16 (LJ-3) 31 6 (17)

116 1+5

-time 19 2;2 .57

·131 1t'7

1 31

Het per :1s, is op PAD hoog (ten opzichte van het totaal)o

58%

van hen staat hier als nminder-geschikt"

schreven (van alle minder-ge jongens staat 90% op de PAD in-ge s ch:re ven) o

43%

van lianen). De

die op de PAD staan ingeschreven zijn Surinamers (Antil-ddelde werkloosheidsduur is het hoogst onder de

geschikten11; van de groep Pminder-geschikte11 Surinamers op de PAD staat zelfs 50% langer dan 3 maanden schreveno

De regelmat werkloosheid op de PAD is dan ddelde, de niet op de PAD jn vaak al eens eerder werkloos

61~6. Ook de af Bijzondere Bemiddel hoog wat betreft de duur en de werk.loosheid" De bemiddelingsprocedure neemt vanwege de wachttijd en de vele testen veel tijd in be • De

bemidde-zelf lijkt re~ultaten te hebben, gezien de hoge mat werkloosheid.

De hoge regelmat e werkloosheid in de bouw kan voo jk verklaard worden uit de seizoenwerkeloosheid. De werkloosheidsduur op deie af~·

deling is gemiddeld

meisjes 2lt%. Wat der duur zijn er duideli verschillen tussen en niet-Surinamerso Van de· (19 t/m 22 ) i

46%

van de Surinamers

dan 3 maanden werkloos egenover :5096 van de niet

De werkloosheid voor Surinamers is

: 38%

van hen is eerder werkloos geweei:;t tegenover 51 van de niet o '11wee

ver-hiervoor: ten eerste hebben we het arbeidsverleden in Suri~

name niet kunnen achterhalen en ten tweede hebben Surinamers in N der-land nog geen kms te werken" ijna van de en

van de meis s heeft (nog) niet in Nederland

Een groot aantal Surinamers wordt door het arbeidsbureau blj de 11 min-schikten n deeld:

de meis s .bi

heeft

7%

nog nooit eerder gewerkt, van de duur van beide groepen is ver-met h~t totaal nórrhaali 30% was

3%

van de jongens moest nog in mil

~ dan 3 maanden werkloo dienst

39%

van hen was dan maanden werkloos W~l dan normaal"

, van de had vlak voor hun inschri de militaire dienst verlatena Van hen was 31% dan 3 maanden werkloos~ Dat wijst er niet op dat men na de militaire dienst extra tijd no heeft om z ch te (her)ori~nteren over de smogeli dena

107 waren ooit gedetineerd Van hen was 58% r drie

(dat i

7%

op hun totaal).

werkloosa Een groep die dus uiterst moeili aan het werk komt. In het tweede ge lte komen we

We telden in totaal

62

buitenlanders,

37

jongens en meis s" Het percentage dat r dan 3 maanden werkloos i , l onder het totaal gemiddelde (resp.27% en is langer dan 3 maanden werkloos).

8" MeJJ?je.~

Enkele afzonderlijke aant over de positie van de meisjes. De afhankelijke ~eroep voor vrouwen is moeili r te berekenen dan die van mannen, omdat een groot aantal vrouwen dat wil niet geregistreerd wordt Wel is het zo dat meisjes die van school komen vaker gaan werken dan vroegero Het aandeel van meisjes in de

afhanke-beroep en daarmee ook in de werkloosheid is daardoor groter: van de mannen is 27% onder de

tabel 1, op pag.

3 ).

jaar, van de meisjes

39%

(zie

Voor vrouwen/meisjes heeft het GAB geen afdeling

dienst", zij komen eerder op de vaksektie terecht dan mannen/jongens"

Misschien heeft dit ook wel te m~ken ~et het feit dat er alle~n speci-fieke vrouwenberoepen zijn ( ) •

De lager opgeleide meis s komen vooral op de af huishoudeli persa.ne(;'ll of op de algemene industri beroepen terecht.

Het aantal schoolverlaters is onder de meisjes veel dan onder de jongens" Het betreft vooral meis met de hogere opleidingen, o a.

kleut~rleidsters.

