Hindernissen fysieke activiteit

 Algemeen:

 Tijd, planning

 Geen geschikte accommodatie in de buurt

 Kostprijs

 Beperkte motivatie

 Weersomstandigheden

 Al beweging in job en/of huishoudelijke taken

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 6

Veldhuijzen van Zanten et al. 2015 Rasmussen et al. 2020

Rausch Osthoff et al. 2018

(7)

Richtlijnen fysieke activiteit (EULAR)

Intensiteit

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 7

Intensiteit Licht Matig Hoog

Ademhaling Niet sneller Sneller, niet buiten adem

Veel sneller, buiten adem Hartslag Normaal Verhoogd Verhoogd

Praten Normaal Normaal Moeilijk

Rausch Osthoff et al. 2018

(8)

Richtlijnen fysieke activiteit (EULAR)

Aerobe training (hart-longen)

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 8

Intensiteit Matig* Hoog*

Frequentie 5 dagen/week 3 dagen/week

Totale tijd 150 min/week 75 min/week

Tijd/keer

Minstens 30 min/keer (kan ook opgedeeld in blokjes van 10min)

Minstens 20 min/keer (kan ook opgedeeld in blokjes van 10min)

Type Grote spiergroepen,

continu

Grote spiergroepen, continu

Progressie

Rustig opbouwen in zowel duur, frequentie als intensiteit

Rustig opbouwen in zowel duur, frequentie als intensiteit

*Of een combinatie van de twee trainingsintensiteiten

Rausch Osthoff et al. 2018

(9)

Richtlijnen fysieke activiteit (EULAR)

Andere bewegingsvormen

Virtueel symposium Reuma?Nu! oktober 2021 9

Spierversterkend Flexibiliteit

Frequentie 2-3 dagen/week ≥2-3 dagen/week tot dagelijks

Intensiteit Kracht: 40-70% van 1 maximale herhaling

Uithouding: ≤50% van 1 maximale herhaling Tot gevoel van spanning of licht ongemak

Tijd Niet specifiek 10-30 s

Type Grote spiergroepen

Toestellen/eigen lichaamsgewicht

Elke spier-pees unit Statisch of dynamisch Sets Kracht: 2-4

Uithouding: ≤2 /

Herhalinge n

Kracht: 8-12

Uithouding: 15-20 2-4, tot 60s in totaal

Rust Tussen sets: 2-3 minuten Tussen trainingen: ≥48 uren

Best eerst een beetje opwarming door lichte activiteit

Progressie Gradueel: weerstand, herhalingen en/of

frequentie Optimale progressie niet gekend Rausch Osthoff et al. 2018

(10)

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 10

Lichaamsgewicht

Hart en bloedvaten

Longen Fysieke fitheid

Immuunsysteem

Functioneren Zelfredzaamheid

Levenskwaliteit

Mentaal welzijn

Gunstige effecten van fysieke activiteit

Ziekte-symptomen

Rausch Osthoff et al. 2018

Nieman et al. 2018

Metsios et al. 2018

(11)

Aandachtspunten

Reuma staat voor een groep van reumatische aandoeningen.

Instructies voor fysieke activiteit afhankelijk van:

 Type reuma

 Ziekteactiviteit

 Ziekteduur

 Mogelijke gewrichtsschade

 Mogelijke betrokkenheid van organen zoals bv. hart en longen

 Fysieke activiteit in verleden

 Beweegangst

 ….

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022

Rausch Osthoff et al. 2018

11

(12)

Aandachtspunten

 Doorverwijzing naar een geschikte hulpverlener mogelijk (bv.

kinesitherapeut) voor een beweegplan op jouw maat.

 Steun van hulpverleners, vrienden en familie

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 12

Voor elke patiënt met reuma is bewegen belangrijk!

Maak het thema bewegen bespreekbaar bij je behandelende reumatoloog!

Rausch Osthoff et al. 2018

(13)

Jong, reuma en bewegen beweegervaringen

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 13

(14)

Aan de slag:

Wat zijn jullie beweegervaringen?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 14

(15)

Behaal jij de beweegnorm?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 15

(16)

Welke beweegvorm is voor jou succesvol?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 16

(17)

Welke gunstige effecten ervaar je zelf tijdens en/of na beweging?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 17

(18)

Op welke manier heb je hindernissen tot bewegen kunnen overwinnen?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 18

(19)

Wie uit je omgeving helpt je om voldoende te bewegen?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 19

(20)

Aan de slag:

Oefeningen

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 20

(21)

Voorbeelden: beweeglijkheidsoefeningen

 Voor polsen, ellebogen en schouders:

 Voor enkels, knieën en heupen:

 Rug:

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 21

(22)

Voorbeelden: spierkrachtoefeningen (1)

Hielen heffen vanuit zit Hielen heffen vanuit stand

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 22

(23)

Voorbeelden: spierkrachtoefeningen (2)

Boksen Pompen

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 23

(24)

Voorbeelden: spierkrachtoefeningen (3)

Zit-stand-zit Squat

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 24

(25)

Hoe pas ik mijn beweeggedrag aan?

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 25

(26)

Gedragsverandering

Cirkel van gedragsverandering

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022

Prochaska en Diclemente

26

Ontkennen

Overwegen Beslissen en

voorbereiden Actie en

uitvoeren

Volhouden Terugval

Start

(27)

Ik beweeg te weinig en wil meer gaan bewegen.

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 27

Stap 1. Inzicht krijgen waarom beweeg ik niet genoeg?

Stap 2. Een realistisch plan maken om hindernissen tot bewegen aan te pakken.

Stap 3. Een realistisch beweegplan

opstellen

(28)

Een realistisch beweegplan

 Balans in evenwicht houden

 Inzicht krijgen in welke activiteiten je momenteel doet. Bv. Activiteitendagboek, stappenteller

 Weekplanning opstellen

 Overleg met omgeving

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 28

(29)

Concrete tips

 Geleidelijk opbouwen volgens tijd/herhalingen

 Soms kennismakingsfase toelaten

 Focus op wat je wel kan

 Kies een beweegvorm die je leuk vindt

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 29

Borgschaal voor inschatten van inspanning

0 Rust

1 Heel licht

2 Licht

3 Redelijk 4 Pittig

5 Redelijk zwaar

6 Zwaar

7 Heel zwaar

8 Heel erg zwaar

9 Heel heel zwaar

10 Maximaal

(30)

Terugvalfase

 Terugval is menselijk!

 Leerrijk

 Niet altijd volledig vanaf 0 te herbeginnen

 Steun van omgeving

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 30

(31)

Conclusie

 Maak het thema bewegen bespreekbaar!

 Steun van hulpverleners en omgeving

 Realistische beweeg- en weekplanning

 Aandacht voor balans belasting-belastbaarheid

 Focus op wat je wel kan!

 Kies een beweegvorm die je leuk vindt!

 Technologie: stappentellers, smartwatches, beweegapps…

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 31

Physical activity:

think of it as a medication you need to take daily

Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Voormiddag

Namiddag Avond

(32)

Interessante websites

 https://www.gezondleven.be/

 https://reumanet.be/bewegen

 https://reumanet.be/nieuwe-app-voor-ra

Webinar Jong en Reuma: bewegen 9 februari 2022 32

Afbeelding

Updating...

Gerelateerde onderwerpen :