QQuuaaddrriiffoolliiaa Afdeling Deventer Jaargang 29, nr. 1

22  Download (0)

Hele tekst

(1)

Q Q u u a a d d r r i i f f o o l l i i a a

Afdeling Deventer Jaargang 29, nr. 1 – 2015

Agenda

Cursus Natuurrijke Voortuinen Ontwerpen.

Publiekscursus met korting voor KNNV-leden.

 Data: donderdagavond 8 januari 2015 en 29 januari 2015, een fietsexcursie langs voortuinen eind april.

 Tijd: 19.30 uur tot 22.00 uur.

 Locatie: Duurzaamheidscentrum De Groene Golf:

Gooierstraat 9 Deventer

 Cursusleider: Anneke Rodenburg met hulp van Nienke Dijkstra en Marjolein Vermeij

 Informatie: Zie de informatiefolder op onze website onder Nieuws en het persbericht elders in deze Quadrifolia.

 Aanmelden bij Marjolein Vermeij: 0570 546345 of secretaris@deventer.knnv.nl

Naar aanleiding van ons persbericht is in twee huis- aan-huiskranten aandacht besteed aan deze cursus.

Wacht niet te lang met opgeven, want er hebben zich al aardig wat cursisten opgegeven.

Bij veel aanmeldingen proberen we de cursus nog te herhalen in februari.

Voor de inhoud van de cursus en het waarom zie het persbericht elders in deze Quadrifolia of kijk op onze website, www.knnv.

Voorbeeld van een Natuurrijke voortuin: Planten voor vogels

en vlinders: Hop, Sierappel, Lavendel, Hemelsleutel, Rozemarijn

Foto: M. Vermeij.

Nieuwjaarsbijeenkomst

 Datum: zondag 11 januari 2015,

 Tijd: 14.00 uur

 Locatie: Ten huize van Koos Anema, Blauwedijk 12, 7218 BK Almen.

Ook dit jaar willen we het verenigingsjaar beginnen met een gezellig samenzijn in Almen.

Vanaf 14.00 uur is er open huis bij Koos. Bij goed weer vertrekken we omstreeks 15.00 uur voor een korte wandeling (graag een paar extra schoenen of sloffen meenemen voor binnen). Mocht je ter verhoging van de feestvreugde iets lekkers mee willen nemen dan is dat uiteraard welkom.

Wie problemen heeft met het vervoer kan dit van te voren opgeven. Het is altijd mogelijk om met iemand mee te rijden. Laat het even weten aan Nienke via telefoon of mail.

Voor een goede voorbereiding is het fijn om bijtijds te weten wie er komen en op welke hapjes en/of drankjes gerekend kan worden.

Daarom graag aanmelden uiterlijk donderdag 8 januari bij Nienke Dijkstra, tel. 06 36209854 of e-mail:

dijkstra_nienke@hotmail.com

Winterwandeling in het Bruggenbos

 Datum: donderdag 15 januari 2015

 Tijd: 14.00 uur tot ca. 15.30 uur

 Plaats: op de parkeerplek ca. 20 m na de ingang langs de weg in het Bruggenbos. Start is bij de ingang aan de Blikkenweg.

 Excursieleiders: Bien en Hein Hage

Het Bruggenbos is een particulier landgoed ten NW van Twello.

Het bos bestaat voornamelijk uit oude beuken en eiken, sommige met rijke ‘mossokken’.

Op een beuk vonden we het Mosschelpje, een

zeldzame micropaddenstoel die parasiteert op mos op

(2)

beuk.

Figuur 1 Mosschelpje (Bron: natuurbericht, foto Menno Boomsluiter)

Zo hier en daar zijn er waterloopjes en drassige plekken, verder veel dood hout en oude stronken:

goed voor paddenstoelen, mossen en de rest.

We hoorden er een raaf.

Ook in januari is er veel te zien en te horen.

Opgeven kan bij Hein Hage 06-13814282 of e-mail:

jacvs@xs4all.nl

Lezing Eli Heimans door Frank Berendse

 Datum: dinsdag 27 januari 2015

 Tijd: 20.00 uur tot 22.00 uur

 Waar: in de Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer

 Spreker: Frank Berendse

Deze lezing is nog georganiseerd in het kader van het Heimansjaar 2014.

De lezing van Frank Berendse zal gaan over het leven en werk van Eli Heimans en zijn betekenis voor de Nederlandse natuurbescherming. In aansluiting daarop zal dhr. Berendse vertellen over de huidige staat van de natuur in Nederland en over het toekomstige natuurbeleid, dat nodig is om onze natuur een duurzame toekomst te geven. Daarbij blijkt hoe belangrijk de lijn is die Eli Heimans al meer dan 100 jaar geleden heeft uitgezet. Frank Berendse is auteur van het boek Natuur in Nederland en

voorzitter van de Heimans en Thijsse Stichting.

Lezing IJsland door Gerrie Roetert en Esther van Assen

 Datum: donderdag 5 februari 2015

 Tijd: 20.00 uur

 Plaats: De Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer

 Sprekers: Gerrie Roetert en Esther van Assen IJsland – Oerland. Dat is de beste benaming voor een (ei)land waar zoveel beweging en verandering in zit.

De bodem kookt en dampt, de vulkanen spuwen vuur en lava, rivieren waaieren door het land. 's Zomers kleurt het land groen, 's winters is het wit. Geuren en kleuren, ruimte en licht hebben we tijdens onze zomervakanties op dit eiland ervaren en geroken. En overal kom je vogels en planten tegen die zich in weer en wind kunnen handhaven.

Figuur 2 Impressie IJsland (bron:

http://www.ijslandspecialist.nl/over-ijsland/)

Esther van Assen en Gerrie Roetert zullen je wat laten zien over de geologie van het land en de gevolgen van de kokende ondergrond die zich zo nu en dan heftig laat gelden. Verder is de verscheidenheid aan flora en fauna zeer verrassend. Het wordt een interessante avond waarop we ons even op IJsland kunnen wanen.

Onderhoud aan de Slenk in de Oostermaet

 Datum: zaterdagochtend 28 februari 2015

 Tijd: 9.00 uur tot ca. 12.30 uur

 Plaats: Parkeerplaats bij De Slenk aan de Oerdijk, Oostermaet, Lettele (niet bij de Koerkamp in het dorp)

De Slenk in de Oostermaet is een opvallend mooi gebied. Hans Grotenhuis heeft zich al decennialang ingespannen om dit gebied te beheren. Als nieuwe en hernieuwde activiteit van de KNNV afdeling Deventer willen we met een aantal leden dit prachtige gebied samen met Hans gaan onderhouden.

De werkzaamheden bestaan uit o.a. spitten en/of boompjes trekken. Voor gereedschap wordt gezorgd door de Stichting IJssellandschap.

(3)

We gaan aan de gang van ongeveer 9 uur tot half één. Het is gebruikelijk dat we halverwege de ochtend koffiepauze houden in het veld, dus koffie

meenemen. Als schoeisel zijn laarzen toch wel handig,

want het terrein is meestal nat. Verder zijn werkhandschoenen aan te bevelen.

Aanmelden, graag vóór 20 februari, bij Nienke Dijkstra via dijkstra_nienke@hotmail.com of 06-36209854.

Excursie Zandweteringpark

 Datum: donderdag 5 maart 2015

 Verzamelplaats: Wechelerweg. Vanaf de Raalterweg links af de Wechelerweg op. Net voor de Zandwetering linksaf een zandpad in tot aan een parkeerplaats. Daar verzamelen we.

 Tijd: 14 uur

 Excursieleiders: Dick Steenstra en Henny Wassens

Vandaag gaan we een kijkje nemen in het Zandweteringpark. De Zandwetering stroomt tussen Deventer en Zwolle.

In Deventer is sinds april 2011 gewerkt aan de aanleg van het Zandweteringpark. De nieuw ingerichte Zandwetering functioneert als natte laagte, waar ruimte is voor natuurontwikkeling en natuurbeleving. Via struinpaden kun je er zonder nat te worden doorheen wandelen.

Het stroomprofiel van de Zandwetering is ter plaatse van het park verkleind en ondieper gemaakt. De aanwezige stuw is passeerbaar gemaakt voor vissen.

Verder zijn er bomen gekapt en nieuwe bomen weer aangeplant en zijn er gazons en bloemgras ingezaaid.

De excursie is vroeg in het seizoen, maar we zullen vast de eerste tekenen van het voorjaar kunnen ontdekken. En we hopen natuurlijk op een aangenaam lentezonnetje.

Aanmelden bij Dick Steenstra (0570-619176 of 06-16202617) of Henny Wassens (0570-676072)

Meer informatie over het masterplan Zandwetering is te vinden op het de website van het waterschap Groot Salland (http://www.wgs.nl/ruimte-water/programma-ruimte/zandwetering )

(4)

ALV KNNV afd. Deventer

 Datum: donderdag 19 maart 2015

 Tijd: 20.00 uur

 Plaats: de Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer

 Spreker: Klaske ten Grotenhuis

De agenda, het verslag van de vorige algemene ledenvergadering en het jaarverslag vindt u verderop in deze Quadrifolia onder Verenigingsnieuws.