De regelmatige werkloosheid onder meisj s , wat te verklaren valt uit het hoge per schoolverlaters.

Het aantal "minder-geschikten" onder meisjes is zeer laag, terwijl toch het aantal of per

(24%L

Mogelijke

Surinaamse meisjes nog redelijk hoög ligt

1a Meisjes die hun arbeidskansen arbeidsbureau inschri

aanslaan, laten zich niet bij het

2. Omdat meisje alleen in de vaksekties schreven worden, staat de aard van de te verrichten werkzaamheden (en daarmee het beroep van inschrijving) duidelijk vast. Bijvoorbeeld bij de afdel huis-houdelijke diensten chreven staan, houdt

alleen in die sektor gaat ~erken. (Bij de afdel

ijk ook in dat men PAD voor de gens kan men in verschillende st worden en is he des te gemakkeli r voor de bemiddelaar emand bi;j de 11 minder-geschiktenn i n t delr:n.)

3. Op de afdeling huishoudeli personeel is een bemiddelaarster van Surinaamse afkomst werkzaam die (daarom)meer inzicht heeft in de

aanleg en teiten van de Surinaamse meisjes.

In het tweede gedeelte komen we uitvoe op de speciale tie die werkloze meisjes ( r werkloze jongens) innemen.

1. Wij te.lden op het arbeidsbureau een groot werkloze jongeren d.an het .GfAB zelf (off statistieken) De oorzaak is het niet

meet door het GAB van een aantal wijze van bemi

werkloosheid in de

op de afdel

de van ons

werklozen, de we

PAD en de j

2 Ook onze p.ercentages van de duur van de werkloosheid vielen

uit. Hiervopr is vooral de procedure van in- en uitschri van zen door het arbeidsbureau verantwoordelijk. In werkelijkheid is de duur van de werkloosheid dus

3.

Bijna de van de werkloze stond op de afdeling PAD ingeschreven. De groep i;ongeschoolde11

het meest door de ( )werkloosheid van de werkloosheid is voor deze werkloze

in Amsterdam wordt dus roffeno De gemiddelde duur ro Onder hen is het per dat eens eerder werkloos is geweest, hoger.

(ten opzichte van de over werkloze ) o

4.

Meer dan een kwart van de werklo jongeren behoort tot de groep

is veel Ant

en .Antillianen 1' Hun ddelde duur van werkloo (ten opzichte van de groep ;1niet-Surinaamse en werkloz.e jongeren1' ) o

d

5 Opvallend groot is het aantal ex-gedetineerdena Van hen is een zeer hoog p~r dan 3 maanden werkloos.

De laatste drie punten komen in het tweede gedeelte van het onderzoek ui aan de orde"

-49-HOOFDSTUK VIL - ONDERZOEK DEEL II (LANGDU~IG WERKLOZE JONGEREN)

1. Inleiding

In hoofdstuk V hebben we de langdurig werkloze jongeren onderver-deeld naar groepen en de problematiek van deze groopen nader uitge-werkt:

ao werkloze jongeren met een afgebroken opleiding

b. werkloze jongeren met een afgemaakte opleiding of diploma(as)

Co werkloze sm:•inaamse en antilliaanse jongeren

d. werkloze gehandikapte jongeren, werkloze jongeren op de af deling Bijzondere Bemiddeling

eo werkloze jongeren met andere (dan bovenstaande) kenmerken : ex-ged.

Voor het onderzoek vormen we de eerste twee groepen op grond van de schoolopleiding (zie TABEL I, bi V):

(langdurig) werkloze jongeren met alleen lagere school, een afgebroken lts, huishoudschool en mavo vormen groep A en j met ~en vol-tooide (met diploma) lts, huishoudschool, mavo en hoger alsook

jongeren die een vhmo-opleiding niet afgemaakt hebben, vormen groep B.

