Bijeenkomst Taalonderwijs en nieuwkomers in het basisonderwijs Utrecht 12 september 2017 Maaike Hajer Jantien Smit Saskia Versloot

29  Download (0)

Hele tekst

(1)

Bijeenkomst Taalonderwijs en nieuwkomers in het

basisonderwijs

Utrecht 12 september 2017

Maaike Hajer Jantien Smit Saskia Versloot

(2)

Inhoud van de bijeenkomst

 Nieuwkomers: voor welke vragen staan we?

 Uw vragen en verwachtingen

 Ruimte voor nieuwe talenten - hoofdpunten onder de loep

 Pauze met broodjes en soep

 Betekenis van de handreiking – vanuit casussen

 Bevindingen t.a.v. versterking van aanpak en kwaliteit in de regio’s

(3)

www.taallectoren.nl

© Hajer , LPTN 2017

(4)

Nieuwkomers – nieuwe vragen?

 Urgent, hoezo urgent?

 Verbinding veld – opleidingen – wetenschap

 Ontwikkelingen in denken over meerjarige opvang om te leren leren in een tweede taal, T2 didactiek,

aansluiten op meertaligheid

 Spanningsveld: verantwoordelijkheid van specialisten en anderen

(5)

Schematisch: organisatie nu

APARTE NT2 GROEP EXPLICIET NT2 NT2-geschoold

personeel

INTEGRATIE IN REGULIERE GROEP ENIGE AMBULANTE ONDERSTEUNING?

© Hajer , LPTN 2017

(6)

Interactieve opdracht

Schrijf op een geeltje:

- Met welke vraag ben je hier gekomen?

- Vanuit welke rol stel je die vraag?

Plak je geeltje op de muur.

(7)

Hoofdpunten uit de handreiking

 Behoeften van het kind als uitgangspunt: een ononderbroken, brede ontwikkeling

 De meertalige setting waarin kinderen opgroeien is een belangrijk gegeven

 Ingroeien in het Nederlandse onderwijs vraagt om een flexibel, meerjarig integratiemodel met blijvende

ondersteuning

 Diverse deskundigheden nodig binnen teamwerk in de school en regio

(8)

Artikel 8, Wet op het Basisonderwijs

1 Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een

ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Het wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen.

2 Het onderwijs richt zich in elk geval op de emotionele en de

verstandelijke ontwikkeling, en op het ontwikkelen van creativiteit, op het verwerven van noodzakelijke kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden.

3 Het onderwijs

a) gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving

b) is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie, en

c) is er mede op gericht dat leerlingen kennis hebben van en

kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten.

Het kind als uitgangspunt

© Hajer , LPTN 2017

(9)

Actualiteit

(10)

Veeltalig leren inzetten:

Stelling:

In de taalklas moet in de taalles alleen Nederlands gesproken worden, anders

wordt het Nederlands leren veel te moeilijk.

(11)

Functioneel veeltalig onderwijs

Geen onnodige, strikte scheiding van talen waar leerlingen baat zouden hebben bij benutting van hun taalvaardigheden.

(c) Hajer 2017

(12)

- Veuillez vous décrire cette image

- Describe this picture

© Hajer , LPTN 2017

(13)

Had dit U geholpen?

The carbon cycle

Coal, oil, gas...

CO2 (carbondioxid), plants, living creatures, ...

is stored...., this will cause ...., because of, due to,

produce energy, change,...

Diffusion, emission .. In the atmosphere

Through photosynthesis, respiration ...

Organic

© Hajer , LPTN 2017

(14)

Spreken/luisteren opdracht:

Waar kun je buiten spelen?

(15)

CURSORISCH

Meer op taalvormen en deel-

vaardigheden gericht: - leerlijnen lezen, spelllen,

woordenschat, enz.

Van daaruit taal gaan gebruiken in betekenisvolle

contexten

THEMATISCH

Meer op inhouden gericht, leren vanuit betrokkenheid op thema, interesse

Taal laten gebruiken, al schrijvend,

sprekend, lezend,...

Van daaruit aandacht aan

deelvaardigheden en taalvormen besteden

(16)

Rol van de (vak-)leerkracht bij stap van DAT-CAT

© Hajer , LPTN 2017

Concreet Context

Eten, kauwen, spuug

Abstract Zonder context Verteringsproces,

speeksel, functie

DAT ----een beweeglijk continuum--- CAT

(17)

Brede taalontwikkeling in T1 en T2

(18)

Wat is er nodig voor tweede- taalontwikkeling?