Na het officiële gedeelte zal Klaske ten Grotenhuis een lezing houden over de kampeerreizen van de Landelijke KNNV.

Van harte welkom!

Voorjaarswandeling in de Oostermaet

 Datum: donderdag 26 maart 2015

 Tijd: 14.00 uur tot ca. 15.30 uur

 Plaats: Parkeerplaats Oostermaatsdijk, Lettele

 Excursieleider: Nienke Dijkstra

In de Oostermaet wordt een eendenkooi gerestaureerd. We gaan kijken wat er te zien is van deze eendekooi en wat de plannen zijn van de inrichting van het bos. We wandelen in het oostelijk deel van het landgoed.

Aanmelden bij Nienke Dijkstra, dijkstra_nienke@hotmail.com of 06 36209854 Excursie Stinzenplanten Botanische tuin Utrecht

 Datum: zondag 12 april 2015

 Tijd: 10 uur bij de ingang van de Botanische tuin, Utrecht.

 Vertrek uit Deventer: 9 uur bij de carpoolplaats aan de Zutphenseweg bij de A1

 Rondleiding en inleiding door de heer G. van Buiten, hortulanus.

Dhr. Van Buiten zal voor ons een inleiding houden over stinzenplanten. Aansluitend gaan we op de ‘stinzenhelling’

(5)

bij het fort van de botanische tuin de Stinzenflora bekijken. Bosanemonen, narcis, sleutelloem, daslook etc. zullen dan te zien zijn. Daarna is er gelegenheid de tuinen en de kassen te bekijken. De excursie duurt de hele dag. Lunch meenemen. Aanmelden bij Niek Lelieveld, 0570-629211 of nlelieveld@kpnmail.nl

Terugblik

Excursie Landgoed Overvelde bij Diepenveen

 Donderdag 23 oktober 2014

 Excursieleiders: Dick Steenstra en Henny Wassens

 Aanwezig: 12 leden

Het landgoed is toegankelijk voor bezoekers. Er staat een classicistisch landhuis. Verder enkele oude boerderijen en sinds het landgoed in beheer is van een stichting ook enkele nieuwe huizen.

Het landgoed was onbekend bij veel deelnemers.

Zoals verwacht zijn we aardig wat paddenstoelen tegengekomen:

In wandelvolgorde: Grote Parasolzwam, Regenboogrussula,

Grijsgroene melkzwam, Valse braakrussula, Tweekleurige vaalhoed, Oranje-rode schorszwam, Oranje druppelzwam, Waaierkorstzwam, Stinkparasolzwam, Eikenbladzwammetje, Kale inktzwam, een bundeltje Fraaisteelmycena’s, Moederkoren op pijpenstootje,

Geweizwammetjes, Krulzoom, Roodsteelfluweelboleet,

Hulstdekselbekerzwammetje. Wat die laatste betreft is het de moeite waard eens door een loep te kijken naar een verdroogd bruin hulstblad met zwarte kleine stippeltjes erop!

We zagen bloeiende planten: Robertskruid, Dagkoekoeksbloem en Klein springzaad en waterplanten: Drijvend fonteinkruid en Waterviolier.

Tijdens onze wandeling liepen we door een gebiedje met veel spontane? groei van berk en wilg. Het leek erop dat een voormalig rabattenbosje geëgaliseerd is met boomstammetjes en takken van het bos dat er groeide. Het hoe en waarom is niet duidelijk.

Rabattenbossen zijn cultuurhistorische elementen die in hoog tempo verdwijnen in Nederland. Dit heeft te maken met de kosten van het beheer en de huidige soms verdrogende werking vanwege de lage grondwaterstanden. Voor wie verder wil lezen en zoeken is de website:

watwaswaar.nl een erg leuke site. Er zijn veel oude kaarten te bekijken.

Ook interessant is het boek: Historische boselementen van P. Jansen en M. van Benthem van de stichting Probos.

Aan het eind van de wandeling zagen we in een steile slootwand een vrij ruim gat dat al snel smaller werd met een zandkegel eronder. Zie foto.

Wie kan dit gaatje gemaakt hebben? Omdat het zulk vers zand was lijkt het niet waarschijnlijk dat het van een ijsvogel is. De verwachting is dat het een holletje van een bosmuis is.

We zijn op deze excursie niet de 12 apostelen tegengekomen..

Dat is een groep van 12 dikke eikenbomen op dit landgoed die vermoedelijk rond het midden van de 19e eeuw geplant zijn door de toenmalige eigenaar Abram Verwey, die predikant was. Een goede reden om (zelf) (nog) een keer te rond te kijken op dit landgoed.

Marjolein Vermeij.

Figuur 3 Foto Marjolein Vermeij

(6)

Hierbij een foto-impressie. De foto’s zijn gemaakt door Niek Lelieveld.

Dick vertelde over de geschiedenis van Landgoed Overvelde. Er werden veel paddenstoelen gedetermineerd tijdens de excursie. Een mooi stukje groen net buiten Diepenveen.

Welke paddenstoel? Dick houdt een inleiding over landgoed Overvelde

Foto’s Niek Lelieveld

Aktueel

De mossenwerkroep 2014/2015

Verslag door Marjolein Vermeij van de eerste twee bijeenkomsten

Vind je het leuk om mee te gaan doen met de mossenwerkgroep, laat het dan even weten. Je kunt zo invoegen. De determinatieavonden zijn op woensdagavond. Op woensdagmiddag worden er dit jaar steeds mossen gezocht op het Wechelerveld.

Claire heeft de soortenlijst bewaard van de aangetroffen mossoorten tijdens de mossenexcursie op het

Wechelerveld in 2011 onder leiding van twee experts uit Wageningen. Er staan 38 soorten op. We proberen om de soorten terug te vinden.

In 2011 was er net geplagd in het terrein, dus nog veel kaal zand met pioniermossen. Volgens Claire zullen een aantal van die mossen mogelijk niet meer aanwezig zijn omdat we bijna geen kaal zand meer aantroffen.

Claire beveelt de volgende website aan: www.bildatlas-moose.de Je kunt op deze website van alle mossen fraaie foto’s zien, ook van microscoopbeelden zodat je vergelijkingsmateriaal hebt. Je kunt ze eventueel ook printen. Een goede gids voor mossoorten in heel Europa is: Mosses and Liverworts of Britain and Ireland. Uitgegeven door de British Bryological Society.

Verder is natuurlijk de website van de Bryologische en Lichenologische WerkGroep interessant: www.blwg.nl en de verspreidingsatlas mossen (http://www.verspreidingsatlas.nl/mossen).

Je kunt lid worden en je abonneren op de mosmail, dan hoor je het snel als er ergens leuke vondsten zijn gedaan.

Op de determinatieavonden gebruiken we verschillende mossengidsen en determinatiesleutels.

’s Avonds is er altijd minstens één microscoop aanwezig en we gebruiken loupes.

Gedetermineerde soorten na twee bijeenkomsten:

Gewoon kantmos- Lophocolea bidentata:

Kenmerkend zijn de vrij ronde dunne platte blaadjes die aan de brede top uitlopen in twee vrij scherpe punten. Die blaadjes zijn zowel onder als boven aan de stengel aanwezig. (De Latijnse naam bidentata betekent ook twee tanden)

Gedrongen kantmos- Lophocolea heterophylla:

Bij deze soort zijn naast de tweetoppige blaadjes met scherpe punten ook

blaadjes te vinden met stompe punten en blaadjes met alleen een soort Figuur 4 Gewoon kantmos (Klaas van der Veen)

(7)

deukje in het midden. Ook hier helpt de Latijnse naam heterophylla want dat betekent: verschillende blaadjes.

’s Middags is nog gezocht naar de derde soort kantmos die in Nederland voorkomt: Gaaf of Zuidelijk kantmos. Deze soort heeft bijna geheel ronde blaadjes over de hele lengte van de stengel. Deze soort is gevonden tijdens de excursie in 2011 en Claire heeft vorige jaar de soort ook gevonden en meegenomen voor, en gedetermineerd in, de mossengroep. Het is geen algemene soort.

Best kans dat we de soort nog vinden dit jaar, maar het was nu te nat om uitgebreid met de loep op de knieën te gaan.

Gewone haarmuts- Orthotrichum affine:

Dit is een hier en daar vertakt topkapselmos dat in kleine plukjes op de stammen van bomen voorkomt. Volgens de bruine Veldgids Mossen groeien ze op bomen met basische stam, maar in dit geval kwam het niet alleen voor op een Boswilg, maar ook op een aantal eiken. Verschillende paden door de determinatiesleutels proberen dus.

Kenmerkend voor deze soort is het feit dat de huikjes niet uitsteken boven de blaadjes en dus ongesteeld zijn (anders krijg je nl de Gesteelde haarmuts en die hebben we niet aangetroffen in het materiaal). We hadden

materiaal met oude verdroogde huikjes. Je zag dat ze 8 ribben hadden en sommige hadden nog peristoomtanden. Bij anderen waren die erafgevallen. Dit waren ook determinatiekenmerken.