(jongeren met een afgebroken vhmo vallen in groep B omdat we van me-ning zijn dat de keuze van deze onderwi

betere uitgangspositie vanuit het milieu).

chting tezeer wijst op een de langdurig werkloze jongeren (langer dan drie werkloos) 'I1ç.i,pel:5 werkloze jo'Y'c;eren (15 22 jaar) naar sexe en de

p;roeoen A ( opleidin_g), B ( opleiding), Surinamer:.:; en BoB (Bi,izondere Bemiddeli )

groep A ( opleiding.

groep B (afgemaakte opleiding.

Surinamers (Antillianen)

De tabelleri in bijlage V geven steeds een to overzicht van alle groepen" Per groep behandelen we steeds de betreffende vertikale ko-lom.

De gegevens zijn steeds dezelfde volgorde

1. de schoolopleiding di men gevolgd heeft (TABEL I) zijn niet 'verantwoord' (tegenover het arbeidsbureau):' ode van niet

1. ;\'::ln:b L Van deze jongenEs staan 90 op de afdeling PAD schreven

werk, de arbeidsvoorwaarden en de opleidingsmogelijkheden et

werd of men heeft na al eens eerder werkloos geweest te ziJn, het werk ~~et ~avonden 6f gekregen dat redelijk beviel en/of enige zeker-heid boodo

Uit het arbeidsverleden bleek dat 13% vlak voor de inschrijving ge-detineerd geweest iso Kijken we naar het totale arbeidsverleden dan blijkt

27%

van deze jongens ex-gedetineerden te zijn" Hierna komen we nog uitvoerig op de (totale) groep ex-gedetineerden terug.

4o

Aanmerkingen op de werkloze" 5L~% van deze jongens was door de de bemiddelaar moeilijk plaatsbaar of minder-geschikt geachto

Over eveneens

54%

(maar zeker niet dezelfde jongens) stonden op eniger-leiwijze negatieve opmerkingen op de stamkaarteno Van (relatief) veel personea is informatiEi van werkgevers opgevraagd die in alle gevallen negatief uitvielo In slechts enkel geval staat het weerwoord van de betrokken werkloze op de stamkaart vermeld. Uit het merendeel van de aanmerkingen van de bemiddelaars over 'het karakter of de mentale instelling' blijkt dat de bemiddelaars hen duidelijk in een sociale hoek plaatsen of zelfs bang voor hun kliënten zijn •

• Ui tk_:_!j._n:_e_n _ _..?_n __ verwi -~i_n_~2~ Gezien het aantal jongens met een ne-gatieve beoordeling van de bemiddelaars met name met betrekking tot de werkwilligheid is het niet verwonderlijk dat van 18% de uitkering verlaagd of geblokkeerd is. Bij hoge werkloosheid hebben ongeschoolde jongeren de grootste problemen om hun vroeger werkniveau te handhaven.

67%

is nog nooit naar oen: werkgever verwezen, 22% is één keer verwezen en 11% is meer dan keer verwezen.

Beroepskeu~e-adVie~en CVV

Voor 12 jongens was een beroepskeuze-advies aangevraagd. Erg weinig voor een belangrijk hulpmiddel bij de bemiddelinga Wordt er aan de

juiste beroepsrichting van werkloze jongeren op de afdeling PAD niet meer getwijfeld?

In tenminste geval blijkt duidelijk het nut van een dergelijk ad-vies:

1~etro blijkt een totaal andere beroepenvoorkeur te hebben dan ui~

het arbeidsverleden blijkt (3 jaar lts zonder diploma op de afde-ling ongeschoolden/pad; beroepsrichting: ongeschoold arbeider in de bouw), werkzaamheden in de bouw liggen hem niet. Vooral het

'routinematige' en de geringe e inbreng staan hem tegen. Voor-keur voor sociaal/me chte beroepen. Snel cht in

m~at-schappijverhoudingen en hij kan organi

Hierna vermeldde de bemi :"zoek voor hem een baantje in de sociale sfeer". De betr. bleef verder wel ingeschreven staan op de afdeling choolden/PAD. In een ander geeft de beroepskeuze-adviseur niet zoveel duidelijkheid:

'~otr. heeft geen flauw~ notie van de werkelijkheid en van de.

eisen, waaraan hij zo langzamerhand moet kunnen voldoen. Neemt het leven no~al gemakkelijk, t geen problemen,. maar stelt wel eisen aan alles en iedereen. Kapaciteiten: doorsnee".

