NOTA OPENBAAR VERVOERPLAN. Reactie van de Stad Hasselt op het voorstel van de vervoerregio Limburg

Hele tekst

(1)

NOTA

OPENBAAR VERVOERPLAN

Reactie van de Stad Hasselt

op het voorstel van de vervoerregio Limburg

(2)

Inhoudsopgave

1. Basisbereikbaarheid 3

2. Totstandkoming voorstel OV-net Hasselt 3

3. Analyse voorgestelde OV-plan 3

3.1. Uitgangspunten 3

3.2. Gunstige aanpassingen 4

3.3. Nadelige aanpassingen en tekorten 5

3.4. Aanvullende verbeteringsvoorstellen 7

4. Conclusie 8

(3)

1. Basisbereikbaarheid

In 2019 stelde de Vlaamse overheid het decreet basisbereikbaarheid voor. Dit decreet geeft een nieuwe visie op de mobiliteit, waarbij het belangrijk is dat verschillende vervoersnetwerken slim op elkaar worden afgestemd. Binnen dit decreet heeft het openbaar vervoer een cruciale rol. Het efficiënte en vraag gestuurde openbaar vervoernetwerk bestaat uit vier lagen. Elke laag heeft een specifieke rol en deze lagen worden op een optimale manier op elkaar afgestemd, waarbij het treinnetwerk de ruggengraat is van het openbaar vervoer in Vlaanderen, gevolgd door het kernnet (in Hasselt bestaande uit streek- en stadslijnen), het aanvullend net en vervoer op maat (VOM).

Hoe het VOM er concreet zal uitzien wordt nog onderzocht door de vervoerregio.

2. Totstandkoming voorstel OV-net Hasselt

Zowel voor het kern- als het aanvullend net bereidt De Lijn per vervoerregio een voorstel voor. Voor Hasselt verloopt dit binnen de vervoerregio Limburg. Via diverse werksessies en vervoerregioraden werden routes, frequenties, amplitudes, … van OV-lijnen in een concreet voorstel voor Hasselt gegoten.

Op basis van het door de vervoerregio aan de stad Hasselt geformuleerde voorstel voor een aangepast OV-net, ontwikkelde de stad Hasselt in samenwerking met TreinTramBus een voorstel voor bijsturing en verbetering. Hierbij werd enerzijds uitgegaan van een voor de stad minimaal acceptabel net, anderzijds werd – op basis van de beschikbare en gekende gegevens – rekening gehouden met een oplossing die de inzet van middelen (aantal bussen) zoals voorzien in het voorstel van de vervoerregio, maximaal respecteert.

Dit voorstel werd overgemaakt aan de vervoerregio, door hen onderzocht en uiteindelijk werden hun bevindingen samen besproken op 16 september 2020. Uit deze bespreking bleek dat de voorgestelde aanpassingen en bijsturingen slechts beperkt verder meegenomen zouden worden in het definitieve OV-plan.

Het voorliggende voorstel van de vervoerregio is beschikbaar via een Sharepoint account van de vervoerregio en wordt bijgevoegd aan het besluit.

3. Analyse voorgestelde OV-plan 3.1. Uitgangspunten

Als stad onderschrijven we het principe van basisbereikbaarheid. Essentieel is echter dat dit geen theorie blijft, maar vanuit het standpunt van de reiziger in een kwaliteitsvol OV-aanbod wordt voorzien. Vanuit dat oogpunt hanteren we in de beoordeling van het voorgestelde OV-plan volgende uitgangspunten:

(4)

• Een hoge verstedelijkingsgraad en bevolkingsdichtheid staan voor een groot vervoerspotentieel. Het aanbod dient dus navenant te zijn.

• Het juiste OV-aanbod op de juiste plek. Niet enkel in termen van het gepaste netwerk, maar ook in termen van het gepaste voertuig.

• Het is van belang dat alle deelgemeenten en wijken op een minimaal acceptabele manier bediend worden.

• VOM maakt integraal onderdeel uit van het aanbod aan de reiziger. Een deelnet kan niet op zich staan.

• De stad Hasselt dient als provinciehoofdstad niet enkel voor de Hasselaar, maar ook voor de Limburger bereikbaar te zijn via het OV. Er dient dus gemeentegrensoverschrijdend naar de bediening van Hasselt gekeken te worden.

• Er dient rekening gehouden te worden met (toekomstige) stadsontwikkelingen.

Wat volgt in onderstaande alinea’s is de analyse van het door De Lijn voorgestelde OV-net voor Hasselt en dit op basis van voorgaande uitgangspunten.

3.2. Gunstige aanpassingen

De stad Hasselt is grotendeels akkoord met het voorstel van de vervoerregio met betrekking tot de streeklijnen. Een snelle en frequente verbinding met naburig gemeenten is van groot belang in een snel ontwikkelende provincie.