Ruig haarmos- Polytrichum piliferum:

Dit mos is net bezig om sporenkapsels te vormen. De jonge sporenkapsels zijn prachtig rood. De blaadjes zijn lang en puntig en hebben een lange glashaar, waardoor deze soort goed herkenbaar is. Naast de stengels met een

sporenkapsel staan dicht op elkaar er om heen jonge lichtgroene blaadjes die er nog niet uitzien als een palmboompje, maar wel dezelfde bladvorm hebben als de

bloeiende mosstengels. Je zou op het eerste gezicht zeggen dat het een ander mos is, maar ze zijn ook al bezig om de lange glashaar te vormen en sommige blaadjes hebben al de tandjes aan de punt die de blaadjes van de bloeiende stengels ook hebben. Goed om ze naast elkaar te zien.

Bossig gaffeltandmos- Dicranum montanum:

Dit mos groeide op een boomstobbe en vormde een zeer dicht en zacht donkergroen tapijtje. Er waren geen sporenkapsels te zien en bij het erover wrijven braken er geen stukjes af.

Determinatie met de bruine veldgids en als ik het goed herinner ook nog met de blauwe leidde zonder twijfel tot deze naam. Vergelijken met de afbeeldingen, foto’s in de fotogids en de verspreidingsatlas leverde ook ondersteuning op voor de determinatie.

Fluweelmos- Brachythecium velutinum

Ook dit mos groeide op een oude boomstobbe en ziet er inderdaad enigszins fluweelachtig uit als je het als grote plakkaat ziet.

Gewoon klauwtjesmos- Hypnum cupressiforme

Dit mos ziet er vrij platgedrukt uit. Het zat op een dode stam op de grond. De blaadjes zien er inderdaad uit als klauwtjes die allemaal naar binnen en beneden omgebogen staan zodat de plantjes een platte indruk geven. De kleur van het mos is groen. Dit in tegenstelling tot Heideklauwtjesmos dat een grijzige indruk geeft.

De Paddenstoelennetwerkgroep

Deze netwerkgroep functioneert het hele jaar omdat er het hele jaar paddenstoelen zijn, vaak andere en bijzondere.

De Netwerkgroep zal gebruik maken van e-mail om vondsten met elkaar te delen en over vondsten te communiceren. Op de website van de afdeling staat informatie over deze werkgroep.

Coördinator voor Deventer en omgeving:

Hein Hage

E-mail: hageha@xs4all.nl Telefoon: 06-13814282

Hieronder enkele foto’s van leden van Paddenstoelennetwerkgroep.

Figuur 5 Bossig gaffeltandmos (Dick Haaksma)

(8)

Nevelzwam

Beide foto's Landgoed Dorth; fotograaf Hein Hage jr

Zwerminktzwammen

Appelrussula [Russula paludosa] Foto: Claire van Norel Goudhoed [Phaeolepiota aurea] Foto: Claire van Norel

(9)

Cursus Natuurrijke Voortuinen Ontwerpen:

Onderstaand persbericht is gestuurd naar enkele lokale kranten en heeft geleid tot twee artikelen. Naar aanleiding hiervan hebben zich voldoende cursisten aangemeld, ook al KNNV-ers, dus wil je meedoen met deze cursus laat het dan snel weten!

De KNNV-vereniging voor veldbiologie- afdeling Deventer organiseert in Deventer de cursus: Natuurrijke Voortuinen Ontwerpen.

Onder professionele begeleiding kunnen inwoners van Deventer een tuinontwerp en beplantingsplan maken voor hun eigen voortuin met een rijk planten- en dierenleven.

Nog een stap verder gaan? Bewoners van één straat kunnen zich ook gezamenlijk aanmelden om er met elkaar een

“Groene Straat” van te maken.

Groen in de stad of “stadsnatuur” is ontzettend belangrijk:

Ten eerste wordt duidelijk uit onderzoek dat steden een belangrijke functie kunnen vervullen voor biodiversiteit in Nederland.

Ten tweede moeten we met elkaar er voor zorgen dat we droge voeten houden in de stad, dus als iedereen tegels optilt om er een stapelmuurtje van te maken stroomt de regen tijdens een stortbui niet direct het overbelaste riool in.

Ten derde blijkt uit onderzoek dat mensen gelukkiger zijn in een groene omgeving.

Ten vierde ziet een straat met allemaal verschillende bloeiende en natuurrijke voortuinen er toch veel leuker uit!

Waarom een cursus voor voortuinen?

Van voortuinen kan iedere voorbijganger genieten!

Voortuinen in de stad zijn vaak vrij klein en liggen er soms een beetje vergeten en betegeld bij. Misschien die van u ook wel, omdat iedereen het maar druk heeft.

Als je op straat om je heen kijkt zie je soms ook pareltjes van een paar vierkante meter liggen waarin het niet alleen een feest voor het oog is, maar ook voor vogels, vlinders en insecten.

In de stad kunnen al die kleine natuurrijke voortuintjes samen groene straten en een groen netwerk gaan vormen.

Een flinke oppervlakte stadsnatuur!

Voor wie is de cursus bedoeld?

De cursus is bedoeld voor bewoners van Deventer die nog geen natuurrijke voortuin hebben, er misschien nog niet veel van weten, maar wel bereid zijn om wat tijd te investeren in hoe je met simpele middelen, een leuk ontwerp en goede plantkeuze een natuurrijke voortuin kan krijgen.

Dat wil echt niet zeggen dat het in die tuinen dan een wilde boel wordt, maar zo’n tuin moet je niet “winterklaar”

willen maken of helemaal aanharken en schoffelen, want dan valt er veel minder te beleven voor mens en dier. Als u daar wel voor voelt zult u veel plezier beleven aan de nieuwe voortuin.

Spreekt dit u aan, geef u dan op voor de cursus!

Deelnemers aan de cursus kunnen zich individueel aanmelden of als bewoners van een straat. Iedereen gaat na afloop naar huis met een voortuinontwerp en een beplantingsplan.

Kosten van de cursus:

De KNNV-afdeling Deventer kan deze kursus heel betaalbaar houden dankzij een eenmalige subsidie die zij speciaal hiervoor heeft gekregen van de provincie Overijssel in het kader van de regeling Maatschappelijke Initiatieven.

De cursus kost € 20,- in totaal. Voor dit geld krijgen de deelnemers ook een inspirerend boek:

het boek “Tuinieren voor Wilde Dieren” of het boek “Stadstuinieren”. Beide van de KNNV-Uitgeverij.

Leden van de KNNV krijgen €5,- korting op het cursusgeld.

Meer informatie nodig of opgeven voor de cursus:

Dit kan bij de KNNV-afdeling Deventer:

Marjolein Vermeij, secretaris.

Telefoon: 0570 546345

(10)

Email: secretaris@deventer.knnv.nl

Als u bewoners in uw straat enthousiast wilt maken om met z’n allen te komen, laat het even weten, dan helpen we!

Opzet van de cursus Natuurrijke voortuinen:

Er zijn twee cursusavonden in januari 2015: 8 januari en 29 januari.

De locatie: Duurzaamheidscentrum De Groene Golf, Gooierstraat 9 in Deventer.

De avonden zijn van 19.30 uur tot 22.00 uur in Deventer.

De cursusavonden worden geleid door Anneke Rodenburg van “Tuin en Vlinder”. Zij is tuinontwerpster en ecologisch hovenier. Zij heeft veel ervaring met ontwerp en aanleg van natuurrijke tuinen en is lid van de vakvereniging Wilde Weelde.

De eerste avond bestaat uit een inleiding over natuurrijke voortuinen. Die avond gaat iedereen al aan de slag om in 3D, ideeën voor de eigen voortuin uit te werken. Vergeet niet een fototoestel

mee te nemen om het 3D-ontwerp vast te leggen!

Als veel bewoners uit één straat de cursus volgen kan er ook gewerkt worden aan een overkoepelend ontwerp voor de straat als geheel. Misschien kunnen ook stukjes openbaar groen daarbij betrokken worden.

Naast inspiratie krijgt ook iedereen informatie over geschikte beplanting mee naar huis, om thuis een schets op papier te zetten van een ontwerp en de beplanting van de voortuin.

Na twee weken is er een werkplaatsavond waarin iedereen het ontwerp en de ideeën voor beplanting voor kan leggen aan Anneke Rodenburg. Zij helpt alle cursisten ter plekke om het plan verder uit te werken. KNNV-vrijwilligers met ecologische kennis en groene vingers ondersteunen hierbij.

In april organiseert de KNNV-Deventer nog een fietsexcursie langs inspirerende natuurrijke voortuinen in Deventer.

Figuur 7 Een zonnige voortuin met Zonneroosjes, Verfbrem, Jeneverbes, Margrieten

VERKOOP BOEKEN afdeling Deventer.

Al weer 3 jaar heb ik voor de afdeling Deventer een verkooppunt van boeken, uitgegeven door de KNNVuitgeverij.

Per jaar lever ik een keer of 7 boeken aan leden van KNNV en IVN, met de ledenkorting van 10% en gratis bezorgen.