In vier andere gevallen was volgens de rapportage de motivatie te ng om een beroepskeuze-advies jk te maken.

Het CVV (Centrum voor Vakoplei Volwassenen) komt ook een aan-tal keren ter

(BKA/CVV-test:)

"lijkt van goede wil j verstandeli,jke tei ten zwak. en reken-prestatios beneden gemiddelde. Inzicht beperkt. Weinig voorstel-lingsvermogen. Prakties gezien tot redeli prestaties in staat Voor CVV komt j niet in aanmerking omdat theoretische aanleg zwak is. Advies: hulpwerkzaamheden in de bouw, interne expeditie-werkzaamheden, jnknecht ".

-"kwam samen met maat jk werker informeren naar CVV-opleiding 1timmeren1n(zonder verdere opmerkingen hierover) -"kan zijn niet vinden, wil nu eindelijk eens vaste grond onder zijn voeten. Wil CVV volgen"; twee weken later de opmerking: "ongeschikc CVV"

-"denkt aan omscholing11 (verder geen opmerkingen)

_nopleiding stukadoor CVV akkoord", een maand later:"betr.

vergooit zijn kansen, deelde mee dat hij van scholing omdat de kursus te du1'rt n

-"zou naar w:i..llen voor ding, CVV lijkt mij te weinig gemotiveerd".

Verder werd een 1 j CVV afgewezen

in verband met de minimumleeftijd voor het

Voor CVV moet je dus: 1. aan de leeftijdseisen voldoen, 2o theoretisch zeer goed onderlegd zijn en

3.

zeer goed gemotiveerd zijn.

De bemiddelaars f lijken ook niet enthousiast over het CVV

1"" Ao.n:~al. In

...,

_______ _

tot de jongens is het percentage meisjes

dat de schoolopleiding niet afgemaakt heeft wijl meisjes die het dagonderwijs (voortij

, namelijk L1-0%. Ter-verlaten gemiddeld jonger zijn en een re opleiding hebben.

De verkl ligt in het feit dat meisjes minder op de be-roepswereld of op het werken geori~nteerd zijn. Zij zijn bli de school de rug toe te keren en te gaan werkena Dat werken i niet ideaal en daarom ook weer tijdelijk. Het toekomstideaal i ui delijk het huwelijk (zi ook

Het zoeken van

t es in de of

via de famili , de vriendenkring, de adver-ui tzendbureau 1 s die veel meer

aantrek·-kingskracht uitoefenen het GAB-0 Het dsbureau wordt veel meer verband gebracht met een ins van de ove d 6f i der-gelijk

s

meer met uitkeringen en meer van dat soort offi

zaken te maketi heeft dan alleen maar met bemiddelen van.werko Als ze na het van de school niet werk kunnen vinden, is dat ni.et zo 1 n probl vaak helpen ze thuis in de htdshoudingq

Hebben zi,j ee en zijn zij, of ouders of

gezin van inkomen dan wordt eerder bij

de sociale voor e~n ui ng en bi,j het GAB voor werk

aan-Zo bleek uit een onderzoek dat vooral meisj s de problemen in verband met de ui ng

(39 64-69)a

Zolang voor ~rouwen

het recht op arbeid niet verwe jkt i , wordt een uitkering ook niet een recht ervaren.

Allee~ die mei jes die zijn (

erder hebben en van dat inkomen af-) en meisjes die een ge~olgd

h~b-ben die

bureau

duideli,jk be cht was~ zullen bij het arbeids-schreven staan

Het arbei van de ze meisjes

chool ding cindersteunt het bovenstaande:

a. onder deze meisjes zijn geen of meisjes die nog nooit eerder hebben;

b. drie-kwart werkte vlak voor de inschrij bij een werkgever;

~. 15% heeft zelf r dan een maand naar werk.gezocht alvorens zich bij het GAB in te s ven;

d.

