• No results found

Mag de politie zich mengen in de politiek, of moet dat?

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Mag de politie zich mengen in de politiek, of moet dat?"

Copied!
3
0
0

Hele tekst

(1)

De politie: geen struisvogel maar ook geen Ikaros

Gerd Leers hield bij de opening van het onderwijsjaar van de Politieacademie een prikkelend betoog over Politie en Politiek. Hij riep de politieleiding op om zich zelfverzekerder op te stellen in het politieke domein. Guus Meershoek reflecteert op die stelling aan de hand van de toespraak van de korpschef en diens scriptie van dertig jaar geleden.

Het gebeurt niet vaak dat een formele bijeenkomst als de opening van het onderwijsjaar van de Politieacademie een belangrijk, actueel vraagstuk op scherp stelt. Maar maandag 5 september jongsleden was dat toch het geval. Het thema was Politie en Politiek en oud-burgemeester van Maastricht Gerd Leers hield die middag een scherpe, prikkelende inleiding over de huidige

problemen in de gezagsvoering over en de beeldvorming van de Nationale Politie. Verder deden ook de directeur van de academie, de nieuwe korpschef en de minister, die met een slotwoord het

onderwijsjaar opende, een duit in het zakje.

[ www.politieacademie.nl/overdepolitieacademie/nieuws/Paginas/Verhouding-politie-en-politiek-als-thema-bij-opening-onderwijsjaar.aspx] Tijdens de plechtigheid was voor een debat tussen de

sprekers, die hun betoog vermoedelijk onafhankelijk van elkaar hadden voorbereid, geen ruimte maar hun bijdragen zetten toch aan het denken.

Leers had geen blad voor de mond genomen. Hij vertelde hoe politici in de Haagse arena liever toegeven aan de drang tot polariseren en zichzelf profileren dan aan het zoeken naar praktische oplossingen en hoe de Nationale Politie als grootste ambtelijke organisatie hun daar om de haveklap voor stof levert. De leiding van het departement van Veiligheid en Justitie is bijgevolg voortdurend in de weer om brandjes te blussen en doet dat deels door een permanente goed nieuwsshow te

verzorgen, deels door zich diepgaand met het management van de politie te bemoeien. Op beide manieren ondermijnt zij de eigen geloofwaardigheid en het gezag van de politieleiding. Zo is de politie de steun van veel bij haar betrokken partijen kwijtgeraakt, bovenal van de burgemeesters. Tot overmaat van ramp ontbeert de politie zelf de politieke sensitiviteit om het tij te keren. Toch zocht Leers juist daar de oplossing: hij riep de politieleiding op om zelfverzekerder haar eigen stem in het politieke arena te laten horen.

Korpschef Erik Akerboom sprak voor Leers en kon daardoor niet op diens oproep reageren. Dat was jammer. Akerboom studeerde namelijk dertig jaar geleden aan dezelfde Politieacademie af

(2)

met een scriptie, getiteld Struisvogelpolitie(k), en was daar dus goed toe in staat geweest. Die scriptie is een gedegen, oorspronkelijk betoog, duidelijk geïnspireerd door zijn begeleider Uri Rosenthal, dat uitmondt in de stelling dat de politie niet langer moet schromen om zich in de aanloop tot een politieke besluit te manifesteren. Beslissingen horen loyaal te worden uitgevoerd maar voordat een besluit is gevallen, mag en hoort de politie van alles te ondernemen om zijn visie onder de aandacht van de beslissers te brengen.

Indertijd – we schrijven 1986 – was dit een rebelse boodschap. Akerboom keerde zich tegen toenmalige politiechefs die zich met een beroep op hun professionele neutraliteit afzijdig hielden van de politieke besluitvorming, die zo in een politiek en sociaal isolement waren geraakt en bijgevolg hun personeel met de meest onmogelijke opdrachten opzadelden. Niet toevallig zou hij na zijn afstuderen in dienst treden van de vooruitstrevende Utrechtse Gemeentepolitie van Jan Wiarda

In zijn toespraak tot de Politieacademie stelde Akerboom nu dat hij de conclusie van zijn scriptie nog steeds onderschrijft. “Het politiewerk politiseert of je dat leuk vindt of niet.” Als je je niet vooraf in de besluitvorming mengt, zo stelde hij manhaftig, “dan moet je geen krokodillentranen huilen als je een slecht politiek besluit krijgt dat je niet kunt uitvoeren. Of dat je meer op je bordje krijgt dan je aankunt. Of dat je te weinig geld hebt.”

Toch proefde ik ook reserve in zijn verhaal en daarom had ik hem graag horen reageren op de oproep van Leers. Ik vermoed dat die reserve voortkwam uit zijn herinnering aan de wrevel die de boodschap van Wiarda en de zijnen, tien jaar geleden nog herhaald in het rapport Politie in

Ontwikkeling, bij bestuurders verwekte. En uit de ervaring in zijn vorige departementale functies hoe profijtelijk het voor een organisatie kan zijn als het diensthoofd dicht tegen de besluitvormers aanschurkt. Dat zijn reële ervaringen, steun gevend aan reële argumenten. Maar omdat ik denk dat Leers toch wel een punt heeft, had ik hen graag in debat gezien.