Context

•Begrijpelijkheid van nieuwe begrippen, teksten,...

Rijk taalaanbod

•Keuze van contexten, aansluiten bij voorkennis

Interactie

•Taalproductie-gelegenheid (schrijven, spreken)

•Deelname in interactieve activiteiten met mede- leerlingen en leraar

Taalsteun

•Steun bij begrijpen en produceren van nieuwe taal

•Feedback op vorm, inhoud, functie taalgebruik

•Ecpliciete taalles, aandacht voor vormen

© Hajer , LPTN 2017

(19)

Taalsteun op weg naar expliciete vak- taaldoelen

Dagelijkse

taal

Vaktaal

Pauline Gibbons, Sydney

(20)

Schooltaalontwikkeling: van mondeling naar schriftelijk (lezen en schrijven)

Look, it’s making them move. Those didn’t stick

We found out the pins stuck on the magnet.

Our experiment showed that magnets attract some metals.

Magnetic attraction occurs between ferrous metals (Gibbons 2008 )

(21)

Scaffolding: in de steigers zetten

(22)

Scaffolding van taal

Talige ondersteuning die leerlingen helpt bij het verwerven van taalvaardigheid die bijdraagt aan het zelfstandig denken en communiceren in

schoolse vakken

(naar Gibbons, 2002, 2009)

Drie kenmerken:

 Diagnose

 Adaptief (aangepast aan taalniveau leerling)

 Overdracht naar (talige) zelfstandigheid

(Smit, Van Eerde, & Bakker, 2013)

(23)

Geplande scaffolding (in lesontwerp)

Contextualisering: de context heel bewust inbrengen

Combineren van plaatjes en woorden/zinnen om een simpele mondelinge routebeschrijving te geven

Ondersteuning bij interactie

Hulpkaartjes voor de opbouw van een mondelinge (of

schriftelijke) beschrijving van een gebeurtenis: “Eerst gingen we... ", "Daarna...", "Toen zagen we...", "En aan het eind...”

Aanleggen en gebruiken van vakspecifieke woordenlijsten Een lijst met 'grafiekwoorden' in een rekenles over lijngrafieken

(24)

Interactieve scaffolding

(in gesprek met leerlingen)

 Herformuleren

Herformulering van leerlinguiting "ik zitten stoel" naar “maar ik zit níet op een stoel; ik zit op een kruk”

 Introductie van nieuwe school- en vaktaalwoorden

“En dan kunnen we zeggen: het aantal mensen in de dierentuin neemt toe.”

 Vragen om zelfstandig te verwoorden

"En hoe noemen we dat ook alweer in rekentaal?"

(25)

Scaffolding in gesprek met de leerlingen

Meester Mats We weten nu alle namen van de dieren; die staan op het bord. Maar waar gaan we het vandaag over hebben denk je?

Leerling Die gaat de forel eten. En die gaat die andere vis eten.

Meester Mats Inderdaad, de baars eet de forel, en de snoek eet dan weer de baars.

(Hangt een ketting naast het plaatje op het bord.)

Eigenlijk lijkt dit plaatje wel een beetje op een

ketting. Wie kan uitleggen hoe ze op elkaar lijken?

Leerling Die gaat steeds een kraaltje en dan een draadje. En in die plaatje staan pijlen.

Meester Mats Prima. Wie heeft begrepen wat Őznur hier precies mee bedoelt? Fatima, leg eens uit.

(26)

"Thematisch-cursorisch" werken:

leerlijnen koppelen aan thema's

© Hajer , LPTN 2017

(27)

Wat is er nodig, binnen en rond de school?

•Bovenschools overleg

•Besturen

•Samenwerkingsverband

•Hogescholen

Regio

•…

•Schoolleiding

•IB-ers, taakcoordinatoren

•Klasseleerkrachten

•….

School

•…

(28)

Aan het werk aan de hand van

praktijkcasussen

(29)

Evaluatie

 Ga naar www.menti.com

 Gebruik de code: 187317

 Beantwoord de vragen!

Afbeelding

Updating...

Referenties

Gerelateerde onderwerpen :