65%

bij twee of meer en 30% heeft in twee of meer gewerkt, maar slechts 28% stond eerder bij het GAB

1+1% heeft en eve op B

.

''

veelal over het ge en de motivatie. Be ze-adviezen werden zeer weinig : slechts drie

Zoals we op van het bovenstaande konden ve~wachten

waarvan we weten dat j een ui kri relatief

h_et per-groot/

III. Samenvatting

Het dsverleden van de jongens is over het algemeen onregelmatig:

een hoge regelmatige werklooLheid, veel wi van werkgevers en-van beroep. Ook een groot aantal ex-gedetineerden telden we in deze groep die van de bemiddelaars nog een extra etiket "minder-geschiktn meekregen. Vooral deze groep wordt door de werkloosheid getroffen;

de moesten zijn ontslagen wegens werkvermindering, reorganisatie etco Het behoud van werk en het vinden van werk dat zekerheid en opleidingsmogelijkheden biedt, zijn de grootste problemen voor deze groep. Bij onvrijwillige werkloosheid loopt men grote kans werk

be-neden het te n1ûeten 1 terwijl

men vroeger door zelf (vrijwillig) va.el van werkgever te 1reranderen zijn positie juist had kunnen verbeteren

Van een goede bemiddeling op het GAB lijkt w:einig sprake: meer dan de helft wordt door de bemi "minder-geschikt" beoordeeld en eveneens meer dan de helft heeft andere aanmerkingen op zijn kaart staan, hetgeen er in ieder

kliënt en de bemiddelaar

op wijst dat de relatie tussen de iso

Wat de mei es betreft ondersteunen de de verkla dat arbeid voor meisjes een bi

groep staan bij het GAB

rol vervult. Mei es uit deze omdat zij w~l jk van het werken en het inkomen zijn geworden.

De verborgen werkloosheid onder meisjes met een zal daarom zeer groot kunnen zijn.

ding

werkloze jongeren met een af gemaakt o;eleiding of

1. Aantal. 18

---

;jongens uit deze groep stonden op de afdeling onge-schoolden/PAD ingeschreven" 4 van hadden de eerste drie jaar van het vhmo niet afgemaakt, zodat 14 jongens e ;jk t op de PAD

thuishoorden, maar op een vaksektie. Misschien waren ze foutief naar deze afdelin~ doorverwezen of wilden zij zelf liever op deze afdeling staan voor ongeschoold werk: j zijn in ieder

het op deze afdeling oden werk Een aantal van hen (10) is

jn voor militaire dienst

jk van

omdat zij opgeroepen

-De duur

loos~

wat dan de groep

Het mee opvallende is het grote aantal school-ve:).:'l.aters onder hen: 25% ft nog niet gewerkt o

4.2% is eerder werkloos gewee Van nen die eerder gewerkt heb~en

56%

eerder.werkloos geweest, ft

48%

in twee of meer roepen. ~ewerkt en heett 30% een onregelmatig arbeidsverledeh: een groep jpngene die door. p~oblemen met het vinden van werk en mèt het

wed~ , g~s;t,raqd z;ijrh .· •

~!.)3Y~!:~!Ii: .Eénderde worqt door ·de bemiddelaá.rs · "minder-geschiktfl

geach:t minder ding) 0

48% ...

heeît a,anmerkingen op de kaart staàli, vooral over de (werk)-willigheid en het uiterlijk en ge Zijn er in deze groep dan toch jongeren W~i;iîr non;konformi houding ten aanzien van

kleding, en door. de bemiddelaars aanvaard wordt?

Tw~:e,maal "{e,rd een es Voor CVV komt

groep, v:vijwel ;niet in omdat de meesten reeds een w1bE1:roep11

Voor komt men in als men

door

licchamel~. het oude beroep niet meer opvatteno

Een :is meer dàn keer verwezen Ook uit

jkt s verwezen worden

( 1: 48)

binnen de groep l dan dat van de jongenso Bij na n oma .vhm,o. of mbo. v.0orq_l. ..

meisjes die een of een duidelijk beroepsgericht~ opleidil;lg voltooid hebben, laten zich bij het GAB inschrijven.