Ook op het niveau van het stadsnet werden er binnen het nieuwe openbaar vervoerplan gunstige aanpassingen doorgevoerd. De belangrijkste zijnde de stervormige structuur van het stadsnet. Deze voorgestelde netwerkstructuur heeft – mits goede toepassing - het potentieel om tot een kwaliteitsverbetering van het H-net te komen. Deze aanpassing laat immers toe om de dienstregeling op te bouwen in functie van een aansluitingsknoop aan het station, zodat alle bussen er op hetzelfde moment halthouden en aansluitingen in alle richtingen met minimale wachttijden mogelijk zijn.

Bovendien kunnen de lijnen zo aan weerszijden van het station aan elkaar doorgekoppeld worden, waardoor het aantal rechtstreekse verplaatsingsmogelijkheden toeneemt.

• Stevoort wordt momenteel tweemaal per uur verbonden met Hasselt door het stadsnet (via Kuringen) en eenmaal per uur door een streeklijn (via Runkst). In het voorliggende voorstel van de vervoerregio wordt Stevoort minimum vier maal per uur (2x door een stadslijn en 2x door een streeklijn) bediend. Tijdens de spitsmomenten kan deze bediening nog toenemen. Stevoort wordt dus frequenter verbonden met Hasselt in het nieuwe voorstel van de vervoerregio. De twee stadslijnen die Stevoort bedienen knopen met andere bussen en treinen aan het station in Hasselt. Dit maakt het gebruik van de bus voor reizigers uit Stevoort interessant.

(5)

3.3. Nadelige aanpassingen en tekorten

Volgens het decreet van de basisbereikbaarheid dienen de kernnet- en aanvullende lijnen op een snelle en frequente manier te rijden. We mogen echter niet vergeten dat een stadsnet ook een sterk ontsluitende functie dient te hebben. Zo moeten kernen binnen en buiten de Grote ring en Hasselt op een fijnmazige manier bediend worden.

In het voorliggende voorstel valt de bediening met het stadsnet in sommige kernen echter volledig weg. Dit is nadelig voor reizigers van en naar deze kernen. De voorziene frequentie van de kernnet- en aanvullende lijnen is namelijk vaak ontoereikend om de vervoersstromen op te vangen die momenteel door het stadsnet bediend worden. Daarnaast is het traject van dergelijke kernnet- en aanvullende lijnen, die per definitie verbindende lijnen zijn met een focus op snelheid, vaak zodanig rechtgetrokken dat ze geen volwaardig alternatief bieden voor een fijnmazige ontsluitende bediening met het stadsnet.

Het is dus van belang om alle kernen in en rond Hasselt op een fijnmazige manier te bedienen via een stadslijn.

In het voorstel van de vervoerregio zijn er ook enkele blinde vlekken of gaten in het net zichtbaar die niet langer door het stadsnet bediend worden. Deze zullen opgevangen worden door het vervoer op maat (VOM). Alleen is het nog niet duidelijk hoe dit VOM er zal uitzien.

• Kermt en Spalbeek worden momenteel tweemaal per uur verbonden met het station van Hasselt door stadslijnen en éénmaal per uur door een streeklijn. De verbinding tussen Spalbeek, Kermt en Hasselt wordt in het voorgestelde OV-plan opgevangen door een streeklijn (Diest – Hasselt).

Deze lijn zal tweemaal per uur in Kermt en Spalbeek passeren via de N2. Dit is een afname van het aanbod, waarbij er 2/3de van het aanbod beschikbaar blijft. Er is bovendien een duidelijk verlies in fijnmazigheid omdat de kernen Kermt en Spalbeek niet meer bediend worden.

Tenslotte zal de streeklijn Hasselt - Diest knopen in het station van Diest, wat het gebruik van deze lijn voor Hasselaren veel minder interessant maakt.

• Runkst wordt vandaag driemaal per uur fijnmazig ontsloten waarvan 2x per uur door streeklijn H19/H91 en éénmaal per uur met streeklijn 5 in uurdienst. In het voorstel van de vervoerregio wordt Runkst tweemaal per uur ontsloten door het stadsnet en tweemaal per uur door een streeklijn. De stadslijnen die tweemaal per uur in Runkst passeren zullen knopen met andere bussen en treinen aan het station in Hasselt. In dit voorstel wordt Runkst echter onvoldoende fijnmazig bediend. Gezien de dichtheid van deze wijk, is dat echter essentieel en dient ten minste de stadslijn H2 de wijk op een ontsluitende manier te bedienen.