Ieder lid van de vereniging kan op de site www.KNNVuitgeverij.nl zelf bekijken welke boeken er te koop zijn. Ieder kwartaal komen er een aantal boeken in de aanbieding, vaak zijn dat boeken waarvan er nog een restant is en die

Figuur 6 Zwarte toorts is een prachtige geelbloeiende inheemse vaste plant die veel insecten aantrekt. Foto: Marjolein Vermeij

(11)

niet herdrukt worden. Zeker geen oude uitgaven, soms is een boek snel uitverkocht en wordt dan niet herdrukt. Er zijn dan wel app’s van te koop, maar dat vind ik zelf niet erg handig.

In november worden er vaak ook aanbiedingen gedaan, dit in verband met de feestdagen. Maar voor dit stukje voor Quadrifolia en dat te laat. Kijk voor actuele info op KNNVuitgeverij.nl

Enkele boekjes die ik van harte wil aanbevelen zijn de boekjes met essays onder de redactie van Joop Schaminee. Er zijn 5 titels te koop, hieronder op een rij:

Geboeid door het verleden, gaat over historische ecologie Gewapende vrede, over relaties tussen planten en dieren.

Natuur als nooit tevoren, over natuurontwikkeling. Actuele thema’s en historisch perspectief.

Grenzen in beweging, over vegetatie en plantengeografie.

Natuur in de uitverkoop, beschouwingen over natuur en economie.

De essays vormen de weerslag van een reeks werkcolleges, waarin een kleine groep studenten intensief wordt begeleid in een actueel thema uit het vegetatieonderzoek. Iedere student met zijn begeleider is verantwoordelijk voor een hoofdstuk in het boek. Daardoor zijn de boeken uit de reeks zeer veelzijdig over een thema.

Voorbeeld: Gewapende vrede, over relaties tussen planten en dieren. De relaties die hier aan bod komen zijn: Plant- en dierrelaties in het aquatische milieu, Dagelijks onder invloed: relaties op de grens van zee naar land, Wonen in het riet, Kievitsbloemen en bondgenoten:samen succesvol, Vlinders en vegetatie: interactie onder druk door

klimaatsverandering, Weidevogels natuurlijk: nieuwe inzichten in het Nederlandse weidevogelbeheer, Co-evolutie van grassen en grazers: veranderd klimaat als sturende factor, Sigmasociologie: de habitatvoorkeur van diersoorten in beeld aan de hand van vegetatiecomplexen.

Elk hoofdstuk behelst 15 tot 20 bladzijden. Er worden inzichten beschreven waarvan ik nooit had gehoord. Zo geeft het hoofdstuk over de Kievitsbloemen een inzicht in de relatie met bodem, Grote vossenstaart en Hommels die de bloem bestuiven. Je raakt er helemaal door gefascineerd. En waarom vlinders van een warm microklimaat juist niet profiteren van de opwarming van het klimaat.

Kortom boeken om je kennis over de natuur te verdiepen. De prijs mag geen bezwaar zijn, ieder deel met

uitzondering van Natuur in de verkoop (17,95 met korting) kost € 14,95 zonder ledenkorting. Er gaat nog € 1.50 af, dus slechts € 13,45. Voor zoveel informatie!

Boeken bestellen bij: Klaske ten Grotenhuis ktengrotenhuis@kpnmail.nl

Ik wacht meestal tot er een bestelling is van meer dan € 25,-, er hoeven dan geen portokosten te worden betaald.

Voor de afdeling is er nog een bijdrage van de uitgeverij. De ledenkorting is 10%. Is een boek bij de uitgeverij in de aanbieding, dan krijgt een KNNVlid of IVNlid daarbovenop ook 10% korting, dus eigenlijk een heel speciaal aanbod.

Aangeboden:

Gert Jan Blankena heeft nog één wat oudere Euromex-microskoop in de aanbieding. Deze is afkomstig van het opgedoekte Centrum voor Natuur- en Milieueducatie in Apeldoorn. Alleen het spiegeltje ontbreekt. Gratis op te halen bij Gert Jan Blankena, Imbosweg 7 in Loenen, 055 5051364.

Nogmaals: Exoten

Op donderdag 30 oktober jl. hield Wilfred Reinhold een interessante lezing over exoten. Na de lezing was duidelijk geworden, dat het zeer belangrijk is dat we op de hoogte zijn van de aanwezigheid van exoten en wat we kunnen doen om ze te bestrijden of in te dammen.

Om degenen die niet bij de lezing aanwezig konden zijn van informatie te voorzien, hebben we Wilfred gevraagd een artikel voor de Quadrifolia te schrijven. In deze Quadrifolia deel 1. In Quadrifolia nr. 2 volgt deel 2.

(12)

Invasieve exoten: wat is het probleem en wat is de beste aanpak? (deel 1 van artikel)

Grote kans dat in uw tuin planten staan uit andere delen van de wereld. Veel van die soorten blijven netjes binnen de perken. Maar sommige exoten kunnen door afwezigheid van natuurlijke vijanden gaan woekeren. Ze worden dan ‘invasief’ genoemd. Hetzelfde geldt voor exotische dieren en micro-organismen.

Deze zogeheten ‘invasieve exoten’ zijn door menselijk toedoen in een nieuw gebied terechtgekomen en kunnen daar schade veroorzaken. Niet alleen aan de inheemse planten en dieren, maar ook aan de veiligheid, de gezondheid en de economie. Zo kost de verwijdering van exotische waterplanten jaarlijks honderdduizenden euro’s. Invasieve exoten kunnen nadelig zijn voor inheemse soorten door onder meer verdringing, opeten (predatie), concurrentie om voedsel of

nestgelegenheid en het overbrengen van ziekten. Gebrek aan natuurlijke vijanden speelt daarbij vaak een rol.

Bedreiging voor biodiversiteit

Invasieve exoten worden beschouwd als een van de grootste bedreigingen voor de biodiversiteit. Op kleine eilanden kunnen ze in betrekkelijk korte tijd een groot effect hebben op de inheemse populaties. Het effect in een gebied als Nederland zal vaak pas op langere termijn duidelijk worden. Tegen die tijd is de situatie echter onomkeerbaar, omdat de exoot niet meer uitgeroeid kan worden. In internationale richtlijnen wordt dan ook het voorzorgsprincipe gehanteerd: een exoot wordt als schadelijk aangemerkt tenzij het tegendeel is aangetoond.

Beheersladder

In die richtlijnen wordt de volgende beheersladder gehanteerd:

1. Voorkom introductie;

2. Voer monitoring uit en verwijder geïntroduceerde populaties;

3. Als populaties niet meer te verwijderen zijn, zorg dat ze zich niet verder verspreiden.

Wilfred Reinhold, platform Stop invasieve exoten info@invasieve-exoten.nl

Twitter: @InvasieveExoten Faccebook.com\wilfred.reinhold

Exotische grondels

In de IJssel zijn enorme aantallen exotische visjes te vinden die van oorsprong in Oost- Europa voorkomen. Het betreft met name de Zwartbekgrondel (Neogobius melanostomus), de Pontische stroomgrondel (Neogobius fluviatilis) en de Kesslers grondel (Neogobius kessleri). Ze zijn hier terechtgekomen doordat in de jaren ’90 voor de scheepvaart een kanaal is gegraven tussen het stroomgebied van de Rijn en de Donau. De massaal voorkomende vissen vormen door concurrentie om voedsel en leefgebied een regelrechte bedreiging voor inheemse soorten als het Bermpje en de Modderkruiper.

Figuur 8 Zwartbekgrondel bron:

www.sportvisserijnederland.nl

De Monniksparkiet (ook wel Muisparkiet genoemd, Myiopsitta monachus) komt oorspronkelijk uit Argentinië en het zuidelijke deel van Brazilië en wordt hier ingevoerd als volièrevogel. Ze concurreren om voedsel met andere vogels, kunnen schade opleveren aan de landbouw (maïs, fruitteelt), staan erom bekend dat ze enorme nesten bouwen in elektriciteitsmasten (met gevaar voor kortsluiting) en vormen een risico op overdracht van de papegaaienziekte. In Deventer is een aantal exemplaren losgelaten door Stichting Vogeleiland, er vliegen er momenteel nog zeker 15 rond.

Het platform Stop invasieve exoten heeft begin november 2014 de NVWA gevraagd om

handhavend tegen Stichting Vogeleiland op te treden wegen overtreding van de Flora- en Faunawet. Het is namelijk verboden om dieren in de natuur uit te zetten. De NVWA heeft nog geen besluit genomen op het verzoek.

Figuur 9 Monniksparkiet. Bron: waarneming.nl, foto Bep te Winkel

(13)

In het nieuws

(14)

Van het bestuur

Alles in de natuur was anders dit jaar: een extreem vroeg voorjaar, herfst in augustus en een nieuwe lente in

september, maar bij ons is alles stabiel: de eerste Quadrifolia verschijnt gewoon weer voor de kerst! Het lijkt wel net zo’n dubbeldik kerstnummer deze keer als waar de tijdschriftenrekken mee vol liggen momenteel, dus veel

leesplezier gewenst. Er zijn weer hartstikke mooie excursies en lezingen aangekondigd en er is ook nieuws vanuit het Landelijk Bestuur van de KNNV.

