Molengrachtstraat / Poolseweg 90 en 90a Teteringen / Breda

In document Molengracht e.o. Breda (pagina 27-30)

Aanduiding van het pand, met wijk- en huisnummer van 1861-1927 Jaar 1861 1869 1875 1879 1890 1899 1916 1927 Wijk / huisnr. 215 250 271 315 H 24 H 25 H 39 90 en 90a

Café De Ploeg

Gezin Verschuuren; circa 1876-?

Gezin Jozef Horward; 1912-1931 Gezin Kees Horward; 1931-1964 Gezin Kamphuis; 1964-?

Gezin Domien van Gils; ?-1985

1992 Kees Horward en Maria Gulden

Vanaf ca. 1840 was hier een boerderij, naast het stenen huisje stonden een grote en een kleine schuur voor opslag van hooi, verblijf van paarden en voor landbouwwerktuigen. Het grondgebied bij de Ploeg liep tot aan de Molenlei en stond geregeld onder water als dit riviertje het regenwater niet kon verwerken. Al voor 1876 werd het een café.

Toen in 1876 in café de Vrachtwagen in Ginneken de aanbesteding plaatsvond van het klein Seminarie Ypelaar ging café De Ploeg voorspoedige tijden tegemoet.

Vanaf 1878, toen Ypelaar gebouwd was, kwamen er studenten van het Seminarie, maar het café werd tevens een belangrijke stopplaats voor hun ouders. In Breda kon men slechts reizen tot het

Wilhelminapark, waar je vanaf Parkzicht verder moest lopen. De toenmalige eigenaar Verschuuren nam het initiatief, van het café een studentenhuis te maken tijdens hun vakantietijd, en extra

voorzieningen aan te brengen als tegen de vakantie de examens begonnen en ouders werden uitgenodigd bij de uitslag ervan aanwezig te zijn.

Josephus Leonardus Antonius Horward, Jozef, geb. Breda, wijk A 53, 16-8-1868, † Breda 3-11-1943, zn. van Adrianus Cornelis Petrus Horward, hovenier, en Elisabeth Laros, caféhouder, tuinman, tr. Teteringen 25-2-1897 Anna Maria van Eijk, geb. Ginneken en Bavel, wijk C 95, 8-12-1873, † Breda 2-4-1932, dr. van Johannes van Eijk, arbeider, en Jacoba Giesbergen.

Jozef kocht De Ploeg in 1912 voor fl. 4.000.

De aanbouw van de veranda in 1921, wegens het groeiend aantal bezoekers, bleek al na korte tijd onvoldoende te zijn. In 1914 had N.A.C. zich ten oosten van De Ploeg gevestigd. Het knusse gezellige terrein waar omheen hoge populieren en lindebomen stonden, vergroeide met De Ploeg tot een eenheid. De middenstip van het N.A.C. veld lag in de achtertuin van Spadestraat 4.

N.A.C. werd er zesmaal kampioen van het Zuiden en in het seizoen 1920-1921 landskampioen.

Deze kampioenschappen werden uitgebreid in De Ploeg gevierd.

Toen in april 1921 de veranda werd aangebouwd wist men niet dat nauwelijks een maand later tienduizend supporters N.A.C. kwamen huldigen toen de club uit Amsterdam terugkeerde waar met 2-1 van Ajax was gewonnen. De veranda was een druppel op een gloeiende plaat.

In 1926 werd het oude café afgebroken, vervangen door een nieuw pand en uitgebreid met een etage.

Nadat N.A.C. in 1931 verhuisde naar Princenhage veranderde de klandizie mede door de nieuwbouw van Sportpark II.

Café de Ploeg, gelegen aan de kruising Korte Ploegstraat - Poolseweg, werd daarna geëxploiteerd door een zoon van Jozef: Cornelis Antonius Thomas Horward, Kees, geb. Teteringen 14-1-1903, tr.

Breda 7-5-1931 Maria Gulden, geb. Standdaarbuiten 31-7-1907, dr. van Gabriel Johannes Gulden en Elizabeth van der Horst.