• In het huidige net wordt Kuringen (Kuringen centrum en Sint-Jans-Heide) tweemaal per uur verbonden met Hasselt via H13 en H31. In het nieuwe voorstel wordt deze buurt ook tweemaal per uur verbonden met Hasselt via een stadslijn. Door de invoering van het stervorming

(6)

busnetwerk, zullen gebruikers minder lang moeten omrijden (via Kiewit) om in Hasselt te geraken. Dit is positief.

De stad Hasselt ziet hier echter enkele gemiste kansen. Zo wordt er geen (snelle) verbinding gemaakt tussen Kuringen en Kermt. De verplaatsing Kuringen – Kermt is nochtans vaak voorkomend. Reizigers die deze verplaatsing willen maken moeten overstappen in het station in Hasselt (waar een snelle overstap met de bus richting Kermt niet gegarandeerd is (zie hierboven)). Reizigers zullen voor deze verplaatsing dus moeten omrijden.

De stadslijn in Kuringen stopt in het huidige voorstel op ongeveer 750 m van de halte Kiewit station. Deze halte is nochtans zeer interessant aangezien hier – al dan niet snel – overgestapt kan worden naar de trein. Daarnaast passeren er aan deze halte zeer frequent bussen richting Hasselt en Noord-Limburg. Hierdoor is een knoop met een andere bus altijd gegarandeerd.

Als laatste werkt het voorstel voor het stadsnet in Kuringen niet zo ontsluitend als de lijnen binnen het huidig net. Zo worden de buurten rond de Rechterstraat en Vijverstraat niet langer bediend binnen het nieuwe voorstel.

• Een frequente bediening van de ziekenhuiscampussen wordt, net zoals in het huidige net, ook voorgesteld in het nieuwe stadsnet. In het huidige net loopt de stadslijn die de ziekenhuizen bediend echter door naar Rapertingen zodat deze wijk ook wordt ontsloten door de bus. In het nieuwe voorstel wordt de stadslijn H1 niet doorgetrokken, waardoor de ontsluiting in Rapertingen volledig wegvalt daar waar er vandaag nog minstens éénmaal per uur een bus is.

Reizigers kunnen dan enkel nog gebruik maken van aanvullende lijnen (Heers – Hasselt en Tongeren – Hasselt die via de N20 lopen), hetgeen voor velen een aanzienlijke wandelafstand inhoudt.

• In het huidige net wordt de recent sterk ontwikkelde wijk ter hoogte van de Kempische Kaai en Scheepvaartlaan niet bediend. Ook in het nieuwe voorstel van de vervoerregio wordt er geen rekening gehouden met de effecten van stadsontwikkeling en de veranderende vraag in deze regio. Er is dus geen bediening voorzien in het nieuwe voorstel.

• In het huidige net passeert er viermaal per uur een bus in Trichterheide (H14, H41, H15 en H51).

Via twee stadslijnen (H14 en H51), en dus tweemaal per uur, wordt Trichterheide snel verbonden met het station in Hasselt. In het nieuwe voorstel wordt Trichterheide ook tweemaal per uur verbonden met het station in Hasselt. Deze busverbinding loopt echter via Godsheide. Reizigers uit Trichterheide moeten dus flink omrijden om in het station in Hasselt aan te komen. Deze verbinding is niet efficiënt.

• In het huidig net wordt de buurt Kiewit-heide niet ontsluitend bediend (enkel bediening van de Zavelvennestraat) en niet bediend met een reguliere busverbinding. De stad Hasselt weet, op basis van verschillende meldingen, dat het ontbrekende busnet in deze buurt een probleem vormt voor de bewoners. Ook in het nieuwe net wordt er geen reguliere busverbinding voorzien

(7)

• Op het niveau van de streeklijnen ziet de stad Hasselt het niet langer inrichten van de lijn Heusden – Hasselt als een ongunstige aanpassing van het net. In het huidige net worden het station van Hasselt en Heusden namelijk éénmaal per uur verbonden via Bolderberg, Stokrooie en Tuilt. In het voorgestelde net wordt deze streeklijn niet langer voorzien. De inrichting van deze streeklijn zou nochtans een oplossing voor Spalbeek en Kermt kunnen vormen zoals ook besproken in 3.4. Verbeteringsvoorstellen.

• Geen duidelijkheid over de complementariteit binnen het aanvullend net en Vervoer op maat (VOM). Het netwerk bevat daardoor in de huidige stand van zaken vele onbediende of onvoldoende bediende zones. Binnen de basisbereikbaarheid zullen de niet-bediende punten of gaten in het net opgevangen worden door het VOM. Hoe dit VOM er concreet zal uitzien is echter nog niet bekend. Recent werd meegedeeld dat de budgetten voor VOM in Limburg verdubbeld zullen worden. De vraag is echter of deze budgetten de vraag naar VOM binnen de volledige vervoerregio en voor Hasselt zullen dekken en hoe / wanneer dit operationeel zal zijn? Het OV- net zoals het nu wordt voorgesteld kan niet los worden gezien van een werkende en complementaire oplossing op het vlak van VOM. Een functionerend en complementair VOM is in die zin de opschortende voorwaarde voor de invoering van het voorgestelde OV-net.