We zijn momenteel met drie bestuursleden en we zouden het erg fijn vinden als er nog mensen ons bestuur komen versterken. Misschien wil je algemeen lid worden of misschien heb je tijd gekregen om nu voorzitter te worden. Laat het ons weten! Vind je het leuk om vooral praktisch bezig te zijn, dan kun je ons ook laten weten dat je redactielid wilt worden van de Quadrifolia of lid van de programmacommissie. Hou je van een feestje bouwen....geef je dan op voor de jubileumcommissie!

Veel leesplezier en we hopen dat we elkaar ontmoeten op de nieuwjaarsbijeenkomst bij Koos Anema.

Groet namens het bestuur, Marjolein Vermeij

secretaris@deventer.knnv.nl

Verenigingsnieuws

ALV

Agenda voor de algemene ledenvergadering van de KNNV-afdeling Deventer Op 19 maart 2015, 20.00 uur in de Ulebelt.

1 Opening

2 Notulen van de ALV van 20 maart 2014 3 Ingekomen stukken en mededelingen 4 Jaarverslag van de afdeling

5 De toekomst van de KNNV-landelijk en KNNV-afdeling Deventer 6 Financieel jaarverslag en begrotingsvoorstel 2015

7 Verslag van de kascommissie

8 Benoeming van de nieuwe kascommissie

9 Vertegenwoordigende vergadering. Vertegenwoordiging vanuit afdeling Deventer.

10 Nieuws uit het Gewestelijk Overleg.

11 Jubileum: 100 jaar KNNV-Deventer

12 Stand van zaken platform Natuur en Milieu 13 Rondvraag

14 Sluiting

Notulen ALV KNNV- afd. Deventer, 97ste editie, donderdag 20 maart 2014

Aanwezig: Koos Anema, Ria de Oude- de Wolf, Leen de Oude, Els Winternitz, Eefke van Schaik, Corrie Ossebaard, Herman ten Grotenhuis, Klaske ten Grotenhuis, René van den Driesche, F. Obdeijn, Dick Steenstra, Hein Hage, Mike Hirschler, Niek Lelieveld, Claire van Norel, Nienke Dijkstra , Bien Hage (beide natuurhistorisch secretaris), Marjolein Vermeij (penningmeester).

Afwezig met bericht: Gerrit Hendriksen, Hans Grotenhuis, Bob Maks, Riet Flint, Margreet Tegeler, Gerrie Roetert, Anja Timmermans.

1. Nienke heet iedereen welkom om 20.05 uur. In verband met het ontbreken van een formele voorzitter zit Nienke de vergadering voor bij agendapunt 1t/m 4 en 13t/m 15 en Marjolein bij agendapunt 5 t/m 12. Ook notuleren zij afwisselend.

2. Notulen ALV 21 maart 2013.

(15)

De notulen worden vastgesteld. Ria de Oude-de Wolf wordt bedankt voor het maken ervan.

3. Ingekomen stukken: geen.

Mededelingen: Verdrietig nieuws: De heer D. Kaindl is half november 2013 overleden. De man van Babs Heijungs, oud voorzitter, is in juni 2013 overleden.

4. Jaarverslag van de afdeling:

Er zijn geen opmerkingen. Het verslag wordt vastgesteld.

5 Bestuursvoorstel nieuwe activiteiten:

Het bestuur licht het voorstel toe om ten minste éénmaal per jaar een publieksactiviteit te gaan organiseren om nieuwe mensen te betrekken bij ons werk die dan hopelijk ook lid willen worden van onze afdeling. Daarnaast wil het bestuur geld reserveren voor verdiepende activiteiten zoals extra excursies of een cursus voor KNNV-leden.

Voor deze activiteiten wil het bestuur geld reserveren uit het legaat voor mevrouw Ridderink. Als we op deze manier 25 jaar gebruik maken van het legaat kan jaarlijks €300,- beschikbaar komen met een maximum van €350,- per jaar.

Corrie vindt de periode van 25 jaar optimistisch ingeschat.

Koos vindt deze plannen geheel in de lijn van de wensen van mevrouw Riddering, van wie het legaat afkomstig is.

Mike Hirschler vraagt voor welke cursussen het geld beschikbaar komt en of de cursussen ook toegangelijk zijn voor IVN-leden. Er worden diverse ideeën daarvoor gegeven: cursus ecologie, mossencursus, tuincursus. Herman oppert dat de tuinambassadeurs binnenkort een pilot onder aanvoering van Geert van Poelgeest gaan afronden, waarvan de uitwerking voor ons klaarligt. We kunnen deze cursus zo aan onze leden aanbieden en een ambassadeur uitnodigen. De reacties op die cursus waren uitermate positief.

Diverse aanwezigen pleiten voor toegankelijkheid voor IVN-leden en andere serieuze belangstellenden. Sommige leden hebben bezwaar tegen toelating van niet-KNNV-leden. Geopperd wordt ook om bv onderscheid in cursusgeld te maken: Met een lidmaatschap krijg je korting, of is het gratis. Zo krijg je nieuwe leden! Door leden van buiten de KNNV toe te laten ben je dan ook met ledenwerving bezig.

Hein Hage vindt het belangrijk dat we nieuwe leden werven. Anderen zijn het hier mee eens.

Klaske: niet-leden kunnen een goede bijdrage leveren, waar we van kunnen leren. Rene van den Driesche vraagt of het handig is om ons te verbinden met de mensen van Transition Towns. Hier zullen ook potentiële leden zijn. Idee om bijvoorbeeld de Quadrifolia toe te sturen. Herman: In de beleidsraad zijn veel tips voor activiteiten gegeven en er zijn 'Groen-en-doen-vouchers bij de KNNV te gebruiken voor speciale activiteiten!

In twee rondes neemt de ALV een beslissing: Eerst het principe van deze constructie van gebruik maken van het legaat voor publieksactiviteit en verdiepende activiteiten en het voorgestelde bedrag: Akkoord.

Daarna wordt akkoord gegeven door de ALV voor toelaten van serieuze belangstellenden van buiten de KNNV- afdeling, waarbij we extra aandacht geven aan de vraag hoe we deze mensen kunnen verleiden lid te worden.

Afhankelijk van de financiële ruimte en de werkelijke kosten van de cursus kunnen we dan per keer beslissen of we erg gastvrij zijn, of dat we onderscheid maken in kosten voor leden en niet-leden.

6 Financieel jaarverslag en begrotingsvoorstel.

Jaarverslag: Marjolein licht het financieel jaarverslag toe. Dankzij de boekenverkoop die Klaske elk jaar op zich neemt en die dit jaar ruim 300 euro opleverde is er ruimte voor leuke activiteiten. De verkoop van boeken is voordelig voor de afdeling, dus veel boeken kopen! Er wordt geconstateerd dat er geen bedrag is gereserveerd voor het jubileum.

Dat klopt. Er is nu €650,- gereserveerd op eerdere begrotingen. Vorig jaar was er ook geen bedrag gereserveerd om meer ruimte te houden voor activiteiten. Verder zijn er geen vragen over het jaarverslag. De begroting wordt vastgesteld met goedkeuring van de aanwezigen.

7 Verslag van de kascontrolecommissie.

Leen de Oude leest het verslag dat Bob Maks en Leen hebben opgesteld voor op zijn karakteristieke wijze. De kascommissie stelt voor het bestuur décharge te verlenen voor de verslaglegging over het jaar 2013. Het financieel jaarverslag wordt vastgesteld.

8 Nieuwe kascommissie

Bob Maks en Mike Hirschler vormen de kascontrolecommissie voor 2014.

9 Vertegenwoordigende Vergadering

Herman ten Grotenhuis en Nienke Dijkstra gaan 5 april a.s. naar de VV.

10 Nieuws uit het gewestelijk overleg.

In het gewest is een zoogdierenwerkgroep opgericht. Éen excursie is al geweest. Dit jaar nog twee activiteiten, waar we met de afdeling Deventer aan kunnen deelnemen. Deze activiteiten zullen worden opgenomen in onze agenda in de Quadrifolia. Een eekhoornproject is van start gegaan. We zoeken naar mensen die willen deelnemen aan het

(16)

Mike Hirschler vertelt over de zeer actieve zoogdierenwerkgroep bij IVN-afdeling Deventer. Marjolein geeft aan dat er vast mogelijkheden voor samenwerking komen als KNNV-leden van Deventer actief gaan worden in de

gewestelijke zoogdierwerkgroep.

Afdeling NW-Veluwe heeft een promotiemap gemaakt voor het werven van nieuwe leden.

Nogmaals: Leden zijn welkom bij alle activiteiten van gewestelijke afdelingen. Zie ook onze site met links naar andere KNNV-afdelingen.

11 Jubileumcommissie

Over 3 jaar in 2017 bestaat onze afdeling 100 jaar.

Het bestuur wil graag een jubileumcommisie instellen. Marjolein peilt of er een feeststemming heerst en Mike start al bijna een polonaise....