De gemiddelde duur ligt vrij :

6

maandan.

Ook onder de me es ve~l schoolverlater~ 30%0 Dit het.

dsverleden van de totale groep Van het tot is 21% eerder die gewe hebben 41%.

35%

he ngen ~ekregen, voor~l ten aanzien van de werkwil-ligheido Toch i

blokkeerdo

van sl enkelen de uitkering verl of

ge-Een groot deel van de groep met een schoolverlaters. Van de jongens moet

dienst; van de meisjes i een groot

opl ding uit

een gedeelte nog in dster,

voor wie de arbeidsmarkt (toen) ongunstig waso

Van degenen die wèl gewerkt hebben, bestaat nog een groot deel uit jongeren die eerder werkloos geweest zijn en van beroep veranderd zijne De ervaringen met het werken zijn waarschijnlijk negatief ge-weest" Het grote aantal aanmerkingen van de bemiddelaars op de

(werk)willigheid wijst eveneens in deze richting"

.~.~ (Langdurig) werkloz_e Surinaamse en Antilliaanse :iongeren

1o Aantal en duur, Van alle jongens die langer dan drie maanden

werk-

---~---·---loos zijn is L~1% van Surinaamse afkomst, van de meisjes 30%e

De gemiddelde duur is zeer hoog: voor de jongens

Bi

maand en voor de meisjes 9,2 maandeno

"-ê~~~~~~E~~~~!!!li!i:. Als we de groep Surinamers in dezelfde groepen zouden indelen, dan zou. van de Surinaamse jongens

89%

in de groep met een afgebroken opleiding vallen, van de meisjes 83% •

• Arbeidsverleden. Van de jongens 26%, van de meisjes 34%, bin-nen een maand voor de inschrijving bij het GAB in Nederland aange-komen.

57%

van de jongens en 68% van de meisjes heeft nog nooit in Neder-land gewerkt

30%

van de jongens en 29% van de meisjes heeft vlak voor de werk-loosheid ontslag gekregen of genomen. Opvallend ~eel jongens zijn door de wegens ongeschiktheid of in jd ontslagene Een groot aantal heeft ook op eigen verzoek ontslag genomen of moe-ten nemen De Surinamers ondervinden kennelijk ernstige moeilijk-heden op het werk (àls ze tenminste aan werk komen)" Dit blijkt ook uit het feit dat 25% van de jongens die gewerkt hebben, een

matig arbeidsverleden heeft.

Het percentage dat aanmerkingen op de heeft staan ontloopt het totaal gemiddeld niet veel. Maar verreweg het grootste deîl. van deze aanmerkingen betreft de kategorie "motivatie en gewilligheid" (60%, resp. 71% van het aantal aanmerkingen) (Tabel VIIIb). Eon Groot de: el van deze aanmerkingen laat weinig heel van de verstandelijke ver-mogens van Surinamerso Ze zijn "simpel van ge Il 0 f ronduit Il dom"

Er jkt van een eve beeldvorming rond de Surinamers op het GABo Het is verleidelijk om in dit verband n i.et het GAB-Amster-dam officieel aan het woord t latena In het blad "Trefpunt" (janu-ari 1975) staat een gesprek met een direktielid van het GAB-Amsterdam

Op

Wanneer voor de Burinaamse jongeren mogelijkheden voor vorming, op-leiding eri het opdoen van werkervaring zijn, kunnen de beroepskeuze-adviezen ook een nuttiger rol vervullen dan alleen ne-gatieve adviezen met betrekking tot CVV-opleidingena

" Meer dan

40%

van de Surinaamse jongeren is naar

" Meer dan

40%

van de Surinaamse jongeren is naar

In document 22 Werkgever enz. 23 van-tot Aard het werk. 26 Reden van beëindiging. 27 Opmerkingen 28 Verwijzingen (datum, werkgever, resultaat) (pagina 63-95)