De politie is geen struisvogel meer. Op alle mogelijke niveaus participeert zij in alle mogelijke soorten overleg. Afzonderlijke voorfases van besluiten zijn niet meer te onderscheiden. Tegelijkertijd komt op lagere niveaus in de organisatie slechts uiterst moeizaam een effectieve gezagsvoering op gang en fragmenteert de uitvoering door de opkomst van andere handhavers. Valt er in die

omstandigheden wel het meeste resultaat te boeken in de nabijheid van politieke beslissers? Zou de politieleiding niet iets meer de eigen identiteit, onderscheiden van de politiek, moeten beklemtonen? Zo’n keuze impliceert geen terugkeer naar de politieke neutraliteit van het oude professionalisme maar wel een eigen verhaal waarmee de politie de bevolking tegemoet kan treden en zich

(3)

zonder zelf politieke actor te worden. Politisering van het politiewerk is wel een trend, zoals Akerboom stelde, maar een politie hoeft toch niet met de stroom mee te drijven?

En de minister, zult u vragen, hoe reageerde hij op de betogen? Sprak hij zich over deze kwestie uit? Nee. Als goed liberaal verwelkomde hij het debat als bijdrage tot de vorming van mondige politiemensen. En daar had hij gelijk in want dat was het.

Guus Meershoek is lector Politiegeschiedenis aan de Politieacademie en universitair docent Bestuurskunde aan de Universiteit Twente. De Politiecolumn wordt afwisselend geschreven door deskundigen uit het politieveld.

Referenties

GERELATEERDE DOCUMENTEN

Clement: ‘Leo Krinkels (oprichter van de groep) had een vacature geplaatst in Cobouw voor iemand die in staat zou zijn een weg- en water- bouwpoot te ontwikkelen naast de bestaande

Dat betekent dat veel mensen in Nederland een ‘liberaal hart’ hebben, maar zich niet officieel aan de VVD verbinden.. De commissie ‘Toekomst van de VVD-structuur’ kijkt hoe

De verwachting is dat slachtoffers die een herbezoek krijgen, minder vergeldingsbehoefte en verlies aan vertrouwen in politie en justitie (rechtsgevoel) zullen hebben, een

• dat de provincies waar Nike zijn producten laat produceren (bijna) allemaal provincies zijn met speciale economische zones / met open.

bron 1 vrij naar: Robert Stiphout; Elsevier, 25 februari 2006 bron 2 vrij naar: CBS, Bevolkingstrends 2006, 3e kwartaal 2006 bron 3 vrij naar: Havenbedrijf Rotterdam nv, 10

− Argument a: zonder Betuweroute gaan er relatief gezien meer goederen over de weg, met Betuweroute blijft dat aandeel hetzelfde maar gaan er meer goederen per spoor, wat

Voorbeelden van juiste sociaaleconomische kenmerken van de zittende bewoners zijn:. −

• de aardbeving in San Francisco (bron 2a) tot veel schade leidde omdat het een dichtbevolkt gebied betrof, maar het aantal slachtoffers bleef beperkt vanwege het

• de aardolie als gevolg van de lage soortelijke massa naar hogere lagen migreert en zich verzamelt in de toppen van de anticlinalen (verklarend.

Bouten heeft zelf een audit-achtergrond en volgens hem kan de auditor bij het creëren van de Elektronische Overheid niet vroeg genoeg in het proces worden betrokken.. In

De heer Van Praag geeft aan dat de gemeente niet gekluisterd is aan Barendrecht, maar dat deze gemeente alleen 75% van de kosten wil betalen wanneer wordt gekozen voor een

Deze vooringenomenheden zijn bij de meeste HRM-afdelingen niet bekend; hierdoor wordt er veelal niet aan vrouwen gedacht voor bepaalde functies 27 en hebben ze ook niet altijd

Hoe kunnen dierenartsen het best geholpen worden om veterinaire richtlijnen daadwerkelijk te gebruiken.. Dierenarts en promovendus Isaura Wayop doet er

In het rapport ‘Betekenis en waarde van het persoonsgebonden budget’ wordt een oproep gedaan om alternatieven te bieden voor mensen die de flexibiliteit nodig hebben, maar dit

Op de vraag welk lunchconcept ouders het beste zouden vinden voor hun kind geven ouders aan het meest positief te zijn over de introductie van een zelfsmeerlunch (32,6 %),

The advent of cochlear implants has placed mainstream educational placement within reach of children with profound hearing impairment due to the valuable input the technology

heid tot onzen lleere Jezus Christus konden komen, zonder dispuut en bezwaar, maar heelemaal zeker zouden zijn, dat wij in Hem alles vinden wat ons ontbreekt,

De Belgische wetgeving rond homohuwelijk, abortus en euthanasie is dus helemaal geen uiting van permissiviteit, maar kwam tot stand vanuit een moreel uitgangspunt: respect voor

Een grondiger essay schetst dan weer hoe kunst ‘therapeutisch’ kan zijn: zoals wij gereedschap ontwikkelen om de mogelijkhe- den van ons lichaam te vergroten (een hamer,

Datsun, de meest gekochtejapanse auto in Europa, heeft de Nederlandse auto-.. mobilist de laatste jaren erg goed

Daarnaast kan de politie je identiteit ook contro- leren wanneer zij goede redenen heeft om dat te doen (bv. omdat je verdacht wordt van een misdrijf of tijdens een alcohol-

Dit kan met recht een illusie ge- noemd worden, omdat zelfs in het voor het Sowjetbewind gunstigste geval: neutra- lisering van de V.S., de uitbreiding van de

Niet alleen om financiële redenen niet, maar vooral niet omdat zo'n situatie niet zou aansluiten op de feitelijke verdeling van werk en in- komen over individuen