Daarna worden herinneringen opgehaald aan vieringen van 60-jarig en 75-jarig bestaan. De jubileumuitgaven rouleren in de zaal. Het draaiboek van het 75-jarig bestaan is beschikbaar in het archief in de Atheneumbibliotheek.

Afdeling Apeldoorn heeft net haar 100-jarig bestaan gevierd. Klaske gaf aan dat vorige keer binnen de commissie de taken goed waren verdeeld.

Herman: Voor een dergelijk evenement is geld beschikbaar in de vorm van de Stichting Fondsen. Bijvoorbeeld als bijdrage voor de uitgave van een boek of een activiteit. Ook bij banken en andere sponsors zouden we kunnen aankloppen voor financiering.

Op de vraag of er ook hier mensen zijn die enthousiast zijn of overwegen om deel uit te maken van de commissie reageren Corrie, Eefke, Mike en Klaske positief.

12 Stand van zaken platform Natuur en Milieu.

Tot nu toe vertegenwoordigde Bob Maks de KNNV in het platform. Hij gaf aan daarmee te willen stoppen. Het platform functioneert niet goed meer. We zijn hierover ook geïnformeerd middels een brief van Hans Grotenhuis.

Hans Grotenhuis maakt op voordracht van de KNNV, maar op persoonlijke titel deel uit van de Adviesraad Natuur en Milieu die BenW van Deventer gevraagd en ongevraagd adviseert. De adviesraad wil zich laten adviseren, o.a. door mensen te benaderen die specifieke kennis hebben en lid zijn van de organisaties die aangesloten zijn/waren bij het platform. Op die manier ontstaat een kennispool die mogelijk beter benut kan worden dan via de huidige

platformmethode. Er wordt dus geen nieuwe vertegenwoordiger meer benoemd.

13 Bestuurswisseling.

Bien wordt hartelijk bedankt voor haar bestuurswerk in de afgelopen vijf jaar! Zij blijft wel haar werk in de activiteitencommissie voortzetten.

Niek wordt met enthousiasme benoemd tot nieuw bestuurslid. Hij gaat penningmeester worden en Marjolein neemt dan de functie van secretaris op zich. De functie van voorzitter blijft vacant. Nienke blijft lid van het bestuur in de functie van natuurhistorisch secretaris.

14 Rondvraag.

Koos wil graag ook namens de ALV Gerrit hartelijk bedanken voor zijn ondersteuning van het bestuur met de uitvoering van het van email-verkeer.

Ria vraagt of het archief van de afdeling naar de nieuwe bestuursleden kan. Wordt geregeld.

Klaske vraagt hoeveel mensen er in de activiteitencommissie zitten. Nienke geeft aan dat deze uit drie/vier leden bestaat: Nienke, Bien en afwisselend bij vergaderingen Mike en Gerrie.

Klaske vraagt hoe de uitnodigingen plaatsvinden voor excursies. Wordt het algemeen aangekondigd en worden alle IVN-leden ook uitgenodigd? Dat heeft haar voorkeur. Andere aanwezigen geven aan dat dat niet hun voorkeur is.

Marjolein licht toe dat het bestuur op de hoogte is dat er verschillende wensen zijn in de afdeling t.a.v de

toegankelijkheid van excursies en lezingen. Het bestuur heeft gekozen voor geen algemene aankondiging van alle activiteiten, maar voor een compromis te kiezen door lezingen open te stellen voor IVN-leden en van de excursies alleen de samenloopexcursies met het IVN samen te organiseren. Het bestuur wil aan deze constructie vasthouden.

Nienke voegt toe: Als Klaske of iemand anders van de KNNV excursieleider is en ook mensen buiten de KNNV wil uitnodigen op haar/zijn excursies kan hij/zij zich vrij voelen om dat te doen. Het kan ook weer nieuwe leden opleveren.

Dick vraagt of email naar alle leden via bcc- constructie kunnen gedaan worden ivm privacy.

Mike vraagt of de plantenwerkgroep weer actief gaat worden. Gerrit is druk bezig, oa met monitoringproject voorbereiden en als je je aanmeldt wordt je op de hoogte gehouden en uitgenodigd.

Mike vraagt wie de nieuwe cursussen gaan voorbereiden. Nienke stelt voor die taak in de programmacommissie onder te brengen. De programmacommissie delegeert ook. Op verzoek of eigen initiatief organiseren mensen in overleg met de commissie diverse activiteiten.

(17)

15 Sluiting om 21.10 uur.

Nienke bedankt alle mensen voor hun aanwezigheid en positieve bijdrage.

Na de vergadering heeft Niek een prachtig fotoverslag van de vakantie van Niek en Els langs de Lechweg in

Oostenrijk: Veel vlinders, prachtige bijzondere planten, een waterspreeuw en andere mooie zaken. De Lechweg is al eerder reisdoel geweest van KNNV-kampen en -reizen. Wel begrijpelijk!

Jaarverslag van 2014 van de KNNV-afdeling Deventer:

Opgesteld 30 november 2014.

Mensen, cijfers, bestuur en organisatie.

Eind 2014 zijn er 78 leden, waarvan 15 huisgenootleden.

Nieuwe leden zijn: Rob en Ineke Weimer-Oosterwegel, Roel Daling, Huub en Evelien Mensink, Gerard Keestra, Joke van Zetten, Jan Willem Jonkers, Astrid Medema.

Leden die opgezegd hebben: Mevr. Y Iedema, mevr. Berendsen, mevr. J. Karssenberg, dhr. en mevr. Roelofs- Garretsen, dhr. En mevr. Verweij, mevr. M. Horstink, dhr. J.M. de Wever en dhr. J.F.M Dieker.

Het bestuur bestond dit jaar uit Nienke Dijkstra (natuurhistorisch secretaris en waarnemend voorzitter), Niek

Lelieveld (penningmeester) vanaf 20 maart 2014, Marjolein Vermeij (secretaris en leden administratie) en Bien Hage (bestuurslid tot 20 maart 2014).

De functie van voorzitter is vacant.

Er zijn dit jaar 7 bestuursvergaderingen geweest en één Algemene Ledenvergadering.

Binnen de afdeling worden de nodige vaste activiteiten uitgevoerd:

-De programmacommissie organiseert de activiteiten binnen de afdeling. De commissie bestaat uit Nienke Dijkstra, Bien Hage, Mike Hirschler en Gerrie Roetert. Zij zijn dit jaar 4 x bij elkaar geweest om de activiteiten te organiseren.

-Hans Grotenhuis organiseert de uitvoering van alle activiteiten die betrekking hebben op het beheer van de Slenk in de Oostermaet. Hij organiseert ook de inventarisatie werkzaamheden bij de Letterlerleide.

-De website van de vereniging wordt beheerd door Gerrit Hendriksen.

-De redactie van de Quadrifolia is in handen van Nienke Dijkstra. De lay-out neemt Gerrit Hendriksen voor zijn rekening. De Quadrifolia is evenals voorgaande jaren 4x verschenen.

-De correspondentie per e-mail met alle leden werd tot juni 2014 verzorgd door Gerrit Hendriksen in samenwerking met het bestuur. Inmiddels is het secretariaat in handen van Marjolein Vermeij.

-De coördinatie van de kraamgroep is in handen van Klaske ten Grotenhuis. Dit jaar is de KNNV aanwezig geweest bij de Jonge Dierendag en de Oogstdag.

-Klaske ten Grotenhuis beheert het boekenverkooppunt van de afdeling. Zij bestelt op verzoek van leden boeken bij de KNNV-uitgeverij. 10 procent van het verkoopbedrag schenkt de KNNV aan de afdeling. Deze activiteit levert een welkome financiële bijdrage op tussen ongeveer 200 en 350 euro per jaar.

-De twee plantenwerkgroepen zijn actief geweest dit jaar. Gerrit Hendriksen is de coördinator en trekker van de gemeenschappelijke werkgroep KNNV-IVN en van de werkgroep van de KNNV.

Er zijn 2 FLORON KM-hokken geïnventariseerd volgens de methode van het nieuwe strepen. Een hok ten noorden van Olst en een ten zuiden van Wilp. Dit gebeurde door de gemeenschappelijke plantenwerkgroep van KNNV en IVN onder leiding van Gerrit Hendriksen. Probleem hierbij was dat de belangstelling behoorlijk inzakte naarmate het seizoen vorderde.

De KNNV-plantenwerkgroep heeft een aantal transecten uitgezet in de Dortherbeek en een eerste plantenopname gemaakt. De komende jaren worden de ontwikkelingen gevolgd. Dit is een project in samenwerking met Waterschap Goot Salland

Ook is een streeplijst gemaakt van de planten die voorkomen aan het Vlierpad. Dit na een verzoek van de stadsecoloog Erik Lam.

De gemeenschappelijke plantenwerkgroep komt tweewekelijks ’s avonds bij elkaar in de zomer. De KNNV- plantenwerkgroep elke woensdagochtend in het groeiseizoen.

-Er is een KNNV-paddenstoelennetwerkgroep actief. De leden delen berichten en foto’s van zwammen. Ook zijn er gemeenschappelijke activiteiten met de zwamgroep van het IVN. Hein Hage coördineert dit.