Het café werd in de buurt ’t Ploegeske genoemd.

Kees kwam in de zaak te werken met een oudere broer. Toen deze zich in 1933 terugtrok uit de zaak stonden Kees en Maria er alleen voor. Zij zijn het geweest die De Ploeg weer tot leven brachten en het tot ver in de omtrek van Breda bekendheid gaven.

Voor het Sportpark II dat juist in deze dagen werd gebouwd, werd De Ploeg het buurtcafé. Er kwam verenigingsleven in het café, o.a. een biljartclub, die met de naam "De Ploeg" begin 1940 werd opgericht en ondanks de oorlog bleef bestaan tot ca. 1970.

Verder maakte de buurtvereniging veelvuldig gebruik van het café en de later gebouwde zaal.

Op bevrijdingsdag, 29 oktober 1944, kwam De Ploeg in de vuurlinie te liggen tussen Duitsers en de oprukkende Polen. Het waren benauwde uren, niet alleen voor de bewoners van het café maar voor heel Sportpark II waarvan de bewoners bang waren dat de Duitsers het zouden bombarderen of met zware granaten beschieten. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde er veel. Het bestedingspatroon van de mensen veranderde ingrijpend door de groeiende welvaart. Kees Horward en zijn vrouw speelden hierop in door in 1955 een slijterij bij de zaak te beginnen en het café tevens uit te breiden met een grote zaal. In 1958 was een en ander gerealiseerd en vanaf het begin bleken de gedane investeringen een succes.

In 1964, toen De Ploeg tot volle bloei was gekomen en een welvarende zaak was, verkochten de eigenaren het café om na jaren van ingespannen arbeid (het gezin Horward telde acht kinderen) het wat kalmer aan te gaan doen.

Het is daarna niet altijd goed gegaan met het café, wat mede zijn oorzaak vond in de

stedenbouwkundige veranderingen, die in 1964 rond het café plaatsvonden en waarvan het echtpaar de gevolgen maar al te goed inschatte.

Van 1964-1965 werd de Poolseweg (Gen. Maczekstraat) doorgetrokken achter De Ploeg langs om te worden aangesloten op de Fatimastraat en daarna, te dienen als invalsweg naar het centrum van de stad. Hiervoor werd het uit 1926-1927 daterende huis van de gepensioneerde adjudant en

Indiëganger Colijn afgebroken.

"De nieuwe tijd" bracht ook een ander soort feesten. Een hoogtepunt daarin b.v. het "Draank-loechtig bloasfestijn" dat ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van het Draankurgel eind november 1978 in het café werd gevierd. Een tiental orkesten trad op en zorgde voor een bomvolle zaal.

Café De Ploeg kwam door de wegverlegging op een eiland te liggen tussen twee verkeersaders in.

Het was moeilijker te bereiken en met de rust rond de lokaliteit was het ook gedaan. Deze situatie is tot op de dag van vandaag blijven bestaan. Intussen kreeg het café verschillende nieuwe eigenaren, te beginnen met de heer Kamphuis en na hem Domien van Gils.

Van alle grote feesten die er gevierd werden, was naast het kampioensfeest van N.A.C. in 1921 ongetwijfeld het bevrijdingsfeest het meest ontroerende en uitbundige. Heel Sportpark II heeft bij deze gelegenheid onze Poolse bevrijders uitbundig gehuldigd en bedankt.

In 1985 werd café De Ploeg gesloten.

In 2001 werd het pand gesloopt en vervangen door het huidige Chinees restaurant Het Wokpaviljoen.

Er was ook een lokaliteit aan de Heusdenhoutseweg nabij het Seminarie Ypelaar, die door Anton van Duinkerken in zijn "Brabantse herinneringen" "De Heilige Tap" genoemd werd. Ze lag direct aan het einde van de Valkenierslaan (van Sportpark II uit aan het einde van het "Koolpadje"). Met de

bewoners, de heer en mevrouw Diepstraten-van Gers, hadden de bewoners van Sportpark Il altijd een goed contact. In 1955 werd dit café gesloten.

In document Molengracht e.o. Breda (pagina 27-30)