3.4. Aanvullende verbeteringsvoorstellen

Onderstaande punten geven een overzicht van aanvullende verbeteringsvoorstellen die de stad wenst te formuleren om de nadelige effecten in het voorgestelde plan zo goed mogelijk weg te werken.

De stad Hasselt is bereid wenselijke infrastructurele aanpassingen om de doorstroming van de bus te optimaliseren te onderzoeken. Vele knelpunten die vandaag aanleiding geven tot het niet weerhouden van lijnen, kunnen op deze manier opgelost worden (inrichten van slimme lichten met voorrang voor bussen, herindeling van het openbaar domein, ..).

• Kuringen kan bediend worden via een wijkbus die in Kuringen centrum of ter hoogte van de Kuringersteenweg in Kuringen op een efficiënte manier aansluit met de bussen vanuit het Westen. In het Noorden van Hasselt kan deze busverbinding aansluiten met andere busverbindingen van en naar Noord-Limburg ter hoogte van Kiewit station. Aangezien er op dit punt frequent bussen passeren is een aansluiting aan station Kiewit met een andere bus bijna altijd gegarandeerd. De stad stelt voor om de wijkbus via twee verschillende routes te laten rijden zodat Kuringen op een fijnmazige manier ontsloten wordt.

• Om de verminderde bediening in Rapertingen op te vangen stelt de stad Hasselt voor om de stadslijn H1 te verlengen tot in Rapertingen of ten minste tot in Ekkelgarden.

• De stadslijn Hasselt station – Heilig Hartwijk – Gevangenis kan rijden via de Plantenstraat – Tenierslaan – Rubenslaan – Lazarijstraat – Haarbemdenstraat – Herkenrodesingel –

(8)

Slachthuiskaai. Via deze route worden alle delen van de wijk op een voldoende ontsluitende manier bediend.

• In het huidige plan wordt de recent sterk ontwikkelde wijk ter hoogte van de Kempische Kaai en Scheepvaartlaan niet bediend. Om dit probleem op te lossen stelt de stad Hasselt voor om de buslijn H2 (Kinderboerderij – station – Alken) over de Kempische Steenweg te laten rijden om op die manier een minimale bediening te voorzien in de wijk.

• Om een efficiënte bediening in Trichterheide te voorzien stelt de stad Hasselt voor om de streeklijn Hasselt – Genk te laten rijden via deze wijk.

• Om de problematiek in Kermt en Spalbeek op te lossen is het volgens de stad Hasselt van belang om de streeklijn Hasselt – Heusden (zoals die in het huidig net rijdt) te behouden. Door deze lijn in te richten wordt er een verbinding voorzien tussen Heusden – Bolderberg – Stokrooie en Hasselt waardoor de stadslijn Bolderberg – Stokrooie – Hasselt verplaatst kan worden naar Spalbeek en Kermt. Op die manier is er (tijdens de daluren) éénmaal per uur een verbinding tussen Stokrooie en Hasselt en wordt er vier keer per uur een verbinding tussen Spalbeek, Kermt en Hasselt gevormd (waarvan twee keer door een streeklijn en twee keer door een stadslijn).

Door de stadslijn over Kermt en Spalbeek te laten rijden kunnen deze deelgemeenten op een fijnmazige manier bediend worden en zullen twee van de vier passerende bussen knopen met bussen en treinen in het station van Hasselt.

• In het voorstel van de vervoerregio wordt Runkst niet fijnmazig bediend. De stad Hasselt kan akkoord gaan met het voorstel voor Runkst op voorwaarde dat ten minste de stadslijn H2 de wijk op een ontsluitende manier bediend.

4. Conclusie

De stad is zich bewust van de complexiteit van de voorliggende oefening. De geleverde inspanningen om te komen tot het voorliggende voorstel, worden dan ook gewaardeerd. Echter, kunnen we niet anders dan concluderen dat het voorstel nog verder onderzoek en uitwerking vraagt. We zijn ervan overtuigd dat het voorliggende voorstel nog substantieel kan verbeterd worden door de slimmere en flexibelere inzet van middelen, door het verschuiven van middelen, door transparantie in relatie tot Vervoer op Maat, door een betere afstemming met de gemeentelijke infrastructuur, … De stad Hasselt is dan ook bereid om verder samen te werken aan het OV-plan, maar kan in de huidige toestand geen goedkeuring geven.

Afbeelding

Updating...

Referenties

Updating...

Gerelateerde onderwerpen :