(18)

-De mossenwerkgroep is actief tussen eind oktober en half april. Het is een gemeenschappelijke werkgroep van KNNV en IVN. Marjolein Vermeij heeft de coördinatie. Dit jaar worden mossen geïnventariseerd in het bos en op de heide van het Wechelerveld.

-Helaas is de gewestelijke zoogdierenwerkgroep vrij snel na de start weer opgeheven. Onze afdeling heeft een excursie van de zoogdierenwerkgroep bijgewoond en we hebben een financiële bijdrage geleverd aan de groep. De bijdrage is teruggestort.

Het programma van lezingen en excursies en andere activiteiten.

De lezingen en excursies vormen het hart van onze vereniging. Ze worden georganiseerd door de

programmacommissie. De lezingen worden georganiseerd voor KNNV- en IVN-leden. Ze worden doorgaans goed bezocht. De excursies worden georganiseerd voor KNNV-leden en enkele voor IVN- en KNNV-leden gezamenlijk. De gewestelijke afdelingen ontvangen ook de aankondigingen van onze excursies. Hieronder volgt een overzicht van de activiteiten in 2014 georganiseerd door (leden van) onze afdeling en enkele overige activiteiten.

Lezingen:

30 juni: Lezing dagvlinders in hun omgeving door Klaske ten Grotenhuis.

30 oktober: Lezing Invasieve exoten door Wilfred Reinhold.

20 november: De gallenlezing door Jojanneke Bijkerk wordt uitgesteld ivm sluiting Ulebelt vanwege vogelgriep.

Excursies, cursus, workshop, bijeenkomsten:

5 jan: Nieuwjaarsbijeenkomst bij Koos Anema.

16 jan: Winterwandeling in het Bruggenbos bij Twello o.l.v. Bien en Hein Hage. Deze excursie ging niet door vanwege het weer.

26 jan: Winterexcursie in de Lankhorst o.l.v. Gerrie Roetert.

6 febr: Winterwandeling Landgoed Frieswijk o.l.v. Dick Steenstra en Henny Wassens.

19 februari: Workshop digitale natuur o.l.v. Gerrit Hendriksen.

2 maart: Lange wandeling Olst-Wijhe.

13 maart: KNNV-IVN-voorjaarswandeling in de Zutphense parken o.l.v. Klaske ten Grotenhuis.

21 maart: Algemene ledenvergadering in de Ulebelt.

27 maart: Cursusavond Tuinieren voor wilde dieren door Ettie Segers.

29 maart: Wandelen rond ’t Joppe o.l.v. Gerrie Roetert.

12 april: Gewestelijke excursie o.l.v. Tjalling van der Meer en Hans Grotenhuis naar Schiermonnikoog.

13 april: Excursie gewestelijke zoogdierenwerkgroep o.l.v. zoogdierwerkgroep IVN-Deventer.

18 april: Voorjaarsfietstocht langs de IJssel o.l.v. Hein en Bien Hage.

27 april: Tuinexcursie in de tuin van Klaske ten Grotenhuis o.l.v. Ettie Segers 2 mei: IVN-wandeling bij Middel o.l.v. Gerrie Roetert.

11 mei: Wandeling Gorsselse heide o.l.v. Gerrie Roetert.

1 juni: Excursie omgeving kasteel Ruurlo o.l.v. Henny Wassens en Dick Steenstra.

5 juni: Excursie Hanzebos o.l.v. Huub Mensink

8 juni: Excursie Weerribben o.l.v. Jeroen Bredenbeek.

5 juli: Vlinderexcursie Leusveld bij Brummen o.l.v. Klaske ten Grotenhuis.

13 juli: Excursie Bennekomse Meent o.l.v. boswachter Frank Klinge.

26 juli: Excursie Moespotleide o.l.v. Mike Hirschler.

31 juli: Avondexcursie in de Slenk bij de Oostermaet o.l.v. Hans Grotenhuis.

21 aug: Excursie Zandwetering o.l.v. Dick Steenstra en Henny Wassens.

4 sept: Excursie Rijsterborgherpark o.l.v. Mike Hirschler.

6 sept. Excursie Engelse werk/Spoolderbos o.l.v. Huub Mensink.

23 okt: Wandeling Landgoed Overvelde o.l.v. Henny Wassink en Dick Steenstra.

9 nov: Excursie De Tichelgaten bij Windesheim o.l.v. Mike Hirschler. Niet doorgegaan vanwege te weinig aanmeldingen.

23 nov: Kennismakingsochtend met nieuwe leden en wandeling in de Douwelerkolk.

14 dec: Bezoek aan het Geologisch Streekmuseum De IJsselvallei o.l.v. Bien en Hein Hage. Rondleiding en lezing door Louis Verhaard.

(19)

Boekje bij het 60-jarig jubileum (Bron: Niek Lelieveld) Boekje gemaakt ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum (Bron: Niek Lelieveld)

Jubileum

In het jaar 2017 is het 100 jaar geleden dat onze afdeling werd opgericht. Daarmee zijn we een van de oudere verenigingen binnen de KNNV, welke door o.a. inspanningen van Heimans en Thijsse in 1901 ontstond.

In het jubileum jaar 1977 nl. 60 jaar KNNV is een boekje verschenen waarbij de historie van de periode 1917/1977 de revue passeerde. Het verslag vermeldt dat er in het begin sprake was van een nogal elitair groepje: burgemeester, apotheker, artsen etc.

Communicatie onderling ging meestal per handgeschreven brief en de contributie

werd betaald via een postwissel of er werd een mannetje ingehuurd die de contributiekwitanties inde.

In de jaren vlak voor de tweede wereldoorlog was het ledenaantal zeer gering met als dieptepunt het jaar 1940 met 7 leden. Daarbij aangetekend dat wat betreft de activiteiten werd aangesloten bij de afdeling Apeldoorn.

In de oorlogsjaren nam het ledenaantal weer toe, echter de oorlog eiste ook zijn tol onder diverse leden. Een van de bekendste was de heer Uittien toenmalig voorzitter die op 10 augustus 1944 werd gefusilleerd.

De heer Uittien heeft een zeer lezenswaardig boekje geschreven nl. De volksnamen van onze planten. Misschien dat sommige leden dit boekje nog in hun boekenkast hebben.

Zie ook de website www.plantaardigheden.nl.

Na de oorlogsjaren kwam het normale verenigingsleven weer op gang. Men was in die jaren niet bang voor een fikse wandeling bijvoorbeeld eerst per bus naar Olst en terug wandelend. Dat ook de plaatselijke natuurbescherming aandacht kreeg blijkt uit brieven aan de gemeente Deventer in verband met het plan om het Wechelerveld als gemeentelijke stortplaats in gebruik te nemen. Verder werden door de KNNV leden inventarisaties gehouden in Steenbrugge om duidelijk te maken dat het gebied te waardevol was om te worden geofferd voor de woningbouw.

In het zelfde boekje ook een artikel van Hans Grotenhuis over bomen. Het jubileum werd gevierd in hotel De Twee Schimmels te Voorst.

Bij het 75 jarige jubileum geen terugblik maar een boekje Dwalen en Verhalen waarin leden indrukken van hun natuurbelevenis weergaven. Diverse leden die nog steeds lid zijn hebben hier aan meegedaan. Een aardig verhaal gaat over een zeldzame wintergast nl. een Grote Trap. Ik zal u de verkorte versie niet onthouden.

Toen Grote Trappen ergens tussen Lochem en Barchem werden gesignaleerd sprong Harry Groenink met drie gelijkgezinden in de auto. Navraag ter plaatse bracht hen al gauw naar de juiste omgeving. Ergens in het veld bij een boerderij daar waren ze! Tot achter een varkensschuur hadden de vogelaars dekking, maar daarna moesten ze plat op hun buik door 20 a 30 cm sneeuw met de telelens in de aanslag. De vogels waren nog ruim honderd meter ver.

(20)

voorzichtig, fotograferen" waarop de boerin zei: Ik zal ze wel even roepen. Ze ging weg en kwam even later terug met een bak kippenvoer en riep: " Poele poele poele..." en daar kwamen de vogels met grote stappen aangelopen.

En zo kwam het dat Harry een paar prachtige foto,s van de Grote Trap kon maken. Op twee meter afstand!

Dat natuurwaarneming niet altijd zo makkelijk is werd ondervonden bij de jubileumexcursie van 90 jaar KNNV afdeling Deventer. De vaartocht in de Weerribben moest worden afgebroken door een hevige onweersbui.

En dan nu op weg naar het 100 jarig jubileum met als kanttekening dat het wel eens de laatste kan zijn in het huidige verenigingsverband. Binnen het hoofdbestuur is de lijn ingezet om over te gaan tot een vergaande samenwerking met het IVN. Ook voor de afdelingen zal dit gevolgen hebben. Maar zover is het nog niet.

Een aantal van onze leden heeft aangegeven bereid te zijn om mee te helpen bij het organiseren van de festiviteiten rond het jubileum. Heeft u als lid van onze afdeling ook

ideeën en/of wilt u meedoen laat het ons weten. Wij houden u op de hoogte van verdere ontwikkelingen.

Niek Lelieveld

Onstuimig weer tijdens de excursie in de Weerribben (foto Niek Lelieveld)

Nieuws van het landelijk bestuur van de KNNV.

Het landelijk bestuur van KNNV en IVN zijn al een aantal jaar aan het praten en nadenken over hoe de krachten van beide organisaties gebundeld kunnen worden.

Recent hebben de besturen een intentie uitgesproken over die krachtenbundeling. In de laatste nieuwsbrief van het landelijk bestuur stond onderstaande mededeling. Dezelfde mededeling is ook verspreid door het landelijk bestuur van het IVN aan IVN-leden:

Intern communiqué van de besturen van IVN en KNNV voor de afdelingen 19 november 2014

IVN en KNNV samen op weg

De besturen van IVN, Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid, en KNNV, Vereniging voor Veldbiologie, hebben de intentie uitgesproken samen op weg te gaan naar een nieuwe organisatie. Daarmee zetten zij een volgende stap in de samenwerking. Hoe de nieuwe organisatie eruit gaat zien is nog niet bekend. Binnenkort komen de besturen bijeen om een routeplan en tijdschema te bespreken. IVN en KNNV hebben gemeen dat zij met een grote achterban van vrijwilligers de natuur dichtbij mensen brengen. Daarin gaan zij de krachten bundelen. De natuurkennis van de KNNV en de educatie en beleving van IVN verrijken elkaar. Het samengaan van beide organisaties moet leiden tot een toekomstbestendige natuurorganisatie op het terrein van natuurstudie en natuureducatie. De besturen van IVN en KNNV starten de reis vol vertrouwen in de wetenschap dat succes pas is verzekerd als het reisdoel is bereikt. Komende tijd zullen de beide besturen de Landelijke Raad van IVN en de Beleidsraad en de Vertegenwoordigende Vergadering van KNNV informeren en raadplegen over de voornemens.

Uiteraard is er dan ook alle gelegenheid voor inbreng en commentaar.

Op de vergadering van de Beleidsraad waar Nienke Dijkstra en Marjolein Vermeij van onze afdeling zijn geweest lichtte de voorzitter van de KNNV Kai Waterreus de intenties van de beide besturen toe. In de Beleidsraad bleken

(21)

vooral veel vragen te leven bij de afdelingen over de praktische gevolgen. KNNV-afdelingen zijn namelijk juridisch gezien zelfstandige verenigingen, maar vormen duidelijk één KNNV met alle afdelingen samen en de afdelingen worden ondersteund door het landelijk bureau en er is een Landelijk Bestuur en afvaardiging van de afdelingen op de Vertegenwoordigende vergadering. Men zag op de vergadering van de Beleidsraad over het algemeen wel de noodzaak in van krachtenbundeling en de voordelen van één sterke organisatie (met waarschijnlijk een nieuwe naam).

Tijdens de laatste gewestelijke vergadering lichtte Kees Nieuwerth het nieuws toe en tijdens de kennismakingsbijeenkomst met nieuwe leden heeft Herman ten Grotenhuis dit ook gedaan.

Het komt er op neer dat er een antwoord nodig is op een aantal ontwikkelingen:

Ten eerste neemt het aantal leden af van natuur- en milieuorganisaties. Terwijl ik dit schrijf wordt dit op het radiojournaal gemeld n.a.v. een uitzending van het programma Vroege Vogels, waarin dit ook besproken werd.

Ten tweede zijn beide organisaties aan het vergrijzen. Het wordt steeds moeilijker om jongeren te vinden die lid willen worden en actief willen worden.

Ten derde wordt het in heel Nederland moeilijker om bestuursleden te vinden voor vrijwilligersorganisaties. Over deze twee laatste punten kunnen we bij de afdeling Deventer meepraten!

Ten vierde is er een afnemend draagvlak in de samenleving en politiek voor natuurbelangen. Er is verschrikkelijk veel bezuinigd op natuur. Het is heel belangrijk dat er gezamenlijk een sterke vuist gemaakt wordt om de verdere

aftakeling van natuur(beleid) stop te zetten. Met één sterke brede natuurorganisatie is meer mogelijk. Kai Waterreus lichtte toe dat de besturen van KNNV en IVN hopen dat zich meer natuurorganisaties gaan aansluiten op den duur, maar het KNNV-bestuur en IVN-bestuur willen daar niet op wachten, maar hopen op het “Zwaan-kleef-aan”-effect.

Ten vierde zijn er op lokaal en regionaal niveau allerlei initiatieven van samenwerking en fusies tussen IVN- en KNNV- afdelingen. Vanuit die afdelingen is er behoefte aan organisatorische en juridische constructies om een fusie vorm te kunnen geven.

De KNNV en IVN zijn verenigingen en binnen de Vertegenwoordigende Vergadering wordt het beleid van de landelijke KNNV vastgesteld. Op de komende VV zal deze intentieverklaring dan ook besproken worden.

Ook op onze ALV in maart is er in agendapunt 5 ruimte gemaakt om binnen onze afdeling te praten en te peilen hoe er binnen onze afdeling wordt gedacht over de intenties van het landelijk bestuur t.a.v. de toekomst. Kom dus allemaal en denk en praat mee!

Marjolein Vermeij

Colofon

Contributie voor het nieuwe verenigingsjaar 2015:

De penningmeester verzoekt u om vanaf 1 januari 2015 en vóór 1 maart 2015 uw contributie te betalen voor het komende verenigingsjaar.

De contributie voor 2015 is € 29,50 voor een gewoon lid. Een huisgenootlid betaalt € 13,25.

Wilt u het voor u geldende bedrag overmaken op Triodos bankrekeningnummer:

NL62 TRIO 0786 7104 38 ten name van KNNV-afdeling Deventer onder vermelding contributie 2015.

Voor vragen kunt u bellen of mailen met Niek Lelieveld, penningmeester KNNV afdeling Deventer 0570-629211 of penningmeester@deventer.knnv.nl.

De contributie is gelijk aan die van het vorige jaar. Een bedrag van € 20,75 per lid en € 7,50 voor een huisgenootlid wordt afgedragen aan de landelijke KNNV organisatie.

Sluitingsdatum voor kopij

Quadrifolia nummer 2 van 2015 zal eind maart verschijnen.

Kopij graag inleveren vóór 9 februari 2015 bij Nienke Dijkstra, Wiebengapad 5, 7425 AR Deventer of dijkstra_nienke@hotmail.com

(22)

KNNV in vogelvlucht

Cursus Natuurrijke Voortuinen Ontwerpen. Cursusleider: Anneke Rodenburg

Donderdagavond 8 januari 2015 en 29 januari 2015, 19.30 uur tot 22.00 uur in Duurzaamheidscentrum De Groene Golf: Gooierstraat 9 Deventer

Nieuwjaarsbijeenkomst op zondag 11 januari 2015, om 14.00 uur, ten huize van Koos Anema

Winterwandeling in het Bruggenbos o.l.v. Bien en Hein Hage op donderdag 15 januari 2015 van 14.00 uur tot ca. 15.30 uur. Verzamelen op de parkeerplek ca. 20 m na de ingang langs de weg in het Bruggenbos. Start is bij de ingang aan de Blikkenweg.

Lezing Eli Heimans door Frank Berendse op dinsdag 27 januari 2015 van 20.00 uur tot 22.00 uur, in de Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer

Lezing IJsland door Gerrie Roetert en Esther van Assen op donderdag 5 februari 2015 om 20.00 uur in de Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer

Onderhoud aan de Slenk in de Oostermaet op zaterdagochtend 28 februari 2015 van 9.00 uur tot ca. 12.30 uur.

Verzamelen op de parkeerplaats bij De Slenk aan de Oerdijk, Oostermaet, Lettele

Excursie Zandweteringpark o.l.v. Henny en Dick op donderdag 5 maart 2015 van 14.00 uur tot ca 15.30 uur.

Verzamelplaats: Wechelerweg. Vanaf de Raalterweg links af de Wechelerweg op. Net voor de Zandwetering linksaf een zandpad in tot aan een parkeerplaats.

ALV KNNV afd. Deventer op donderdag 19 maart 2015 om 20.00 uur in de Ulebelt, Maatmansweg 3, Deventer.

Spreker: Klaske ten Grotenhuis.

Voorjaarswandeling Oostermaet o.l.v. Nienke Dijkstra op donderdag 26 maart 2015 om 14.00 uur. Vertrek vanaf de parkeerplaats aan de Oostermaatsweg.

Excursie Stinzenplanten Botanische tuin Utrecht op zondag 12 april 2015 om 10 uur bij de ingang van de Botanische tuin, Utrecht. Vertrek uit Deventer: 9 uur bij de carpoolplaats aan de Zutphenseweg bij de A1.

Rondleiding en inleiding door de heer G. van Buiten, hortulanus

Samenstelling Nienke Dijkstra

Layout en beeldmateriaal (tenzij anders vermeld) Gerrit Hendriksen De kaartjes met routbeschrijvingen zijn klikbaar

Afbeelding

Updating...

Referenties

Gerelateerde onderwerpen :